داوای دامەزراندنی وەزارەتی كۆچ و كۆچبەرانی كوردستان دەكرێت

داوای دامەزراندنی وەزارەتێكی دیكە لە حكومەتی هەرێمی كوردستان دەكرێت بۆ رەوەندی كوردی لە دەرەوەی ئاوارەكانی نێوخۆی هەرێمی كوردستان. 

سوهام عومەر، ئەندامی لیژنەی پەیوەندییەكانی دەرەوە و رەوەندی كوردیی لە پەرلەمانی كوردستان، بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند:" رۆژی سێشەممە 28ی تشرینی یەكەمی 2014، كۆبوونەوەیەكی بەرفراوانمان لەگەڵ چەندین كەساییەتی كورد لە دەرەوەی وڵات ئەنجامدا كە نوێنەرایەتی چین و توێژەكانی رەوندی كوردستانییان دەكرد، بۆ دۆزینەوەی میكانیزمی پەیوەندی دروستكردن و چارەسەكردنی كێشەكانیان و سوودوەرگرتن لەو توانا مرۆییانە، بۆیە هەموو لایەك ئەو بۆچوونەیان لا گەلاڵەبوو كە پێویستە لیژنەیەك بۆ ئامادەكاریكردنی ئەنجامدانی كۆنفرانسێكی تایبەت لە سەر رەوەندی كوردی دروستبكرێت".

سەبارەت بە دامەزراندنی دەستەی كۆچ و كۆچبەرانی هەرێمی كوردستان، سوهام عومەر دەڵێت‌:" ساڵی 2011 پرۆژەیاسایی دروستكردنی ئەو دەستەیە خوێندنەوەی یەكەمی بۆ كراوە، بەڵام بارودۆخی ئێستای هەرێمی كوردستان وادەخوازێت بیر لە دروستكردنی وەزارەتێكی دیكە بكرێتەوە بە ناوی وەزارەتی كۆچ و كۆچبەرانی هەرێمی كوردستان، كاری ئەم وەزارەتە ئیدارەكردنی ئاوارەكانی ناوخۆ و سەرپەرشتیكردنی رەوندی كوردستانی لە دەرەوە دەبێت، چونكە ئێستا نزیكەی 2 ملیۆن و 500 هەزار كورد لە دەرەوەن و زۆربەشیان خەڵكی باشووری كوردستانن، بۆیە ئیدارەكردنی ئەم چین و توێژە پێویستی بە وەزارەت هەیە نەك دەستە".

ئەو ئەندامەی لیژنەی پەیوەندییەكانی دەرەوە و رەوەندی كوردی ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد كە تاوەكو ئێستا لیژنەیەكەیان هیچ كۆبوونەویەكی ئەنجام نەداوە و سەرۆكایەتی ئەو لیژنەیەش لە نێوان فراكسیۆنەكانی پەرلەمان یەكلانەبووەتەوە.

سوهام عومەر گوتیشی:" دەبێ‌ ئێمە زانیاریمان هەبێت لە سەر ژمارەی ئەو كوردانە و كێشەو گرفتی ئەوان لەگەڵ ئەو وڵاتانەی لێی نیشتەجێن، هەروەها هەوڵی تووندوتۆڵكردنی پەیوەندی رەوندی كوردیی و نوێنەرایەتییەكانی هەرێمی كوردستان لە دەرەوە بدرێت بۆ ئەوەی سوود لە تواناو شارەزایی ئەم سەرمایە مرۆییە لە بەرژەوەندی خەڵكی كوردستان وەربگرین".

رووداو- هەولێر 

 مه‌حمود یاسین كوردى

سێ زانكۆی‌ تری‌ تایبه‌ت له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌كرێته‌وه‌

به‌رپرسانی‌ وه‌زاره‌تی‌ خوێندنی‌ باڵاوتوێژینه‌وه‌ی‌ زانستی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان رایده‌گه‌یه‌نن بۆ ساڵی‌ داهاتوو سێ زانكۆی‌ تری‌ تایبه‌ت له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌كرێته‌وه‌  دوو له‌وانه‌ ئه‌مریكی‌ و به‌ریتانین ، به‌مه‌ش ژماره‌ی‌ ئه‌و زانكۆیانه‌ ده‌گاته‌ 11 زانكۆ و سێ لقی‌ زانكۆ.

 

د. جه‌مال كه‌مال حسێن به‌رێوه‌به‌ر خوێندنی‌ ئه‌هلی‌  له‌وه‌زاره‌تی‌ خوێندنی‌ باڵا و توێژینه‌وه‌ی‌ زانستی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان به‌خه‌ندانی‌ راگه‌یاند : بۆ ساڵی‌ خوێندنی‌ داهاتوو (2014- 2015)سێ زانكۆی‌ تری‌ تایبه‌ت  له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌كرێته‌وه‌، ئه‌وانیش (زانكۆی‌ ئه‌مه‌ریكی‌ له‌  پارێزگای‌ دهۆك و زانكۆی‌ به‌یان بۆ زانست و ته‌كنه‌لۆژیا  و لقی‌ زانكۆی‌ ستارتفۆرتی‌ به‌ریتانی‌   له‌ پارێزگای‌  هه‌ولێر)ن.

 

د. جه‌مال كه‌مال وتیشی‌: جگه‌ له‌و سێ زانكۆیه‌ داواكاری‌ بۆ كردنه‌وه‌ی‌ ژماره‌یه‌كی‌ تری‌ زانكۆی‌ تایبه‌ت یان لقی‌ زانكۆی‌ تایبه‌ت پێشكه‌ش به‌لایه‌نی‌ په‌یوه‌ندار كراوه‌، به‌ڵام دیار نییه‌ له‌و ژماره‌یه‌ چه‌ندیان ره‌زامه‌ندی‌ وه‌رده‌گرێت .

 

به‌رێوه‌به‌ر خوێندنی‌ ئه‌هلی‌ روونیشیكرده‌وه‌ : به‌گوێره‌ی‌ یاسای‌ زانكۆ تایبه‌ته‌كان دوای‌ پێشكه‌شكردنی‌ داواكارییه‌كان  بۆ كردنه‌وه‌ی‌ زانكۆی‌ تایبه‌ت له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان له‌لایه‌ن به‌رێوه‌به‌رایه‌تی‌ دڵنیایی جۆری‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی‌ بۆ ده‌كرێت  ، له‌وانه‌ هه‌ندێكیان راسته‌وخۆ ره‌تده‌كرێته‌وه‌ و هه‌ندێكی‌ تر ئاراسته‌ی‌ لیژنه‌ی‌ بالاَی‌ هه‌ڵسه‌نگاندن ده‌كرێت، دواتر پێویستی‌ به‌ ره‌زامه‌ندی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زاره‌تی‌ خوێندنی‌ بالاَ و ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زیرانی‌ كوردستان ده‌بێت.

 

به‌ مه‌به‌ستی‌ رێكخستنه‌وه‌ی‌ زانكۆ تایبه‌ته‌كانی‌ هه‌رێم و رێكخستنیان له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی‌ خوێندنی‌ باڵا و داموو ده‌زگاكانی‌ تری‌ هه‌رێم ،  رۆژی‌ 26/12 /2012 یاسا زانكۆ تایبه‌ته‌كان به‌ زۆرینه‌ی‌ ده‌نگ له‌په‌رله‌مانی‌ كوردستان په‌سند كرا.

 

له‌كاتی‌ ئێستا 13 زانكۆی‌ حكومی و نۆ زانكۆی‌ تایبه‌ت و 2لقی‌ زانكۆ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان هه‌یه‌، به‌كردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و سێ زانكۆیه‌ش  ژماره‌ی‌ زانكۆ تایبه‌ته‌كان ده‌گاته‌ 11زانكۆ و سێ لقی‌ زانكۆ  ، كه‌ زۆربه‌ی‌ ئه‌و زانكۆیانه‌  دوای‌ ڕاپه‌رین و زیاتر دوای‌ پرۆسه‌ ئازادی‌ عێراق له‌ ساڵی‌ 2003 كراوه‌ته‌وه‌ ، ژماره‌یه‌كیشان به‌هۆی‌ كه‌موریه‌كانیان داخراون.

خه‌ندان – ره‌هێل سه‌مه‌د

رەنگە خوێندكارانی بەریتانیش بێنە كوردستان

بەرپرسانی كەرتی بازرگانی لە عێراق، دەیانەوێ بەو بودجە زەبەلاحەی لەبەردەستیانە، ئەو كۆمپانیا بەریتانیانە راوبكەن كە ئێستا لە هەرێمی كوردستان كار دەكەن.  ئەوەش لە كاتێكدا كە هەرێمی كوردستان وەك هاوبەشێكی خوازراو سەیری كۆمپانیا بەریتانییەكان دەكات. هەفتەی رابردوو، ئەنجوومەنی بازرگانی بەریتانی- عێراقی و ژووری بازرگانیی هەولێر كۆنفرانسێكیان بۆ نوێنەری 50 كۆمپانیای بەریتانی لە بوارەكانی بیناسازی، نەوت و غاز، تەندروستی و خزمەتگوزاری، لەگەڵ نوێنەری 13 زانكۆی ئەو وڵاتە رێكخست. فەلاح مستەفا، لێپرسراوی پەیوەندییەكانی دەرەوەی حكومەتی هەرێمی كوردستان، بە وتەیەك كۆنفرانسەكەی كردەوە و رایگەیاند "حكومەتی هەرێمی كوردستان وەك هاوبەشێكی خوازراو تەماشای بەریتانیا دەكات".  فەلاح مستەفا ئاماژەی بە پەیوەندییە سیاسی و كەلتووری و بازرگانییەكانی نێوان هەردوولا كرد و باسی لەوەكرد كە هەندێك لەو بەریتانیانەی لە پاش ساڵی 1991وە دەستیان هەبووە لە بنیاتنانەوەی هەرێمی كوردستاندا ئێستا لە پۆستی باڵای ئیداری حكومەتی هەرێمی كوردستاندا كاردەكەن. بەپێی قسەی هیو ئیڤانز، كونسوڵی بەریتانیا لە هەرێمی كوردستان، ئێستا 112 كۆمپانیای بەریتانی لە كوردستان كار دەكەن و رۆژ بە رۆژیش ژمارەیان لە زیادبووندایە.  ئیڤانز كە لە كۆنفرانسەكەدا وتەیەكی پێشكەش كرد، ئاماژەی بە ئاسانكارییەكانی حكومەتی هەرێمی كوردستان كرد بۆ كۆمپانیا بەریتانییەكان، بۆ ئەوەش باسی دیدارێكی خۆی و مەسعود بارزانی، سەرۆكی هەرێمی كوردستانی كرد كە پێیگوتووە "مەگەر تەنیا ئاسمان هەلی كاركردن بۆ بازرگانە بەریتانییەكان لە هەرێمی كوردستان سنووردار بكات". بازرگانانی كورد روو لە بەریتانیا دەكەن ئێستا ژمارەی ئەو كۆمپانیا بەریتانیانەی لە هەرێمی كوردستان كاردەكەن بە پلەی دووەم دێن لە پاش كۆمپانیا توركییەكان. لەگەڵ ئەوەشدا بازرگانانی كورد دەستیان كردووە بە جموجوڵی بازرگانی لەو وڵاتە. فەلاح مستەفا داوای لە ئەنجومەنی بازرگانیی عێراقی بەریتانی كرد لۆبی بۆ كردنەوەی هێڵی راستەوخۆی فڕین لە نێوان هەولێر و لەندەن بكات تا بازرگان و وەبەرهێنەران بە ئاسانترین و خێراترین شێوە بتوانن گەشت بكەن.  ئەندامانی گرووپەكە لەكاتی سەردانەكەیان چاویان بە ژمارەیەك لێپرسراوی حكومی و بازرگانانی كورد كەوت، ئەمە جگە لە دیداریان لەگەڵ ژمارەیەك لە وەبەرهێنەران كە لە مووسڵەوە هاتبوون بە ئامانجی وەبەرهێنان لە بنیاتنانی فڕۆكەخانەیەكی نوێ و پاڵاوگەیەكی نەوت و وێستگەیەكی كارەبا لە بەشە ئارامەكەی ئەو شارە كە دەكەوێتە ژێر دەسەڵاتی حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە.  عەلی ئەلعەلی، جێگری سەرۆكی یەكێتی بازرگانانی عێراقی لە موسڵ باسی لە گرنگیی ئامادەیی كۆمپانیا بیانییەكان كرد لە پلاندانان و كاركردن لەو شارە. گوتیشی حكومەتی مەركەزی بودجەی پێویست دەنێرێت بۆ شاری موسڵ بۆیە ئەوانیش پێویستیان بە یارمەتی كۆمپانیا بیانییەكانە. بەهۆی بارودۆخی ئەمنیی شاری موسڵەوە، هیچ كۆمپانیایەكی بیانی روو لەو شارە ناكات. عەلی بانگهێشتی كۆمپانیا بیانییەكانی كرد بۆ وتووێژكردن لە هەولێر یان لە بەشە ئارامەكەی پارێزگای موسڵ كە دەكەوێتە ژێر دەسەڵاتی حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە.  بە تایبەت رووی دەمی كردە ئەو گرووپە بەریتانییە بەهۆی رۆڵی بەریتانیا لەو شارە لە سەرەتای سەدەی نۆزدەوە.  هەرچەندە ئاكامەكانی ئەم دەستپێشخەرییە هێشتا نادیارە، بەڵام بەشێوەیەكی گشتی كۆنفرانسەكە رۆڵێكی ئیجابی هەبوو بە وتەی ئەنجوومەنی بازرگانی عێراقی بەریتانی كە ئەمە یەكەمین كۆنفرانسی لەو جۆرە بوو رێكیبخات بۆ حكومەتی بەغدا و حكومەتی هەرێمی كوردستان. گوتەبێژی گرووپەكە بەناوی ریچارد كرۆ ئاماژەی بە كاریگەری دیدار و كۆبوونەوەكانی لەگەڵ هەردوو سەرۆك وەزیرانی عێراق نوری مالیكی و سەرۆكی هەرێمی كوردستان مەسعود بارزانی كرد لەسەر دەستكەوتەكانی كۆنفرانسەكە. خوێندكارانی بەریتانیا دێنە زانكۆكانی كوردستان ئەنجوومەنی بازرگانی عێراقی بەریتانی پێشبینی دەكات ئەنجامی بەڵێن و پەیوەندییەكانی ئەو پێنج رۆژەی كۆنفرانسەكە وەبەرهێنانی سەدان هەزار دۆلار بێت لەلایەن بازرگانە بەریتانییەكانەوە.  هەروەها ئامادەبوونی نوێنەری زیاتر لە 13 زانكۆی بەریتانی ببێتە هۆی زیادبوونی ژمارەی ئەو خوێندكارە كوردانەی دەڕۆنە ئەو وڵاتە بۆ خوێندن كە ئێستا بە 2 هەزار خوێندكار هەژمار دەكرێن. بەپێی پێشبینیەكانی ئەنجوومەنی بازرگانی عێراقی بەریتانی، هەندێك لە زانكۆ بەریتانییەكان دروستكردنی پەیوەندییان لەگەڵ زانكۆكانی كوردستاندا تاوتوێ كردووە.  ئەگەر گرێبەستەكان زیاتر بەرەو پێشەوە بچن، رەنگە خوێندكارانی بەریتانیش بێنە كوردستان بۆ خوێندن.

رووداو - هەولێر

بۆ وەرگرتنی قەرزی بچوك وەزارەتی كار مژدە دەداتە گەورە كچان

لە رێگای پرۆژەیەكەوە كە لەلایەن وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی ئاراستەی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم كراوە ، لەساڵی داهاتوو گەورەكچان  تا تەمەنی 45 ساڵی قەرزی بچوكیان پێدەدرێت، پێشتر تەنها لەتەمەنی (16  تا 35 ) ساڵی بۆیان هەبوو ئەو قەرزە وەربگرن .

عەباس ئەكرەم وتەبیێژی وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەو بارەیەوە بە خەندانی راگەیاند: بۆ ئەوەی زۆرترین كەس سوود لە قەرزی بچوك وەربگرن ، بەتایبەتی گەورە كچان تا تەمەنی 45 ساڵ  و ئەوانەی بەهەر هۆكارێك بێت هاوسەرگیریان ئەنجامنەداوە ، دەتوانن سوود لە یاسای قەرزی بچوك وەربگرن، كە پێشتر تەنها لەتەمەنی( 16  تا 35 ) ساڵی بۆیان هەبوو ئەو قەرزە وەربگرن .

عەباس ئەكرەم وتیشی: بۆ ئەو مەبەستە وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی پرۆژەیەكی ئاراستەی ئەنجومەنی وەزیران كرد، بەگوێرەی ئەو پرۆژەیە  كە لەكاتی ئێستا پەسندكراوە ، لەساڵی داهاتوو گەورەكچان هاوشێوەی گەنجانی تر  و بەهەمان مەرج و رێنمایی  گەنجانی تر دەتوانن قەرزی بچوك وەربگرن، بەمەرجێك پرۆژەیەكیان هەبێت  .

بەگوێرەی یاسای قەرزی بچوك كە لە پەرلەمانی كوردستان دەرچوە بڕی یەك ملیۆن دینار تا 15ملیۆن بەو گەنجانە دەدرێت كە تەمەنیان لە نێوان ( 16 - 35 ) ساڵیدایە  و پێویستە ئەو كەسە پرۆژەیەك ئەنجامبدات  و دەبێ لەماوەی پێنج ساڵدا قەرزەكە بگەرێنێتەوە بۆ حكومەت.

هەر بەگوێرەی زانیارییەكی وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی تاكو ئێستا نزیكەی شەش هەزاركەس سوودیان لە قەرزی بچوك وەرگرتووە و پێدانی قەرزەكەش بۆساڵانی داهاتوو بەردەوام دەبێت .

خەندان - رەهێل سەمەد

وه‌زاره‌تی كار و رێكخراوی‌ ILO پلانێك بۆ سیاسه‌تی به‌كارخستن داده‌ڕێژن

به‌ ئامانجی‌ ره‌خساندنی‌ هه‌لی‌ كاری‌ زیاتر بۆ گه‌نجان و لاوانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، وه‌زاره‌تی‌ كار و كاروباری‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌، پلانی‌ كاری‌ جێبه‌جێكردنی‌ سیاسه‌تی‌ به‌كارخستنی‌ بۆ هه‌رێمی‌ كوردستان له‌گه‌ڵ رێكخراوی‌ كاری‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ ئیمزا كرد.

سه‌ر له‌به‌یانی‌ ئه‌مڕۆ پێنچشه‌ممه‌ ئاسۆس نه‌جیب، وه‌زیری‌ كارو كاروباری‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌ به‌ئاماده‌بوونی‌ غه‌سان سه‌فار، گه‌وره‌ راوێژكاری‌ رێكخراوی‌ كاری‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ (ILO)، پلانی‌ كاری‌ جێبه‌جێكردنی‌ سیاسه‌تی‌ به‌كارخستنی‌ بۆ ماوه‌ی‌ یه‌ك ساڵ له‌گه‌ڵ رێكخراوه‌كه‌ ئیمزاكرد. 

له‌ مه‌راسیمی‌ ئیمزاكردنه‌كه‌دا ئاسۆس نه‌جیب رایگه‌یاند" بۆ جێبه‌جێكردنی‌ ئه‌م پلانه‌ بڕی‌ 685 هه‌زار دۆلار ته‌رخانكراوه‌و پلانه‌كه‌ كۆمه‌ڵێك سیاسه‌ت له‌خۆ ده‌گرێت له‌وانه‌: سیاسه‌تی‌ دانیشتوان و بارودۆخی‌ كار و هه‌لومه‌رجی‌ كار و گفتوگۆی‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌ و پاراستنی‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌ و راگه‌یاندن.

وه‌زیری كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان وتیشی، ئه‌مانه‌ به‌ ئامانجی‌ دۆزینه‌وه‌ی‌ هه‌لی‌ كاری‌ گونجاوه‌ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان و جێبه‌جێكردنیشیی‌ ده‌بێته‌ هۆی‌ پته‌وكردنی‌ ئاستی‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌ بۆ وه‌دیهێنانی‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی‌ خۆشگوزه‌ران.

له‌ لایه‌كی‌ دیكه‌وه‌ هه‌ر ئه‌مڕۆ به‌ئاماده‌بوونی‌ وه‌زیری‌ كارو كاروباری‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌ و  له‌ مه‌راسیمێكدا بڕوانامه‌ی‌ ده‌رچوون به‌سه‌ر 142 به‌شداربووی‌ خولی‌ ڕاهێنان و پیشه‌یی‌ له‌ بواره‌كانی‌ (كاره‌با، كۆمپیوته‌ر، ساردكه‌ره‌وه‌، دوورمان، P.V.C)) دابه‌شكرا.

له‌و مه‌راسیمه‌شدا وه‌زیری‌ كارو كاروباری‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌ رایگه‌یاند: تا ئێستا زیاتر له‌ دوو هه‌زار و 543 گه‌نج له‌م خولانه‌ سوودمه‌ندبوون و حكومه‌تی‌ هه‌رێمیش سالاَنه‌ بوودجه‌ی‌ پێویست بۆ كردنه‌وه‌ی‌ خول و راهێنانی‌ پیشه‌یی‌ ته‌رخانده‌كات.

ئاشكراشیكرد كه‌ هه‌وڵدراوه‌ بنكه‌ی‌ زیاتری‌ به‌كارخستن و راهێنانی‌ پیشه‌یی‌ له‌ شاره‌كانی هه‌رێمی كوردستان بكه‌نه‌وه‌.

خه‌ندان ـ

وەزارەتی كار: لەمەودوا پەیوەندی نێوان كرێكار و خاوەنكار بەپێی بنەما ئابو‌ورییەكان رێكدەخرێت

وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی هەرێمی كوردستان، رەشنووسی (یاسای كاری كوردستان) ئامادە دەكات و بەپێی ئەو رەشنووسە، لەمەودوا پەیوەندی نێوان كرێكار و خاوەنكار بەپێی بنەما ئابو‌ورییە پێشكەوتووەكان رێكدەخرێت و نابێت چیتر مافی كرێكار پێشێل بكرێت.

بەپێی راگەیەنراوێكی وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی، كە وێنەیەكی بۆ (رووداو) نێردراوە، بۆ یەكەمجار لە هەرێمی كوردستان رەشنووسی یاسایەكی تایبەت بە كار دادەڕێژێت و پێشكەشی ئەنجو‌ومەنی وەزیرانی حكومەتی هەرێمی كوردستانی دەكات بۆ پەسەندكردن و لە وێشەوە بۆ پەرلەمانی كوردستان بەمەبەستی دەنگدان لەسەری لە داهاتوودا.

رەشنووسەكە  لە 148 مادە پێكهاتووە و لە رێگەی بەستنی چەند وۆركشۆپێك و بە راوێژ لەگەڵ شارەزایانی نێودەوڵەتی و رێكخراوی كاری نێودەوڵەتی (ILO)ئامادە كراوە.

وەك لە رەشنووسەكەدا هاتووە: "ئەم یاسایە ئەو رێوشوێنانە بۆ كرێكار دابین دەكات كە پێویستە بۆ پڕكردنەوەی پێداویستییە سەرەكییەكانی بەخێوكردنی خۆی و خێزانەكەی، هەروەك لایەنی كەمی كرێی كرێكاری بێتوانا دابین دەكات، كە نابێت رێككەوتن لەسەر كەمتر لەوە بكرێت و پشتیوانی یاسایشی بۆ دابین بكرێت.

هەروەك رەشنو‌وسەكە پارێزگاری بۆ مێردمنداڵان فەراهەم دەكات و سزای بۆ هەر كەسێك دیاریكرد‌ووە كە منداڵی نەوجەوان دەقۆزێتەوە  یان بۆ كاری قورس بەكاریان بهێنێت، جیا لەمەش پارێزگاریی زیاتری بۆ ئەو دایكانە دەستەبەر كردووە كە لە كەرتی تایبەت كار دەكەن و پێداویستی دایكایەتی و چاودێریی منداڵەكەی و پێدانی مۆڵەتی دایكایەتی لە كەرتی تایبەت بۆ فەراهەم كردووە.

رەشنووسی یاساكە گرنگی بە مەشقی پیشەیی داوە بۆ ئەوەی كرێكاران لێهاتوویی لەكاری هونەری و پەرەپێدانی بۆ ئاستێكی بەرز بەدەست بێنن تاوەكو بتوانن دەستەبەری پێداویستییەكانی بازاڕی كار و پێویستی كەرتە جیاكانی كار بكەن.

لە راگەیەنراوەكەی وەزارەتی كارو كاروباری كۆمەڵایەتیدا ئەوەش خراوەتەڕو‌و كە رەشنووسەكە هانی كەرتی تایبەتیش دەدات بۆ ئەوەی هاوكار بێت لە پرسی مەشقی پیشەیی لە چوارچێوەی پێدانی موڵەتی تایبەت بەخۆی و كاركردن شانبەشانی بنكەكانی مەشقی پیشەیی حكومی بۆ ئەوەی دەستی كاری ناوخۆ زیاتر بەكاربێت. 

لە 20/10/2013 وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی بە نو‌وسراوی ژمارە (5179) رەشنووسی یاسای كاری تایبەت بە كوردستانی ئاراستەی ئەنجو‌ومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان كردووە.

رووداو- هەولێر

بەدواى (کـار)دا دەگەڕێیت؟

حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان سایتێکی تایبه‌تى به‌ دۆزینه‌وه‌ی هه‌لیکار کردۆتەوە، که‌ تیایدا هه‌لیکاری وه‌زاره‌ته‌کان بڵاو ده‌کاته‌وه‌ و هاوڵاتیان ده‌توانن له‌و سایته‌دا (هه‌لیکار) به‌دوای کاردا بگه‌ڕێن.

http://kw.krg.org/ku

وه‌زیری كۆچ و كۆچبه‌رانی عیراق: توانیومانه‌ 3 هه‌زار شاره‌زای عیراقی بگه‌ڕێنینه‌وه‌ وڵات

وه‌زاره‌تی كۆچ و كۆچبه‌رانی عیراق ئاشكرایكرد به‌هۆی هه‌وڵی لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان توانراوه‌ 3 هه‌زار مامۆستاو پسپۆڕ و شاره‌زا له‌وانه‌ی پله‌ی به‌رزیان له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵات به‌ده‌ست هێناوه‌ بگه‌ڕێنێته‌وه‌ عیراق و له‌ناوه‌نده‌ جۆراوجۆره‌كانی بواری خوێندن و كاری وه‌زیفی دیكه‌ به‌گه‌ڕیان بخات، ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو كه‌ ئاڵۆزی ره‌وشی ئه‌منی و ئاسته‌نگه‌كانی به‌رده‌م پله‌ی وه‌زیفی رێگرن له‌به‌رده‌م گه‌ڕانه‌وه‌ی كه‌سانی به‌توانای دیكه‌ بۆ عیراق. 

 

له‌كۆنگره‌ی یه‌كه‌می تواناسازیی عیراق وه‌زیری كۆچ و كۆچبه‌رانی عیراق رایگه‌یاند، چه‌ند وه‌زاره‌تێك هاوكار بوون له‌ وه‌رگرتنی ئه‌و ئه‌و خاوه‌ن پسپۆڕییه‌ گه‌ڕانه‌وه‌ و پیاده‌كردنی چه‌ند یاسایه‌كیش بۆ ده‌ستنیشان كردنی ئیمتیازات و ده‌سته‌به‌ر كردنی ژیانی باش هانده‌ر بوون له‌پشت گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌و كه‌سه‌ به‌توانایانه‌ بۆ عیراق. 

 

وه‌زیری كۆچ و كۆچبه‌ران ئه‌وه‌شی راگه‌یاند كه‌ نه‌بوونی ئۆقره‌یی ئه‌منی وسیاسی و ئاسته‌نگه‌كانی به‌رده‌م دیاریی كردنی پله‌ی وه‌زیفی بۆ ئه‌ خاوه‌ن  بڕوانامانه‌ی ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ وڵات  رێگرن له‌به‌رده‌م گه‌ڕانه‌وه‌ی عیراقیه‌ خاوه‌ن پسپۆڕ و شاره‌زاكانی دیكه‌، هه‌روه‌ك ئه‌و رێوشوێنه‌ بیرۆكراتیانه‌ش كه‌له‌ فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌ت به‌رامبه‌ر ئه‌و خاوه‌ن بڕوانامانه‌ پیاده‌ ده‌كرێن هۆكارن بۆ نه‌گه‌ڕانه‌وه‌یان.    

 

هه‌ر له‌ كۆنگره‌كه‌دا وه‌زیری خوێندنی باڵا ئه‌وه‌ی ئاشكراكرد كه‌له‌هه‌وڵدان بۆ كردنه‌وه‌ی 15 به‌ش له‌زانكۆكان بۆ خستنه‌گه‌ڕی پسپۆڕو شاره‌زایانی گه‌ڕاوه‌كانی عیراق، وتیشی:" له‌حاڵێكدا كه‌سانی پسۆڕو شاره‌زای دیكه‌مان پێویست بوو ئه‌وا په‌نا ده‌به‌ینه‌ به‌ر كه‌سانی بیانی"   .  

خه‌ندان – 

نێچیرڤان بارزانى: نەتەوە یەکگرتووەکان ده‌بێ هاوكاریى زیاترى په‌نابه‌ران له‌ هه‌رێمى كوردستان بكات

ئێواره‌ى ئه‌مڕۆ (دووشه‌ممه‌ 24ى حوزه‌یرانى 2013)، نێچیرڤان بارزانى سه‌رۆكى حكومةتى هه‌رێمى كوردستان پێشوازى له‌ مارتن كۆپله‌ر – ى نوێنه‌رى سكرتێرى گشتیى نه‌ته‌وه‌ یه‌كگتووه‌كان له‌ عیراق كرد، كه‌ به‌ بۆنه‌ى كۆتایى هاتنى كاره‌كه‌ى له‌ عیراق و بۆ ماڵئاواییكردن، سه‌ردانى سه‌رۆك وه‌زیرانى كرد بوو.

له‌ دیدارێكدا نوێنه‌رى سكرتێرى گشتیى نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان، سوپاس و پێزانینى خۆى پێشكه‌ش به‌  حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان كرد بۆ ئه‌و هاوكارى و هه‌ماهه‌نگییه‌ى به‌رده‌وام له‌گه‌ڵ UN و ده‌زگاكانى نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كانیان كردووه‌ و ده‌یكه‌ن. 

ئاماژه‌ى به‌وه‌شدا كه‌ كاتێك له‌ عیراق ده‌ستبه‌كار بوو، یه‌كه‌مین سه‌ردانى خۆى له‌ ده‌ره‌وه‌ى به‌غدا بۆ هه‌ڵه‌بجه‌ ئه‌نجام دا و ئه‌مڕۆش به‌ر له‌م دیداره‌ و له‌ كاتێكدا كاره‌كانى له‌ عێراق كۆتایى دێت، دووباره‌ سه‌ردانى هه‌ڵه‌بجه‌ى كرده‌وه‌.

لاى خۆیه‌وه‌ نێچیرڤان بارزانى، به‌ ناوى خۆى و حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستانه‌وه‌ سوپاسى ڕۆڵ و ماندووبوونى نوێنه‌رى سكرتێرى نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كانى له‌ عیراق كرد و ڕۆڵى مارتن كۆپله‌ر – ى له‌ هه‌وڵدان بۆ چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كانى عیراق و مامه‌ڵه‌ و ڕه‌فتارى هاوسه‌نگى له‌گه‌ڵ لایه‌ن و پێكهاته‌ نه‌ته‌وه‌یى و مه‌زهه‌بیه‌كانى عیراق به‌رز نرخاند و هیواى سه‌ركه‌وتنى له‌ كار و ئه‌ركى تازه‌یدا بۆ خواست.

په‌یوه‌ندییه‌كانى هه‌ولێر و به‌غدا لایه‌نێكى دیكه‌ى دیداره‌كه‌ بوون، كه‌ تیایدا كۆپله‌ر ده‌سپێكردنه‌وه‌ى گفتوگۆكانى نێوان هه‌ردوو حكومه‌تى فیدرال و حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستانى به‌ هه‌نگاوێكى ئه‌رێنى و سه‌ردانى نێچیرڤان بارزانى بۆ به‌غدا كه‌ بووه‌ هۆى ده‌سپێكردنه‌وه‌ى دانوستانه‌كانى نێوان هه‌ردوولا، به‌ ده‌ستپێشخه‌رییه‌كى گرنگ و پێویست له‌ قه‌ڵه‌م دا.

لاى خۆیه‌وه‌ سه‌رۆك وه‌زیران دووپاتى كرده‌وه‌ كه‌ هه‌رێمى كوردستان هه‌میشه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا بووه‌ كێشه‌كان له‌ ڕێگه‌ى دیالۆگ و لێكگه‌یشتنه‌وه‌ چاره‌سه‌ر بكرێن و ئاماژه‌ى به‌وه‌ دا بۆ چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كان له‌سه‌ر دانوستان و گفتوگۆ به‌رده‌وام ده‌بین و ڕایگه‌یاند ئێستا چاومان له‌ كارى ئه‌و لیژنانه‌یه‌ كه‌ به‌ هاوبه‌شى له‌ نێوان هه‌ردوولادا بۆ چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كان دامه‌زراون.

ده‌رباره‌ى پرسى په‌نابه‌رانى سووریاش له‌ هه‌رێمى كوردستان، نێچیرڤان بارزانى جه‌ختى له‌سه‌ر ئه‌وه‌ كرده‌وه‌ كه‌ په‌نابه‌ران پێویستیان به‌ هاوكاریى زیاترى نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و حكوومه‌تى فیدرال هه‌یه‌ و ئاماژه‌ى به‌وه‌ى دا كه‌ پێشبینیى ژماره‌ى زیاترى په‌نابه‌ران ده‌كه‌ین، بۆیه‌ ده‌بێ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و حكوومه‌تى فیدرال ڕۆڵێكى كاراتر بۆ هاوكاریى په‌نابه‌ران و پێشكه‌شكردنى كۆمه‌ك و یارمه‌تیى زیاتر؛ بگێڕن.

خه‌ندان-

دۆزینه‌وه‌ى ده‌رفه‌تى كاركردن

ئاكادارى

بۆهه‌موو ئه‌وگه‌نجانه‌ى ناوشارى سلێمانى وده‌وروبه‌رى كه‌پێویستیان به‌تواناسازى وراهێنانه‌ بۆفێربوونى پیشه‌یه‌ك ده‌توانن له‌ڕێگاى ئه‌م ژماره‌ ته‌له‌فونى (07480421944 )په‌یوه‌ندى بكه‌ن به‌ به‌رێوبه‌رایه‌تى راهێنان وپیشه‌ى سه‌ر به‌وه‌زاره‌تى كاروبارى كۆمه‌ڵایه‌تى بۆ راهێنان و دۆزینه‌وه‌ى ده‌رفه‌تى كاركردن ...یاخود بۆهه‌رپرسیارێك ده‌توانن به‌یوه‌ندى به‌رێكخراوى ئه‌زموون بكه‌ن ..

حکومەتى عێراقى بڕیارێک بۆ خاوەن بڕوانامە باڵاکانى دەرەوەى عێراق دەردەکات

به‌پێی راگه‌یندراوێكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران، له‌ دانیشتنه‌كه‌ی دوینێ‌ ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا به ژماره‌ (25) بۆ ساڵی 2013، چه‌ند بڕیارێك دراوه‌. لةوانه:

هه‌مواركردنه‌وه‌ی هه‌ردوو بڕگه‌ی (1 و 2) له‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ژماره‌ (441) بۆ ساڵی 2008‌و ببێت به‌:

1.    ئه‌و توێژانه‌ی ئیمتیازات ده‌یانگرێته‌وه‌ ئه‌وانه‌ن كه‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌ی باڵان (ماسته‌ر و دكتۆرا)‌و خاوه‌ن بڕوانامه‌ی دبلۆمی باڵاو پزیشكه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان و ئه‌ندازیاره‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌ باڵاكان، كه‌ ئه‌و بڕوانامانه‌یان له‌ ناو عیراق یان له‌ ده‌ره‌وه‌ گرتووه‌‌و كۆچیان كردووه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی عیراق به‌ هۆی ره‌فتاره‌كانی رژێمی پێشوو یان ناچار بوون عیراق به‌جێبهێڵن تا (1/1/2008) به‌ مه‌رجێك ماوه‌ی نیشته‌جێبوونیان له‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ ساڵێك كه‌متر نه‌بێت.

2.    وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی، سه‌رپه‌رشتی دامه‌زراندن یان گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ دامه‌زراندن له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت بۆ ئه‌وانه‌ی بڕگه‌ی (1)ی یاساكه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌، له‌وانه‌ی له‌ زانكۆكان یان دامه‌زراوه‌ زانستییه‌كان له‌ ده‌ره‌وه‌ كاریان كردووه‌، ئه‌وه‌ش به‌ پێدانی ئه‌و نازناوه‌ زانستییه‌ی وه‌ریگرتووه‌، دوای په‌سندكردنی به‌ دووباره‌ خستنه‌ڕووی توێژینه‌وه‌كانیان له‌و زانكۆ عیراقییه‌ی ده‌وامی تێدا ده‌كات‌و نازاناوه‌ زانستییه‌كه‌ی پێده‌درێت به‌ پێی یاسا. 

دواین ئاماری ئه‌و ده‌رچوانه‌ی فۆڕمی بیمه‌ی بێكاریان پڕ كردوه‌ته‌وه‌

به‌پێی‌ ئامارێكی‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی‌ وه‌زاره‌تی‌ كار و كاروباری‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ تایبه‌ت به‌پڕكردنه‌وه‌ی‌ فۆڕمی‌ بیمه‌ی‌ بێ‌ كاری‌ بۆ ده‌رچووان، ده‌رچووی‌ زانكۆ و په‌یمانگا كه‌ تائێستا دانه‌مه‌زراوون فۆڕمی‌ بیمه‌ی‌ بێ‌ كاریان پڕكردۆته‌وه‌و سوودمه‌ند ده‌بن له‌وه‌رگرتنی‌ بیمه‌ی‌ بێ‌ كاری‌.

له‌ راگه‌یه‌ندراوێكی وه‌زاره‌تی كاردا، كه‌ وێنه‌یه‌كی بۆ (خه‌ندان) نێردراوه‌، تیایدا عه‌باس ئه‌كره‌م، وته‌بێژی‌ وه‌زاره‌تی‌ كارو كاروباری‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ رایده‌گه‌یه‌نێت: به‌پێی‌ ئامارێكی‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی‌ چاودێری‌ و گه‌شه‌پێدانی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ وه‌زاره‌تی‌ كار و كاروباری‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ له‌پارێزگاكانی‌ هه‌رێم 16 هه‌زار و 556 ده‌رچووی‌ زانكۆ و په‌یمانگای‌ حكومی سه‌ر به‌ده‌سته‌ی‌ خوێندنی‌ ته‌كنیكی‌ سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی‌ خوێندنی‌ باڵاو وه‌زاره‌ته‌كانی‌ تر فۆڕمی‌ بیمه‌ی‌ بێ‌ كارییان پڕكردوه‌ته‌وه‌و پرۆسه‌ی‌ پڕكردنه‌وه‌ی‌ فۆڕمه‌كانیش كۆتایی‌ پێهاتووه‌. 

وتیشی: "له‌سنووری‌ پارێزگای‌ هه‌ولێر چوار هه‌زار و 750  ده‌رچوو و له‌ سنووری‌ پارێزگای‌ سلێمانیش  حه‌وت هه‌زار و 478 ده‌رچوو و له‌ سنووری‌ پارێزگای‌ دهۆك سێ هه‌زار و 179 ده‌رچوو و له‌سنووری‌ ئیداره‌ی‌ گه‌رمیانیش هه‌زار و 149 ده‌رچووی‌ زانكۆ و په‌یمانگا كه‌به‌پێی‌ رێنماییه‌كان بیمه‌ی‌ بێ‌ كاری‌ ده‌یانگرێته‌وه‌ فۆڕمیان پڕكردوه‌ته‌وه‌".

وته‌بێژی‌ وه‌زاره‌تی‌ كار و كاروباری‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ راشیگه‌یاند: پرۆسه‌ی‌ پڕكردنه‌وه‌ی‌ فۆڕمی‌ بیمه‌ی‌ بێ‌ كاری‌ له‌ 17/3/2013 ده‌ستی‌ پێكردوو بۆ ماوه‌ی‌ دوو مانگ به‌رده‌وام بوو و له‌ 17/5/2013 كۆتایی‌ پێهات. 

له‌ ئێستاشدا دوای‌ وردبینی‌ كردن له‌ فۆڕمه‌كان به‌نوسراوی‌ ره‌سمی‌ له‌ وه‌زاره‌تی‌ كارو كاروباری‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ ئاڕاسته‌ی‌ وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ و ئابوری‌ ده‌كرێت بۆ خه‌رجكردن بوودجه‌ی‌ پێویست.

خه‌ندان ـ

حکومەتی هەرێم هاوکاری بەریتانیا دەکات بۆ ناردنەوەی بەزۆری پەنابەران

 بەڵگەیەکی دیکە کە هاوکاری حکومەتی هەرێم بۆ دیپۆرتی پەنابەران ئاشکرا دەکات هاتووە"پەنابەر (هادی خەلیل) لە گرتووخانەی کۆڵن برک بە سکرتارێتی فیدراسیۆنی ڕاگەیاند" ئەمرۆ کاتژمیر ٥ ئیوارە بەکاتی لەندەن لە فرکەخانەی هیسرۆوە دیپۆرتی فرۆکەخانەی نیو دەوڵەتی هەولێر دەکرێمەوە" هەروەها ئەوەشی ووت" ماوەی ١٢ ساڵە لە وڵاتی بەریتانیا دەژیم هیچ کێشەیەکی یاسایشم نەبوە و بەبەردەوامی هەفتانە ئیمزای پۆلیسم کردوە لەبری ئەوەی مافی پەنابەریم بدەنێ دیپۆرتی کوردستانم دەکەنەوە" هەروەها پەنابەر(بەرهەم سدیق) لەگرتووخانەی دەستبەسەری مۆرتن هۆڵ بەفیدراسیۆنی ڕاگەیاند" ماوەی ١٠ ساڵە لەبەریتانیا دەژیم بەبێ ئەوەی هیچ کێشەیەکی یاسایم هەبێت ولەکەیسە کۆنەکانین کەهەموویان وەلامیان وەرگرتووە بەلام بەداخەوە لەکاتی چوونم بۆ ئیمزای پۆلیس دەستبەسەریانکردم وماوەی ٢٥ ڕۆژه گیراوم" ئەوەشی ووت"ئیستا تیکتیان پێداوم کە ١٢ ئەم مانگە دیپۆرتی فرۆکەخانەی نیو دەولەتی هەولێر دەکرێمەوە" بەرهەم ووتیشی"چەندین جار گوێم لێبووە بەرپرسەکانی حکومەتی هەرێم لە کەناڵەکانەوە دەلێن لەگەل ئەوەنین کەس بەزۆر بنێرێتەوە کەچی بەداخەوە خۆیان لەژێرەوە هاوکاری ناردنەوەمان دەکەن" فرۆکەخانەی نیو دەوڵه‌تی هەولێر پەنابەرانی ئیرانیش وەردەگرێتەوە . لەکاتێکدا پەنابەرانی گرتووخانەی مۆرتن هۆڵ سکالاو نارەحەتیەکانی خۆیان دەگەیانده‌ سکرتیری فیدراسیۆن بەرێگای تەلەفون ،یەکێک لەوپەنابەرانە ووتی "من بەڵگەم لەلایە پەنابەر هانا رەسول پەنابەری کوردی ئیران بووە ٢ هەفتە لەمەوبەر دیپۆرتی فرۆکەخانەی نیو دەولەتی هەولێریانکردوە لەگەل ئەوەی بەکارمەندەکانی فرۆکەخانەی ووتوە : من کوردی ئیرانم . بەڵام ئەوان گوێیان بۆ نەگرتوە ووتویانه‌ دانەبەزیت بەشەق داتدەبەزینین و ئیستا ئەو پەنابەرە لەکوردستان لەسەر جادە دەخەویت"

له‌نێوان وزاره‌تی‌ كار و وه‌زاره‌تی‌ دارایی پێدانی‌ قه‌رزی‌ بچوك دواده‌كه‌وێت

به‌هۆی‌ رێوشوێنه‌ ئیدارییه‌كانی‌  نێوان  وه‌زاره‌تی‌ كاروكاروباری‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌ و وه‌زاره‌تی‌ دارایی حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان تاكو ئێستا پێدانی‌ قه‌رزی‌ بچوك به‌گه‌نجان بۆ ئه‌مساڵ دوای‌ تێپه‌ڕبوونی‌ پێنج مانگ ده‌ستی‌ پێنه‌كردۆته‌وه‌  و هه‌ردوو وه‌زاره‌تیش هۆكاره‌كه‌ی ده‌خه‌نه‌ ئه‌ستۆی‌ یه‌كتر .

 عه‌باس ئه‌كه‌رم وته‌بێژی‌ وه‌زاره‌تی‌  كاروكاروباری‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌  به‌ (خه‌ندان)ی‌ راگه‌یاند: ئێمه‌ وه‌ك وه‌زاره‌تی‌  كاروكاروباری‌  كۆمه‌لاَیه‌تی‌ رێوشێونه‌ ئیدارییه‌كانمان ته‌واوكردوه‌ و به‌ نوسراوێك ئاراسته‌ی‌ وه‌زاره‌تی‌ دارییمان كردوه‌ ، بۆئه‌وه‌ی ره‌زامه‌ندی‌ له‌سه‌ر خه‌رجكردنی‌ ئه‌و پاریه‌ بده‌ن، به‌لاَم تا ئێستا وه‌لاَمی‌ نوسراوه‌كه‌مان نه‌دراوه‌ته‌وه‌.

 هاوكات دلێر تارق وته‌بێژی‌ وه‌زاره‌تی‌ دارایی بێ ئاگایی خۆی‌ له‌و نوسراوه‌ نیشاندا و  به‌ (خه‌ندان)ی راگه‌یاند: رپێدانی‌ قه‌رزی‌ بچوك هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌ له‌لایه‌ن وزاره‌تی‌ كاروكاروباری‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌ سه‌رپه‌رشتی‌ ده‌كرێت ، ئه‌وان ده‌توانن ده‌ست به‌ پێدانی‌ ئه‌و قه‌رزه‌ به‌ گه‌نجان بكه‌نه‌وه‌.

 ماوه‌ی‌ دوو ساڵه‌ بڕیاری‌ پێدانی‌ قه‌رزی‌ بچوك بۆ گه‌نجان دراوه‌و به‌گوێره‌ی‌ بڕیاره‌كه‌ یه‌ك ملیۆن تا 15 ملیۆن به‌و گه‌نجانه‌ ده‌درێت كه‌ پرۆژه‌ی‌ بچوكیان هه‌یه‌، تائێستاش زیاتر له‌ 4 هه‌زارو 500 گه‌نج ئه‌و قه‌رزه‌یان وه‌رگرتووه‌ .

پێشتریش  وه‌زیری‌ كاروكاروباری‌ كۆمه‌لاَیه‌تی‌ رایگه‌یاندبوو گۆرانكاری‌ له‌ سسته‌می‌ قه‌رزه‌كه‌ ده‌كه‌ن و یاساكه‌ هه‌موارده‌كه‌نه‌وه‌،  به‌جۆرێك ماوه‌ی‌ گه‌ڕانه‌وه‌ی‌ پاره‌كه‌ بكرێته‌ 45 ساڵ، هه‌روه‌ها  قه‌رزه‌كه‌ ته‌نها بۆ لاوان نه‌بێت، چونكه‌ رۆژانه‌ گه‌وره‌ كچ  داوای‌ ئه‌و قه‌رزه‌ ده‌كه‌ن، به‌لاَم  یاساكه‌ نایانگرێته‌وه‌، هه‌ر به‌گوێره‌ی‌ هه‌مواركردنی‌ یاساكه‌ داوا كراوه‌ بڕی‌ پاره‌كه‌ له‌  15 ملیۆنه‌وه‌ بكرێت به‌20 بۆ 25 ملیۆن دینار.

خه‌ندان- ره‌هێل سه‌مه‌د

ئەمریكیەكان كار بۆ بێ كاران دەدۆزنەوە

لەنوێترین پرۆژەیاندا كە سەرجەم شارەكانی عیراق و هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە ئاژانسی ئەمریكی بۆ گەشەپێدانی نێودەوڵەتی(USAID) لەرێگەی پرۆگرامی فرص(FORAS)  كار بۆ گەشەپێدانی هێزی كاری عیراق و دۆزینەوەی دەرفەتی كار بۆ گەنجان دەكات.

ئەمڕۆ 29ی نیسان بەهرۆز محەمەد ساڵح پارێزگاری سلێمانی پێشوازی كرد لە وەفدێكی ئاژانسی ئەمریكی بۆ گەشەپێدانی نێودەوڵەتی(USAID) .

لەدیداریَكدا پرۆگرامی پەرەپێدانی هێزی كاری عیراق (FORAS) كە ئێستا ئاژانسەكە كاری لەسەر دەكات تاوتوێ‌ كرا.

وەفدی  USAIDی لەبارەی ئەو پرۆگرامەوە رایانگەیاند پرۆگرامەكە ماوەی دوو ساڵ دەخایەنێت و دەیانەوێت هاوكاری ئەو كەس و لایەنانە بكەن كە بەدوای كاردا دەگەرێن یاخود پێویستیان بە دەستی كار هەیە.

هەروەك ئەوەشیان خستەروو كە پرۆگرامەكە بەهاوكاریكردنی سەنتەرەكانی راهێنانی پیشەی كار بۆ ئەوە دەكات پەرە بە هێزی كاری عیراقی بدات و بەشێوەیەكی زانستی دەستی كاری عیراق پێ بگەیەنێت  بۆ ئەوەی بتوانن لە بازاری نوێی كاردا كاری گونجاویان دەست بكەوێت.

وەفدی ئاژانسی ئەمریكی بۆ گەشەپێدانی نێودەوڵەتی ئەوەشیان خستەروو كە لە شارەكانی هەرێمی كوردستانیدا هەمان پرۆگرام كار پێدەكەن و لەرێگەی تۆری ئینتەرنێت و تۆرە كۆمەڵایەتیەكان و وێب سایتی تایبەت بە پرۆگرامەكە ناو و سیڤی ئەوانە تۆمار دەكەین كە خوازیاری كاركردنن هاوكات  كۆنتاكت لەگەڵ ئەو كۆمپانیاو لایەنانەدا دەبەسترێت كە خوازیاری بەدەست هێنانی كارمەندی كارامەن.

ئەوەش روون كرایەوە كە پرۆگرامەكە بە پلەی یەكەم گرنگی بە كەرتی نەوت و گاز و كشتوكاڵ و بیناسازی دەدات و هەوڵدەدات ئاستی دەستی كار لەو بوارانەدا بەرز بكاتەوە.

ئەو ئاژانسە ئەمریكیە ئەوەشی خستەروو كە لەبواری بەرزكردنەوەی ئاستی هێزی كاردا گرنگی تایبەت بە خەڵكانی خاوەن پێداویستی تایبەت و بێ وەژن و ئاوارەكان دەدەن و كار دەكەن بۆ ئەوەی سەنتەرەكانی راهێنانی پیشەی ئاستیان بەرز بكرێتەوە بەجۆرێك بتوانن لەبوارە جۆراو جۆرەكاندا بروانامەی باوەڕ پێكراو بدەن بەو كەسانەی بەشداری خولەكانیان دەكەن.

لەبەرامبەردا بەهرۆز محەمەد ساڵح پشتیوانی خۆی بۆ كاری ئەو ئاژانسە دووپاتكردەوە پرۆگرامەكەی بە پرۆگرامێكی گرنگ وەسف كرد و رایگەیاند: لە هەرێمی كوردستاندا ئەو پرۆگرامە دەتوانێت سەركەوتنی باش بەدەست بهێنێت، لەبەر ئەوەی ژمارەیەكی زۆر لە كۆمپانیای بیانی بەشوێن دەستی كاری خۆماڵیدا دەگەڕێن و رەنگە نەتوانن بە ئاسانی پەیوەندیان پێوە بكەن، هاوكات ژمارەیەكی زۆر خاوەن بروانامە هەیە كە حكومەتی هەرێم ناتوانێت بۆ هەموویان كار لە كەرتی گشتیدا پەیدا بكات و رەنگە پێویستیان بەوە هەبێت كە ئاسیان بەرز بكرێتەوە بۆ ئەوەی بتوانن لە كەرتی تایبەتدا كاریان دەست بكەوێت

خه‌ندان-

سەردانى گروپ و پەیجەکانمان بکەن بۆ وەرگرتنى زانیارى لەبارەى کۆچ، مینحەى خوێندن، دەرفەتى کار لە وڵاتانى دەرەوە و کۆچى یاسایى:

https://www.facebook.com/kochikurdan

https://www.facebook.com/groups/102175996536494/

http://kochikurdan.wordpress.com/

http://immigration2australia1.blogspot.com/

https://twitter.com/Kurd_Migration

ئاگاداری بۆ سه‌رجه‌م كاندیدكراوانی تواناسازی (ئه‌وانه‌ی تاوه‌كو ئێستا سه‌فه‌ریان نه‌كردووه‌)

له‌ ئاگادارینامه‌یه‌كدا كه‌ وێنه‌یه‌كی بۆ كوردیو ڕه‌وانه‌ كراوه‌ ،تیایدا وه‌زراتی په‌روه‌رده‌ ئاماژه‌ی به‌وه‌كردوه‌ كه‌ زۆر به‌په‌له‌ ، هه‌موو ئه‌و كاندیدكراوانه‌ی تواناسازی كه‌ تا ئێستا سه‌فه‌ریان نه‌كردوه‌ ،فۆرمێكی تایبه‌ت له‌ ماڵپه‌ری وه‌زاره‌تی پلان دانان داندراوه‌ و به‌ ززووترین كات پڕی بكه‌نه‌وه‌ .

هه‌روه‌ها هاتووه‌ ،ئه‌گه‌ ربێت و هه‌ر كاندیدكراوێك تا 5/1، ئه‌م فۆرمه‌ پڕ نه‌كاته‌وه‌ ، ئه‌وا مافی سوودمه‌ندبونی نامێنێت و كورسیه‌كه‌ی لێ وه‌رده‌گیرێته‌وه‌ ، له‌خواره‌وه‌ ده‌قی ئاگادارینامه‌كه‌ بخوێنه‌وه‌.

لێره‌ كلیك بكه‌ بۆخوێندنه‌وه‌ی ئاگادارینامه‌كه‌

سەردانى گروپ و پەیجەکانمان بکەن بۆ وەرگرتنى زانیارى لەبارەى کۆچ، مینحەى خوێندن، دەرفەتى کار لە وڵاتانى دەرەوە و کۆچى یاسایى:

https://www.facebook.com/kochikurdan

https://www.facebook.com/groups/102175996536494/

http://kochikurdan.wordpress.com/

http://immigration2australia1.blogspot.com/

https://twitter.com/Kurd_Migration

نوسینگەی سلێمانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق داواکاری پەنابەران ڕەوانەی پەرلەمانی کوردستان دەکات

نوسینگەی سلێمانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، لەنوسراوێکی فەرمیدا داواکاری کوردانی بەزۆر نێردراوەی وڵاتانی ئەوروپا دەگەیەنێتە لیژنەی مافی مرۆڤی پەرلەمانی کوردستان و داوایان لێ دەکات کە ئاوڕیان لێ بدەنەوە. 

    نووسراوەکە لەسەر داوای ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دکتۆرە"ئەشواق جاف"لەڕێگەی نوسینگەی سلێمانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقەوە ئاراستەی لیژنەی مافی مرۆڤی پەرلەمانی کوردستان کراوە و تیایدا داواکاری پەنابەرە دیپۆرتکراوەکانیووڵاتانی ئەوروپای لەگەڵدا هاوپێچ کراوە. 

  لەنووسراوەکەی نوسینگەی سلێمانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقدا ئاماژە بە ناهەمەمواری بارودۆخی ئەو کەسانە کراوە کە لە ئەوروپاوە بەزۆر ڕەوانەی هەرێمی کوردستان کراوەنەتەوە و داوا لە لیژنەی مافی مرۆڤی پەرلەمانی کوردستان کراوە ئاوڕیان لێ بداتەوە و ئەو کەسانەی پێش ئەوەی بچنە دەرەوەی وڵات کاری حکومیان هەبووە، بیانگێڕنەوە سەر کارەکانیان". 

  لەبەشێکی نوسراوەکەشدا باس لە هەژاری و خراپی باری ئابووری ئەو خێزانانە کراوە و هاتووە:"ئەو خێزانانە هیچ دەرامەتێکیان نییە تاکو بتوانن منداڵەکانیان وەکو هەموو هاووڵاتیەک لە قوتابخانەکانی هەرێمی کوردستاندا خوێندن تەواو بکەن ". 

  لەکۆتایی نوسراوەکەشدا وێرای ئەوەی ئاماژە بۆ ئەوە کراوە کە هەندێکیان کرێی خانووەکانیان زۆر بەسەختی بۆ دابین دەکرێت و داوا لە لیژنەی مافی مرۆڤی پەرلەمانی کوردستان کراوە بەدەنگ داواکاری ئەو کەسانەوە بچن و کاریان بۆ بکەن". 

  زیرەک عەبدولڕەحمان/م. 

(PNA)

ئاماری‌ كورد له‌ئه‌وروپا

به‌ڕێوه‌به‌ری‌ گشتی‌ كۆچ‌و كۆچبه‌رانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ئاشكرایكرد، به‌گوێره‌ی‌ ئاماره‌كان (یه‌ك) ملیۆن‌و (300) هه‌زار كورد، له‌وڵاتانی‌ سه‌ر به‌كێتی‌ ئه‌وروپادا ده‌ژین، ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌شدا، له‌هه‌وڵدان بۆ ئه‌وه‌ی‌ هاوكاریی‌ ئه‌و خێزانه‌ كوردانه‌ بكرێت، كه‌ له‌ئه‌وروپا‌و ئه‌مریكا‌و ئوسترالیاوه‌ كۆچی‌ پێچه‌وانه‌ ده‌كه‌نه‌وه‌ بۆ هه‌رێم.

(شاكر یاسین) به‌ڕێوه‌به‌ری‌ گشتی‌ كۆچ‌و كۆچبه‌رانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان به‌ NNA ڕاگه‌یاند، له‌هه‌وڵی‌ به‌رده‌وامدان بۆ هاوكاریكردنی‌ ئه‌و خێزانه‌ كوردانه‌ی‌ كه‌ له‌ئه‌وروپا‌و ئه‌مریكا‌و وڵاتانی‌ دیكه‌ی‌ جیهانه‌وه‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ هه‌رێمی‌ كوردستان، وتیشی‌:"سه‌ره‌تا پێویسته‌ توێژینه‌وه‌یه‌ك ئه‌نجامبده‌ین، بۆ ئه‌وه‌ی‌ ژماره‌ی‌ ئه‌و هاوڵاتیانه‌ بزانین كه‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردستانه‌وه‌ كۆچیانكردووه‌، بۆ وڵاتانی‌ یه‌كێتی‌ ئه‌وروپا‌و ئوسترالیا‌و ئه‌مریكا".

ئه‌وه‌شی‌ خسته‌ڕوو، به‌ڕێوه‌به‌رێتی‌ گشتی‌ كۆچ‌و كۆچبه‌رانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، به‌هاوكاری‌ له‌گه‌ڵ ڕێكخراوی‌ (IOM)، توێژینه‌وه‌یه‌كی‌ ئه‌نجامداوه‌، له‌پێناو زانینی‌ ئاماری‌ ئه‌و كوردانه‌ی‌ كه‌ له‌وڵاتانی‌ یه‌كێتی‌ ئه‌وروپادا ده‌ژین، وتیشی‌:"به‌گوێره‌ی‌ توێژینه‌وه‌كه‌ (یه‌ك) ملیۆن‌و (300) هه‌زار كورد هه‌یه‌ له‌یه‌كێتی‌ ئه‌وروپادا، به‌ڵام هێشتا پۆلێن نه‌كراون، بۆیه‌ پێویسته‌ بۆمان ڕوونبكرێته‌وه‌، ئایا چه‌ند له‌و كوردانه‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردستانه‌وه‌ كۆچیانكردووه‌‌و چه‌ندیان خه‌ڵكی‌ پارچه‌كانی‌ دیكه‌ی‌ كوردستانن".

له‌ئێستادا به‌ڕێوه‌به‌رێتی‌ گشتی‌ كۆچ‌و كۆچبه‌رانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، (20) ملیۆن دینار وه‌ك قه‌ره‌بوو ده‌داته‌ هه‌ر خێزانێك كه‌ له‌ئێران‌و وڵاتانی‌ دیكه‌ی‌ دراوسێی‌ عێراقه‌وه‌، گه‌ڕابێته‌وه‌ بۆ هه‌رێمی‌ كوردستان.
-----------------------------------------------------------------
فوئاد جه‌لال – NNA

ژمارەی دیپۆرتكراوەكانی ئەوروپاوە ڕوو لە زیادبوونە

بەڕێوبەرایەتی نشیگەی سلێمانی ڕایدەگەیەنیێت ساڵانە ژمارەی ئەو پەناخوازانەی كە خۆبەخشانە دەگەڕێنەوە بۆ هەرێمی كوردستان و پارێزگای سلێمانی ڕوو لە زیادبوونە، بەشێوەیەك لە ساڵی ڕابردوودا ، 1071 پەناخوازیش دیپۆرتی پارێزگاری سلێمانی كراونەتەوە.

كاردۆ عوسمان هەورامی بەپرسی ڕاگەیاندن و پەیوەندیەكانی بەڕێوبەرایەتی نشیگەی سلێمانی لە بە واڵاپرێسی راگەیاند : بەپێی دوایەمین  ئاماری بەڕێوبەرایەتەیەكەمان ژمارەی ئەو پەناخوازانەی كە ساڵانە لە ووڵاتانی ئەوروپاوە خۆبەخشانە دەگەڕێنەوە بۆ هەرێمی كوردستان لەپاش ئەوەی كە كەیسەكانیان لەلایەن ووڵاتانی ئەوروپاوە ڕەتكراوەتەوە و روو لە زیاد بون دەكات ،وتیشی لە ساڵی 2011 دا "1016" پەناخواز گەڕاونەتەوە و لە ساڵی 2012 دا ژمارەكە بووە بە "1071" پەناخواز.

 

بەپێی زانیاریەكانی بەپرسی ڕاگەیاندن و پەیوەندیەكانی بەڕێوبەرایەتی نشیگەی سلێمانی ، ئەو ژمارانە تەنها ئاماری ئەو پەناخوازانەن كەلە لەڕێگەی مەرزی باشماخی نێودەوڵەتی و فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانیەوە پێشوازیان لێكراوە و گەڕانەوەكەشیان لەرێگەی ڕێكخراوی كۆچی نێودەوڵەتیەوە ئاسانكاری بۆكراوە.

لەكاتێكدا رۆژانە بە دەیان پەنابەری دەگەرێنەوە هەرێمی كوردستان ،بەڵام تا ئێستا هیچ خوێندنەوەیەك بۆ پڕۆژە یاساكەی تایبەت بەمافی پەناخوازە گەڕاوەكان لە ئەوروپاوە نەكراوە

 واڵاپرێس

ئه‌مریكا‌و چه‌ند وڵاتێكی ئه‌وروپی مه‌رجیان هه‌یه‌ بۆ پێدانی‌ ڤیزا به‌ هاوڵاتییانی‌ هه‌رێم

فه‌لاح مسته‌فا- به‌رپرسی فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی حكومه‌تی هه‌رێم

به‌رپرسی فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رایده‌گه‌ینێت "ئه‌مریكا و هه‌ندێك له‌ وڵاتانی ئه‌وروپا داوایان لێكرد‌ووین په‌نابه‌ره‌ نایاساییه‌كان به‌رینه‌وه‌ ئه‌وجا ده‌توانن ڤیزامان پێبده‌ن"، به‌ وته‌ی‌ فه‌لاح مسته‌فا-ش ئه‌وه‌ یه‌كێكه‌ له‌و مه‌رجانه‌ی‌ كه‌ بوونه‌ته‌ ڕێگر له‌به‌رده‌م پێدانی‌ ڤیزا به‌ ها‌وڵاتییانی‌ هه‌رێم.  

له‌ چاوپێكه‌وتنێكدا كه‌ هه‌فته‌نامه‌ی (باس) له‌ ژماره‌ (132)ی ئه‌مڕۆ (سێشه‌ممه‌ 5ی ئازار) بڵاویكردووه‌ته‌وه‌، فه‌لاح مسته‌فا، به‌رپرسی فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان له‌ باره‌ی پێدانی ڤیزا به‌ هاوڵاتیانی هه‌رێمی كوردستان، ده‌ڵێت: "ئه‌و كه‌سانه‌ی به‌شێوه‌ی نایاسایی چونه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌، بونه‌ بارگرانی، بۆیه‌ ئه‌و كێشه‌یه‌ هۆكاری سه‌ره‌كیه‌ له‌ پێنه‌دانی ڤیزا به‌ هاوڵاتیان".

ئه‌وه‌شده‌خاته‌ڕوو: "هه‌ر وڵاتێك كه‌ داوایان لێده‌كه‌ین ئاسانكاریی ڤیزامان بۆ بكه‌ن، ده‌ڵێن خه‌ڵكانێكی زۆر به‌ نایاسایی له‌ وڵاتانی ئێمه‌ن، با ئه‌وانه‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌ ئه‌وجا ڤیزاتان ده‌ده‌ینێ، بۆیه‌ ئه‌و حكومه‌تانه‌ بڕوایان به‌و كه‌سانه‌ نییه‌ كه‌ ده‌ڕۆن بگه‌ڕێنه‌وه‌، به‌ڵام بۆ وه‌فده‌كانی حكومه‌ت و قوتابیان و هه‌ندێك نه‌خۆشی، ڤیزا دراوه‌و به‌رده‌وامیشه‌".

فه‌لاح مسته‌فا رایده‌گه‌یه‌نێت "هه‌ر كه‌سێك له‌وانه‌ی ڤیزای پێده‌درێت نه‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ هه‌رێم، كاریگه‌ری له‌سه‌ر متمانه‌ی ئێمه‌ ده‌بێت، ئه‌ڵمانیا، فه‌ره‌نسا، روسیا، توركیاو ئێران له‌ هه‌رێمی كوردستان ڤیزا ده‌ده‌ن، ئه‌وانی تر له‌ به‌غدا ده‌یده‌ن".

پۆڵ ستیفن، باڵیۆزی ئه‌مریكا له‌ هه‌ولێر پێشتر  رایگه‌یاندبو له‌مانگی ئایاری ئه‌مساڵه‌وه‌ ڤیزا ده‌ده‌ن به‌ هاوڵاتیانی هه‌رێمی كوردستان، له‌وباره‌یه‌وه‌ فه‌لاح مسته‌فا ده‌ڵێت: "بڕیاربوو مانگی 11ی ساڵی رابردو ئه‌مریكا ڤیزا بدات، به‌ڵام تا ئێستا نه‌یانكرد‌ووه‌، ده‌ڵێن تاوه‌كو ناوه‌ڕاستی ئه‌مساڵ به‌ هه‌ندێك مه‌رجه‌وه‌ ڤیزا ده‌ده‌ین، ڤیزای ئه‌وان گرنگه‌، به‌ڵام ناشكرێت مه‌رجی زۆریان هه‌بێت كه‌س نه‌توانێت وه‌ریبگرێت، هه‌ندێك وڵاتی دیكه‌ش پێیان وتووین ڤیزا ده‌ده‌ین، به‌ڵام تا ئێستا هیچیان نه‌كرد‌ووه‌".

هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: "له‌ سیاسه‌تدا هیواو ئومێد ناخوات، ئێمه‌ ده‌مانه‌وێت ئه‌و لایه‌نه‌ی رێككه‌وتنی له‌گه‌ڵ كردوین بێته‌سه‌ر مێز و رێككه‌وتنه‌كان جێبه‌جێ بكات و ده‌ستوور په‌یڕه‌و بكات".

خه‌ندان