Showing posts with label Migration. Show all posts
Showing posts with label Migration. Show all posts

Tuesday, May 14, 2013

له‌ كۆمپیوته‌ره‌كه‌ی خۆته‌وه‌ به‌ سێ خوله‌ك ڤیزه‌ی توركیا به‌ده‌ست بهێنه‌


رووداو- هەولێر
 
له‌ هەنگاوێكی نوێدا، وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی توركیا، خزمه‌تگوزاری ڤیزه‌ی ئه‌لیكترۆنی (E.VIZE) راگه‌یاند، كه‌ 94 وڵات و له‌وانه‌ش هه‌رێمی كوردستان و عێراقیش ده‌گرێته‌وه‌.
 
وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی توركیا له‌ رێگه‌ی ئه‌م هه‌نگاوه‌وه‌، ئاسانكاری بۆ هاووڵاتییانی ئه‌و وڵاتانه‌ كردووه،‌ كه‌ پێشتر له‌ فڕۆكه‌خانه‌كان ڤیزه‌یان وه‌رده‌گرت و ماوه‌یه‌كی زۆریان له‌ چاوه‌ڕوانیدا به‌سه‌ر ده‌برد.
 
له‌ ئێستاوه‌ هاووڵاتییانی هه‌رێمی كوردستان ده‌توانن به‌ سه‌ردانی ئه‌و ماڵپه‌ڕه‌، فۆڕمێك پڕبكه‌نه‌وه‌ و له‌ماوه‌ی سێ خوله‌ك نامه‌یه‌كی ئه‌لیكترۆنییان پێده‌گات، كه‌ ره‌زامه‌ندیی ڤیزه‌كه‌یانه ‌و كاتێك بێ ڤیزه‌ ده‌چنه‌ فڕۆكه‌خانه‌كانی توركیا، كۆپییه‌كی ئه‌و ئیمه‌یله‌ له‌سه‌ر كاغه‌ز له‌گه‌ڵ خۆیاندا ده‌به‌ن و راسته‌وخۆ مۆری چوونه‌ژووره‌وه‌ له‌ پاسپۆرته‌كانیان ده‌درێت.
 
به‌پێی زانیارییه‌كانی رووداو، كاربه‌ده‌ستانی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ ئێستا له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دان، كه‌ له‌ ماوه‌یه‌كی نزیكدا ئه‌م ڤیزه‌ ئه‌لیكترۆنییه‌ له‌ خاڵی سنووری ئیبراهیم خه‌لیل كاری پێبكرێت.
 
ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجه‌ ئه‌م ڤیزه‌ ئه‌لیكترۆنییه‌ هاووڵاتییانی سووریا و ئێران ناگرێته‌وه‌.
 

سەردانى گروپ و پەیجەکانمان بکەن بۆ وەرگرتنى زانیارى لەبارەى کۆچ، مینحەى خوێندن، دەرفەتى کار لە وڵاتانى دەرەوە و کۆچى یاسایى:
https://www.facebook.com/kochikurdan
https://www.facebook.com/groups/102175996536494/
http://kochikurdan.wordpress.com/
http://immigration2australia1.blogspot.com/
https://twitter.com/Kurd_Migration

Wednesday, January 2, 2013

ساڵێکى تریش لە هەندەران


کۆچى کوردان و کۆچ بۆ ئوسترالیا

گەنجانى ئێمە ساڵانێک بوو بە لێشاو کۆچیان بۆ وڵاتانى دەرەوە دەکرد و ئێستاشى لەگەڵدا بێت تاڕاددەیەکى زۆر ئەو کۆچە هەر بەردەوامە. پرسیار لێرەدا ئەوەیە، ئایا کاتى ئەوە نەهاتووە کۆتایى بە کۆچ و بەتایبەت کۆچى نایاسایى بێت؟ لەم سەرى ساڵەدا گەنجانى دەرەوەى وڵات و ناوەوەى وڵات چۆن بیر دەکەنەوە؟
کوردستان ئەگەر لە چەند ساڵى ڕابردوودا هەموو دەروازەى وڵاتانى بەسەردا داخرابێت، ئەوا لەئێستادا هەموو دەروازەکانى بەسەردا کراوەتەوەو تەنانەت دواهەمین کرانەوەى دەروازەى وڵاتان گەشتى ڕاستەوخۆى ئەمریکا دەبێت لە هەرێمى کوردستانەوە. ئەگەر لە ڕابردوودا ئەم هەرێمەمان هیچ یەک لە وڵاتان دانیان پێدا نەنابێت، لەئێستادا ئەوە بەتەواوى گۆڕاوەو دەبینین چەندین وڵاتى بیانى و گەورە زلهێزەکان کونسوڵخانەى خۆیان کردۆتەوەو لە بەرامبەریشدا هەرێم لە چەندین وڵات نوێنەرایەتى خۆى هەیە.
ئەم هەرێمە ساتەوەختێک سەرچاوەیەکى نەبوو و کۆمپانیایەکى ئەوتۆى لێنەبوو، لەئێستادا سەدان کۆمپانیاى تێدایەو سەدان ناوچەى پیشەسازى و ئابوورى و خوێندن و فێرکردنى هەیە.
گەنجانى ئێمە لە سەرى ساڵدا بۆ تورکیا و ئێران و وڵاتانى دوورو نزیک گەشت دەکەن. لە بۆنەو کاتە جیاوازەکاندا سەردانى وڵاتانى جیاواز دەکەن.
بۆخوێندن تەنها کوردستان شوێنى خوێندنى نەوەکانمان نییە و تەنها کەرتى گشتى ئەو ئەرکەى لەئەستۆدا نییەو بەڵکو ئەمەش بەتەواوى گۆڕاوە. 
کوردستان لەڕابردوودا هەمیشە مەترسى دەرەکى و وڵاتانى ئیقلیمى لەسەربوو و تەنانەت مەترسى حکومەتى ناوەندى هەبوو، بەڵام لەئێستادا تاوەکو دێت کوردستان بەرەو ئاقارى هێمنى و بەهێز بوون دەچێت.
لە سۆنگەى ئەم گۆڕانکارییانەوەو لە هەموو ئەو جیاوازییە گەورانەى بەدى دەکرێن، حەقە لە گەنجانى خۆمان بپرسین، ئایا دەکرێت گەنجى ئێمە خۆى تووشى مەترسى بکات و بە گەشتێکى پڕ مەترسیدا وڵاتەکەى خۆى جێ بهێڵێت؟ 
بۆچى ئەوانەى گەشتیان کردووە ناگەڕێنەوە لە هەرێمدا دووبارە ژیانێکى نوێ دروست بکەن کە چەندین دەرفەتى جیاواز بوونى هەیە.
لەوانەیە هەندێ لەگەنجان لەگەڵ ئەو بیرۆکەیەدا نەبن و حەزیان لەگەڕانەوە یاخود دەستبەردارى کۆچ کردن نەبێت. بەڵام دەکرێت گەنجى ئێمە ئەمجارە بەشێوەیەکى تر لە کۆچ بڕوانێت، لەشوێنى ئەوەى کۆچ بکات و وڵاتەکەى خۆى جێ بهێڵێت بەشێوەیەکى کاتى کۆچ بکات. کۆچ بکات بۆ کارکردن. کۆچ بکات بۆ خوێندن. کۆچ بە شێوەیەکى یاسایى بکات کە زۆرێک لە وڵاتانى بیانى خۆیان داواى ئەم جۆرە لەکۆچ دەکەن و پشتیوانى لێدەکەن.
هیوادارین ئەمساڵ ساڵى ئاسوودەیى گەنجانى ئێمە بێت. ساڵى نوێبوونەوەو بیرکردنەوەى پڕگوڕو تین بێت. کوردانى هەندەران لە سەلامەتیدا و کوردانى ناوخۆش لە ئاسوودەیدا بژین.

Sunday, July 15, 2012

كوردستان ، له‌ هه‌رێمی كۆچه‌وه‌ بۆ ناوچه‌ی ترانزێت

دیمەنى یەکێک لە کەشتییەکانى پەناخوازان

له‌پاش ڕاپه‌رینی به‌هاری ساڵی 1991 و كرانه‌وه‌ی سنووره‌كانی هه‌رێمی كوردستان به‌ ڕووی ووڵاتانی ده‌ره‌وه‌ و ناله‌باری دۆخی هه‌رێمی كوردستان له‌ ساڵانی دوای ڕاپه‌ڕیندا ، گه‌نجانی هه‌رێمی كوردستان چه‌ندین شێوازی ترسناكیان ده‌گرته‌به‌ر به‌هیوای گه‌شتن به‌ ووڵاتێكی تر و ڕه‌خساندنی ژیانێكی باشتر بۆ خۆیان و خێزانه‌كانیان. به‌مه‌ش هه‌رێمی كوردستان وه‌ك یه‌كێك له‌و ناوچانه‌ ناسێنرا كه‌ ساڵانه‌ به‌ ژماره‌یه‌كی زۆری په‌ناخوازه‌وه‌ ژماره‌ی په‌ناخوازانی عێراقی زیاتر و زیاتر ده‌كرد. 
به‌ڵام له‌پاش گه‌ڕانه‌وه‌ی سه‌قامگیری بۆ هه‌رێمه‌كه‌ و گه‌شه‌سه‌ندنی له‌زۆربه‌ی بواره‌كاندا ، دیارده‌ی كۆچی نایاسایی تاڕاده‌یه‌كی به‌رچاو به‌به‌راود به‌ ساڵانی ڕابردوو كه‌مبۆیه‌وه‌ و ته‌نانه‌ت هه‌ندێك له‌ میدیاكان باس له‌ كۆچی پێچه‌وانه‌ ده‌كه‌ن به‌هۆی بوونی ئه‌و ژماره‌به‌رچاوه‌ی كرێكاران و شاره‌زایانی تری بیانی و ته‌نانه‌ت ئه‌وانه‌ش پێشتر له‌ هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌ كۆچیان كردوو له‌ هه‌وڵی گه‌ڕانه‌وه‌دان. 
هه‌میشه‌ له‌نێوان هه‌ردوو قۆناغی كۆچ و كۆچی پێچه‌وانه‌دا قۆناغێك بوونی هه‌یه‌ ئه‌ویش قۆناغی ترانزێته‌، واتا په‌ناخوازانی ناوچه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان خۆیان ده‌گه‌یه‌ننه‌ هه‌رێمه‌كه‌ به‌ ئامانجی مانه‌وه‌ بۆ ماوه‌یه‌كی دیاریكراو دانانی پلانی كۆچ بۆ ووڵاتێكی تر. 
په‌ناخوازێكی عێراقی كه‌ پێده‌چێت خه‌ڵكی ناوچه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان بێت له‌ چاوپێكه‌وتنێكیدا له‌گه‌ڵ ئاژانسی هه‌واڵی (ئه‌سۆشیه‌تد پرس) دا باس له‌وه‌ ده‌كات كه‌ پێش ئه‌وه‌ی بڕیار بدات كه‌ كۆچ بكات بۆ ئوسترالیا به‌ شێوه‌ی قاچاخ هاتۆته‌ هه‌رێمی كوردستان و نزیكه‌ی 21 هه‌زار دۆلاری له‌ براكه‌ی قه‌رزكردووه‌ بۆئه‌وه‌ی بیداته‌ قاچاخچیه‌كان. 
ئه‌م په‌ناخوازه‌ هه‌رێمی كوردستانی به‌جێ‌ هێشتووه‌ و ڕووی له‌ ووڵاتی مالیزیاكردووه‌و پاشان بۆ ئه‌نده‌نوسیا تا له‌وێوه‌ به‌به‌لمه‌مێكی قاچاخچیه‌كان خۆی بگه‌یه‌نێته‌ ئوسترالیا. ئه‌م په‌ناخوازه‌ له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌یو كوڕه‌ دووساڵانه‌كه‌یدا له‌پاش هه‌وڵه‌كه‌یاندا بۆ گه‌شتن به‌ ئوسترالیا شكستیان هێناوه‌، چونكه‌ به‌له‌مه‌كه‌یان له‌پاش بڕینی چه‌ند كیلۆمه‌ترێك له‌ ئاوی نێوان ئه‌نده‌نوسیا و ئوسترالیا تێكشكاوه‌و به‌شێوه‌یه‌كی موعزیزه‌ ئاسا ده‌ربازیان بووه‌ له‌ خنكان. 
(عه‌لی ئه‌لجه‌نابی )یش كه‌ یه‌كێكه‌ له‌و كه‌سانه‌ی پێشتر له‌ هه‌رێمی كوردستان بووه‌ له‌ پێش كۆچكردنی بۆ هه‌مان ووڵات. سه‌ڕه‌ڕای به‌سه‌ربردنی نزیكه‌ی 10 ساڵ له‌ زیندانه‌كانی ئه‌و ووڵأته‌ به‌ تۆمه‌تی قاچاچێتی كردن به‌ په‌ناخوازانه‌وه‌، هه‌ندێك وه‌ك پاڵه‌وان ده‌یبینن، چونكه‌ به‌ ووته‌ی ئه‌وانه‌ توانیوێتی 500 په‌ناخواز بگه‌یه‌نێته‌ ئوسترالیا له‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ وه‌ك قاچاخچی كاری كردووه‌ و حكومه‌تی ئه‌و ووڵاته‌ش وه‌ك تاوانبار له‌ ڕابردوودا ناساندوێتی چونكه‌ تێوه‌گلاوه‌ له‌كاری قاچاخچێتیه‌وه‌ به‌ مه‌ینه‌تیه‌كانی په‌ناخوازانه‌وه‌. 
ڕه‌نگه‌ ئه‌وه‌ی له‌ ئێستادا باسی لێوه‌ده‌كرێت كه‌ هه‌رێمی كوردستان وه‌ك ناوچه‌ی ترانزێت ده‌ناسێنێت هێشتا حاڵه‌ت بێت ، به‌ڵام له‌گه‌ڵ زیادبوونی حاڵه‌ته‌كان لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان ئه‌ركێكیان ده‌كه‌وێته‌ سه‌رشان كه‌ ئه‌ویش دامه‌زراندنی ده‌زگایه‌كی تایبه‌تی پڕۆفێشناڵه‌ كه‌ زانیاری له‌ باره‌ی ته‌واو و وورد له‌سه‌ر كۆچی نایاسایی و یاساكانی كۆچی ووڵاتان بۆ په‌ناخوازان بخاته‌ ڕوو چونكه‌ وه‌ك چاودێرانی بواری كۆچ ده‌ڵێن له‌ هه‌رێمی ترانزێتدا په‌ناخوازان بڕیاری كۆتایی ده‌ده‌ن .


واڵاپرێس

Thursday, June 21, 2012

ساڵیادى ڕۆژى جیهانى پەنابەران کرایەوە


بلۆگى کۆچى کوردان و ڕ. میدیاى سەربەخۆ

لە ڕۆژی 4 شەممە بەرواری 20 حوزەیرانی 2012، کە ڕۆژی پەنابەرانى جیهانه، ڕێکخراوی میدیای سەربەخۆ لە کوردستان بە هاوکاری ستات هەستا بەڕێکخستنی پێشانگایەکی وێنە لەسەر (کۆچی نایاسایی)، لە ئەمنە سوورەکە. ئەم پێشانگایە دەرئەنجامی ئەو بەربەرەکانیەیە کە کە لەنێوان فۆتۆگرافەرە لاوەکان کە لەلایەن ڕێکخراوی میدیای سەربەخۆ لە کوردستان خولیان بۆ کرایەوە.
لەو پێشانگایەدا 3 چیرۆکە وێنە لەسەر ئەو بابەتە پێشکەش کرا کە لە لایەن فۆتۆگرافەرە لاوەکانەوە ئامادەکراوە، ڕێکخراوی میدیای سەربەخۆ لە کوردستان و ستات ئەیانەوێت سەکۆیەک پێشکەش بەم فۆتۆگرافەرانە بکات هەروەها هۆشداری بدات سەبارەت بە ئاکامەکانی ئەم دیاریدە گرنگە کە کۆچی نایاساییە.
یەحیا بەرزنجى باسى لە گرنگى فۆتۆ ستۆرى کرد بۆ میدیاى کوردى. کە ئەمەش فۆرمێکە زۆر بەکارنەهێنراوە لە میدیاى کوردیدا، بەڵام زۆربەى کات وادەبێت کە بابەتێکى زۆر ئاڵۆز لەرێگەى وێنەوە دەتوانرێت بەشێوەیەکى سادە نیشان بدرێت.
هەروەها نوێنەرى ستات، هەژار تەها، لە وەڵامى میدیاکاران و بەشداربوواندا لەبارەى کۆچى نایاساییەوە دوا.
هەر لەمیانى ئەو پێشانگایەدا خەڵاتێکى (500)دۆلارى بەخشرا بە براوەى پێشبڕکێیەکە، زانکۆ ئیسماعیل، کە فۆتۆ ستۆرییەکى دروست کردبوو لەبارەى کوردێکەوە کە بەشێوەیەکى نایاسایى کۆچى کردبوو بۆ ئێران و تەقەى لێکرابوو، بەم هۆیەشەوە قاچێکى لەدەستدابوو.
لیژنەى دیاریکردنى خەڵاتەکە پێکهاتبوون لە جەمال پێنجوێنى، سۆران نەقشبەندى، هەروەها هەریەکە لە گۆران سەباح لە ستات و مارتین تێرنەر لە ڕێکخراوى میدیاى سەربەخۆ لە کوردستان.
زۆربەی گەنجانی کوردوستان ئەیانەوێت ووڵات جێبهێڵن. بەڵام بەدەستهێنانی ڤیزا ئاسان نیە، بۆیە زۆر کەس قاچاخچی بەکاردەهێنن و پاسپۆرت و ڤیزا دەکڕن . ئەم کۆچە نایاساییە دەرئەنجامی زۆر خراپی لێدەبێتەوە- لە هەردوو لایەنی میوانداری ووڵاتان و لەوانەیە زیاتریش سەبارەت بە کۆچی نایاسایی. لەگەڵ ئەوەشدا ترسی ئەوەی هەیە کە دووربخرێنەوە و بنێرێنەوە ، پیاوان یاخود ئافرەتان لەوانەیە ئیستغیلال بکرێن.











 
سەردانى گروپ و پەیجەکانمان بکەن بۆ وەرگرتنى زانیارى لەبارەى کۆچ، مینحەى خوێندن، دەرفەتى کار لە وڵاتانى دەرەوە و کۆچى یاسایى:

Wednesday, June 20, 2012

له‌یادی‌ ڕۆژی‌ په‌نابه‌راندا


هه‌ژار ته‌ها

له‌ساڵی‌ 2001ه‌وه‌ تاكو ئێستا، (20) حوزه‌یرانی‌ هه‌موو ساڵێك كراوه‌ته‌ ڕۆژی‌ جیهانی‌ په‌نابه‌ران، ئه‌مه‌ش به‌بڕیارێكی‌ كۆمه‌ڵه‌ی‌ گشتی‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان له‌كۆتاییه‌كانی‌ ساڵی‌ (2000)دا ناسێنرا.

مه‌به‌ست له‌م یاده‌ بیرهێنانه‌وه‌ی‌ وڵاتانی‌ جیهانه‌ سه‌باره‌ت به‌قه‌یرانی‌ كۆچ‌و خستنه‌گه‌ڕی‌ هه‌وڵه‌كانیان بۆ جێگیركردنی‌ ڕه‌وشی‌ جیهان به‌گشتی‌ به‌ئاڕاسته‌یه‌ك كه‌ جگه‌ له‌كۆچی‌ یاسایی‌ كۆچه‌كانی‌ تر، به‌شێكیان به‌مه‌به‌ستی‌ وه‌رگرتنی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتی‌ ئه‌نجام ده‌درێن‌و به‌شێكی تریان به‌هۆی‌ گرفتی‌ كاتی‌ ناوخۆی‌ وڵاتانه‌وه‌ ڕووده‌ده‌ن‌و دانیشتوانی‌ ئه‌و وڵاته‌ ده‌بنه‌ ئاواره‌ له‌وڵاتانی‌ تر ڕابگیرێت. 

هه‌موو ساڵێك له‌م ڕۆژه‌دا كۆمیسیۆنی‌ باڵای‌ په‌نابه‌رانی‌ سه‌ر به‌ته‌نه‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان، تازه‌ترین ئامارو ڕێژه‌ی‌ په‌نابه‌ران له‌جیهاندا بڵاوده‌كاته‌وه‌‌و له‌ 2011دا به‌پێی‌ زانیارییه‌كانی‌ كۆمیسیۆن، زیاتر له‌ (800) هه‌زار مرۆڤ ناچاربوون سنوری‌ وڵاته‌كه‌ی‌ خۆیان به‌ره‌و وڵاتێكی‌ تر به‌جێ‌ بهێڵن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر سه‌رجه‌م جۆره‌كانی‌ كۆچ وه‌ك ئاواره‌بوون له‌ناوخۆی‌ وڵات‌و ئاواره‌بوون بۆ وڵاتێكی‌ تر، له‌شێوه‌ی‌ كۆڕه‌و‌و كۆچ به‌مه‌به‌ستی‌ وه‌رگرتنی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتی‌ وه‌ربگیرێت، ئه‌وا زیاتر له‌ (42) ملیۆن مرۆڤ له‌قه‌یرانی‌ كۆچدان.

به‌بڕوای‌ پسپۆڕان، كۆچ به‌مه‌به‌ستی‌ وه‌رگرتنی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتی‌‌و به‌ڕێگه‌ی‌ قاچاخ زۆرترین قه‌یرانی‌ بۆ وڵاتانی‌ جیهان دروستكردووه‌، چونكه‌ كاره‌كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ نایاسایی‌ ده‌كرێت، به‌مه‌ش خراپترین‌و ترسناكترین ڕێگه‌ ده‌گیرێته‌به‌ر له‌یه‌ن په‌ناخوازانه‌وه‌ به‌مه‌به‌ستی‌ گه‌شتن به‌وڵاتانی‌ وه‌رگر.

جگه‌له‌وه‌ش بازارێكی‌ گه‌رمی‌ دروستكردووه‌ بۆ ئه‌وكه‌سانه‌ی‌ كه‌ بازرگانی‌ به‌مه‌ینه‌تییه‌كانی‌ مرۆڤه‌وه‌ ده‌كه‌ن‌و پێیان ده‌ڵێن (قاچاخچی‌).

ڕووباری‌ ئه‌ڤیروسی‌ نێوان توركیا‌و یۆنان‌و ئاوه‌كانی‌ نێوان ئوستڕالیاو ئه‌نده‌نوسیا هێشتا بوونه‌ته‌ ڕووباری‌ مه‌رگ‌و ڕۆژانه‌ په‌ناخوازان ده‌كه‌نه‌ قووتی‌ ده‌ریا.

وه‌ك نمونه‌یه‌ك له‌پاش دووساڵ له‌دیارنه‌مانی‌ نزیكه‌ی‌ (99) په‌ناخواز كه‌ به‌شێكیان عێراقی‌ بوون له‌ئاوه‌كانی‌ نێوان ئوسترالیا‌و ئه‌نده‌نوسیا، له‌م چه‌ند ڕۆژه‌ی‌ ڕابردوودا هه‌واڵی‌ چۆنێتی‌ دیارنه‌مانی‌ ئه‌و په‌ناخوازانه‌ ئاشكرابوو.

سه‌باره‌ت به‌و وڵاتانه‌ش كه‌ زۆرترین كۆچیان به‌مه‌به‌ستی‌ وه‌رگرتنی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتی‌ لێوه‌ ڕووده‌دات، هێشتا عێراق له‌ڕیزی‌ پێشه‌وه‌ی‌ ئه‌و وڵاتانه‌یه‌‌و ته‌نها له‌ساڵی‌ (2011)دا (23) هه‌زار‌و پێنجسه‌د هاوڵاتی‌ عێراقی‌ داوای‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتیان له‌جیهان كردووه‌ كه‌ به‌شێكی‌ زۆریان كه‌یسه‌كانیان به‌بیانووی‌ جۆراوجۆر ڕه‌تكراوه‌ته‌وه‌. 


هه‌ژار ته‌ها
NNA

ژمارەى پەنابەران گەیشتۆتە (800) هەزار لە (2011) دا


بلۆگى کۆچى کوردان


UNHCR 2011 Global Trends


بەپێى ڕاپۆرتێک کە لەلایەن کۆمسیۆنى باڵاى پەنابەرانى نەتەوە یەکگرتووەکان (UNHCR) بڵاوکراوەتەوە ئەوە نیشان دەدات کە لە ساڵى رابردوودا (2011) ڕیکۆردێکى نوێ شکێنراوە لە زیادبوونى ژمارەى ئەوانەى داواى مافى پەنابەرى دەکەن.
لە ڕاپۆرتەکەدا کۆمسیۆنەکە بۆیەکەمجار بەشێوەیەکى تەواو ئاماژە دەکات بە مەترسى قەیرانە مرۆییەکان لەدواى ئەوەى کە لە کۆتاییەکانى (2010)ـەوە هاوڵاتییەکى زۆر بەزۆر وڵات و نیشتمانى خۆیان پێجێهێلراوە، و لەدواى ئەوەش ڕاستەوخۆ هەریەکە لە وڵاتەکانى لیبیا، سۆماڵیا، سودان، و چەند وڵاتى تر ئەم حاڵەتەیان بەخۆیەوە بینییوە. لەو (4) ملیۆن و (300)هەزار هاوڵاتییەى کە ماڵ و حاڵییان جێهێشتووە (800)هەزارییان وڵاتییان جێهێشتووەو بوونەتە پەنابەر.
سەرۆکى کۆمسیۆنى باڵاى پەنابەران لە نەتەوە یەکگرتووەکان (ئەنتۆنیۆ گوتێرێز) ڕایگەیاند کە ساڵى (2011) وەکو ساڵى قەیران و گرفت بوو بۆ ژیانى زۆرێک لە هاوڵاتییان و ئەوانەش کە پێى کاریگەربوون باجى زۆر دەدەن. هەروەها ئاماژەى بەوەدا کە ئەوەى ئێمە پێویستە لەسەرى سوپاسگوزار بین تەنها ئەوەیە کە سیستمێکى نێودەوڵەتى هەیە بۆ بەرگرى کردن لەو کەسانە و سنوورەکان لە زۆرێک لە وڵاتانى جیهاندا کراوەن. ئەمانەش کاتى تاقیرکردنەوەو هەڵسەنگاندنن.
لە سەرتاسەرى جیهاندا (42) ملیۆن و (500)هەزار کەس لە (2011) بوون بە پەنابەر (15.2ملیۆن)، لەناوخۆى وڵاتدا کۆچییان کردووە (26.4ملیۆن)، یاهخود لەپڕۆسەى داواکردنى مافى پەنابەریدان (895000). سەرەڕاى زیادبوونى ژمارەیەکى نوێ لە پەنابەران، بەڵام بەشێوەیەکى گشتى کۆچ کەمتربوو لە (2010) کە (43.7ملیۆن) بوو. لەلایەکى ترەوە (2011) سێیەم کەمترین ڕێژەى ژمارەى گەڕاوەکانى بەخۆیەوە بینى کە (532000)، بەبەراورد لەگەڵ ساڵەکانى ترى ئەم دەیەیەدا.
ئەو ڕاپۆرتە ئاماژە بەوە دەدات کە لە کۆى (10.4ملیۆن) پەنابەر کە تائێستا لەژێر کۆنترۆڵى (UNHCR)ن، بەگشتى سێ چارەگى (7.1) لە مەنفا بوون بەلایەنى کەمەوە بۆماوەى (5 ساڵ)، لەچاوەڕوانى چارەسەرێک بۆ کەیسەکەیان.
بەشێوەیەکى گشتى ئەفغانستان زۆرترین ڕێژەى پەنابەرى هەیە (2.7ملیۆن) و دواى ئەو عێراق دێت (1.4ملیۆن)، سۆماڵیا (1.1ملیۆن)، سودان (500000)، و ئینجا کۆمارى دیموکراتى کۆنگۆ (491000).
نزیکەى چوار لەسەر پێنجى پەنابەرانى جیهان وڵاتەکەى خۆیان جێدەهێڵن بۆ وڵاتانى هاوسێیان، ئەمەش وایکردووە ژمارەیەکى زۆر لە پەنابەر دروست ببێت، بۆنمونە لە پاکستان (1.7 ملیۆن) کەس، ئێران (886500)کەس، کینیا (566500) کەس و چاد (366500) کەس.
لەناو وڵاتانى جیهاندا بەشێوەیەکى فەرمى، ئەڵمانیا لە پلەى یەکەم دێت بەوەرگرتنى (571700)پەنار، لەناو ئەو وڵاتانەى زۆرترین رێژەى پەنابەرییان وەرگرتووە.
جێگەى باسە لە سەرەتادا کۆمسیۆنى باڵاى پەنابەران لە نەتەوە یەکگرتووەکان تەنها بۆ یارمەتیدانى پەنابەران بوو، لەدواى دامەزراندنییەوە لە (1950) بەڵام لەدواتردا کارو چالاکییەکانى بەرفراوان بوون بۆ یارمەتیدان و هاریکاریکردنى ئەو هاوڵاتیییانەش کە لەناو وڵاتەکەى خۆیاندا ماڵ و جحاڵییان لێتێکدەچێت. ئەو کۆمسیۆنە هاریکارى پارێزگارى لە نزیکەى (15.5) هاوڵاتى دەکات کە لەناو وڵاتەکەى خۆیاندا ماڵ و حاڵییان لێتێکچووە.
بۆ خوێندنەوەى وردەکارى ڕاپۆرتەکە:
http://www.unhcr.org/globaltrends/2011-GlobalTrends-annex-tables.zip


سەردانى گروپ و پەیجەکانمان بکەن بۆ وەرگرتنى زانیارى لەبارەى کۆچ، مینحەى خوێندن، دەرفەتى کار لە وڵاتانى دەرەوە و کۆچى یاسایى:


Thursday, April 19, 2012

كۆچ بۆ ئوسترالیا به‌رێژه‌ى 20% زیادى كردووه‌

1510 په‌نابه‌ر له‌ ئوسترالیا دیپۆرت كراوه‌ته‌وه‌، له‌ناویاندا به‌ ده‌یان كورد‌ هه‌یه‌
له‌ مانگى ته‌موزى ساڵى رابردووه‌وه‌ كۆچ بۆ ئوسترالیا له‌ زیادبووندایه‌‌و به‌پێى دوایین راپۆرتى وه‌زاره‌تى كۆچ‌و په‌نابه‌رانى ئوستڕالیا كه‌ ئه‌مڕۆ بڵاوى كردووه‌ته‌وه‌ رێژه‌ى په‌نابه‌ران به‌ رێژه‌ى 20% زیادى كردووه‌.

له‌ مانگى ته‌موزى 2011ه‌وه‌ تاوه‌كو ئێستا سه‌دان هه‌زار په‌نابه‌ر روویان له‌ ئوسترالیا كردووه‌، به‌ڵام ته‌نیا 116 هه‌زار مافى په‌نابه‌رێتیان وه‌رگرتووه‌، به‌مه‌ش 20% په‌نابه‌ران له‌و وڵاته‌ له‌چاو ساڵى پێشوو زیادى كردووه‌.

76 هه‌زار‌و 187 په‌نابه‌ر گه‌یشتوونه‌ته‌ ناو ئوسترالیا‌و 40 هه‌زار‌و 413ش له‌ده‌ره‌وه‌ى ئوسترالیا له‌رێگه‌ى فیزاوه‌ هاتوون، ساڵانه‌ سه‌دان هه‌زار په‌نابه‌ر روو له‌ ئوسترالیا ده‌كه‌ن له‌ پێناو گه‌ڕان به‌دواى ژیانێكى باشتر، كه‌ له‌و ژماره‌ زۆره‌ش حكومه‌تى ئوسترالیا 100 بۆ 120 هه‌زار په‌نابه‌ر وه‌رده‌گرێ، ئه‌وانى دیكه‌ش دیپۆرت ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ته‌نها هه‌فته‌ى رابردوو ئوسترالیا 1510 كه‌سى دیپۆرت كرده‌وه‌، كه‌ تێیاندا ده‌یان كورد‌و عێراقى هه‌بوون.  

وه‌رگرتنى په‌نابه‌ر له‌ ئوسترالیا له‌سه‌ر بنه‌ماى كوالێتى‌و لێهاتوویى په‌نابه‌ره‌، له‌وانه‌ش ده‌بێت كه‌سه‌كه‌ زمان بزانێت‌و، بڕوانامه‌ و ئه‌زموونى كاركردنى هه‌بێت. زۆربه‌ى په‌نابه‌ره‌كانیش له‌ نیوزله‌ندا به‌ رێژه‌ى (11.5%)، هندستان به‌ رێژه‌ى (11.3%)، به‌ریتانیا (11%)، چین (11%) دێن‌و به‌ده‌یان كه‌سیش له‌ یۆنان، عێراق، توركیا، سووریا، ئێران به‌ ناوچه‌ كوردییه‌كانیشه‌وه‌ ساڵانه‌ روو له‌و وڵاته‌ ده‌كه‌ن.
 
ئوسترالیا پلانى هه‌یه‌ زیاتر ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ وه‌ربگرێت كه‌ كارێك ده‌زانن له‌و كارانه‌ش (شوفێرى تراكتۆر و بارهه‌ڵگر، بۆڕیچى، كاره‌باچى، وه‌ستاى دیوار و بینادروستكردن) سه‌ره‌راى ئه‌وه‌ش ده‌بێت زمانزان بێت‌و ئه‌زموونیشى هه‌بێت له‌هه‌موو بواره‌كانى دیكه‌ى ژیاندا.
رووداو- ئوسترالیا

Sunday, April 1, 2012

تەرمى گەنجە کوردە خنکاوەکەی ئایرلەندا دۆزرایەوە


وێنەى گەنجەکە

دوای ئەوەی رۆژی 28/03/2012 لە شاری کاریک ئۆن شانۆن لە وڵاتی ئایرلەندا چەند  گەنجێکی کوردی ئەو شارە  ڕودەکەنە  ئاویکی ئەو شارە بۆ مەلەکردن، لە کاتژمێر 4 ی دوای نیوەرۆ  یەکێک لەگەنجەکان  بەناوی “جەلال عەزیز”ی  دەخنکێت.
دواتر پۆلیسی  ئەو وڵاتە  ئاگادار کرانەوە و  تیمەکانی فریاکەوتن کەوتنە گەران بەدوای  دۆزینەوەی  تەرمەکە، دوای 20 کاتژمیر گەران  بەدوایدا توانرا  لە رۆژی 29/03/2012  کاتژمیر یەکی  دوای نیوەرۆ تەرمەکەی دۆزرایەوە، دواتر رۆژی 30/03/2012  تەرمی ناوبراو لە یەکێک لەشارەکانی وڵاتی ئایرلەندا بەخاکسپێردرا.
جەلال  عەزیز خەڵکی  سەلاسی باوەجانی رۆژهەڵاتی کوردستانە و لەدایکبووی  27/10/1990 ە،  ساڵی 2006 وەک پەنابەر لەگەڵ خانەوادەکەىرڕویان کردۆتە  وڵاتی  ئایرلەندا.

بیلال سەنگەسەری
هاولاتى

Sunday, March 18, 2012

كۆچی پێچەوانە بۆ كوردستان لە زیادبووندایە


گەڕانەوە بۆ هەرێمى کوردستان
له درێژایی سەدەی رابردوو، كورد لە كۆچێكی هەندێجار هێواش و هەندێجاریش خێرادا بووە بەرەو ئەوروپا و وڵاتانی رۆژئاوا، بەڵام چەند ساڵێكە لە هەرێمی كوردستان كە تازە خەریكە جموجوڵێكی ئابووری لەسایەی سەقامگرییەكی رێژەییدا بەخۆوە دەبینێ، وردە وردە سەرەتاكانی كۆچێكی پێچەوانە بەدیدەكرێ.
ئەو دیمەنە، رەنگە زیاتر لە شارێكی وەك هەولێر بەدیبكرێ كە لەم ساڵانەی دواییدا گۆڕانێكی بەرچاوی بەسەردا هاتووە و بەخێرایی لە گەشەكردن و گەورەبووندایە. زۆر لە كوڕان و كچانی كورد كە زۆربەیان لە وڵاتانی رۆژئاوا گەورەبوون و هەندێكیشیان هەر لەوێ لەدایكبوون، ئێستا لە هەولێر گیرساونەتەوەو هەندێكیان دەڵێن كە چیدی ناگەڕێنەوە ئەو وڵاتانەی لێوەی هاتوونەتەوە، هەندێكیش دەڵێن بۆ كاركردن هاتوونەتەوەو لەوانەیە بڕۆنەوە.
سارا نوری، كچێكی گەنجە و لە شاری لەندەن گەورەبووە، لە قاوەخانەی كۆستاریكا كە یەكێكە لەو شوێنە كەمانەی كوردە گەڕاوەكان كاتی خۆیانی تێدا بەسەر دەبەن، خەریكی خواردنەوەی قاوەیە.
سارا تەمەنی سێ ساڵان بووە كە خێزانەكەی لە بەغداوە چوونەتە بەریتانیا و ئیدی هەر لەوێ ژیاوە، دوای رووخانی رژێمی سەددام حوسێن، ئەوان گەڕانەوە كوردستان، لە ئەیلولی 2009 پاش تەواوكردنی ماستەرەكەی لە بواری یاسا، بووە فەرمانبەر لە ئەنجوومەنی وەزیران لە شاری هەولێر.
سارا دەڵێت “حەزمدەكرد بزانم ئایا دەتوانم بە چ شێوەیەك یارمەتی كوردستان بدەم بۆ ئەوەی پێشبكەوێت لەدوای رووخاندنی سەددام”.
بۆ زۆربەی ئەوانەی لەم ساڵانەدا گەڕاونەتەوە، پێشكەوتنی هەولێر هۆكارێكی سەرەكی بووە لە بڕیاری مانەوەیان و هەلی كاریش لەم وڵاتەی كە وڵاتی یەكەمی خۆیانە تاڕاددەیەكی باشە.
هەولێر لەگەڵ ئەوەی بەشێوەیەكی خێرا لە پێشكەوتندایە، بەڵام هێشتاش زۆر دوورە لەو ستانداردەی ژیان كە ئەوان لە رۆژئاوا پێی راهاتوون، كەواتە بۆچی رۆژئاوا بەجێدێڵن و دەگەڕێنەوە ئێرە؟
ئارەزوو جاف، لە لەندەن لەدایكبووە و لە هۆڵەندا گەورەبووە، هاوینی ساڵی رابردوو گەڕاوەتەوە هەولێر. ئارەزوو بۆ دۆزینەوەی كار روویكردووەتە كوردستان، كاتێكیش زانیویەتی زۆر كەسی دیكە لە رۆژئاواوە گەڕاونەتەوە، زیاتر دڵگەرم بووە بۆ ئەوەی لێرە بمێنێتەوە. ئارەزوو دەڵێ لەگەڵ ئەوەی ئەوان توانیویانە بەپێی توانای خۆیان یارمەتی وڵاتەكەیان بدەن، بەڵام لە بەرامبەریشدا وڵاتەكەیان هەلی كاری بۆ دۆزیونەتەوە، هەرچەندە ژیانی كوردستانیش وەك هەموو شوێنێكی دیكەی دنیا لایەنی پۆزەتیڤ و نێگەتیڤی هەیە.
عومەر محەممەد، كە گەڕاوەیەكی دیكەی تاراوگەیە و لە ئینگلتەرا لەدایكبووە و هەر لەوێ گەورەبووە، دەڵێت لەگەڵ كاركردن و هەستكردن بەوەی كە دەبێ یارمەتی وڵاتەكەی بدات، حەزیش دەكات لەنێو خەڵكەكەی خۆی بژی و چیدی هەست بەوە نەكات كە كەسێكی بیانییە.
زۆربەی ئەوانەی بەمجۆرە گەڕاونەتەوە، دەڵێن كە هەستدەكەن لە وڵاتی خۆیان دەژین سەرەڕای ئەوەی لێرە نەژیاون، بەڵام بەهۆی ئەوەی لە دەرەوەی وڵات مامەڵەیان لەگەڵ كورد كردووە، ئەوە یارمەتیداون بۆئەوەی بەئاسانی لەگەڵ شێوازی ژیانی كوردستان بگونجێن.
بۆ دانیشتووانی نوێی ئەم شارە دێرینە، ئەو جێگۆڕكێیە رووبەڕووی چەندین گرفتیشی كردوونەتەوە.
هەندێ لە كچەكان دەڵێن كە ناتوانن بەتەواوی خۆیان تێكەڵی خەڵكی شارەكە بكەن و حەزدەكەن لەگەڵ خزم و كەسوكاریان مامەڵە بكەن، یانیش لەگەڵ ئەو كوردانەی كە وەك خۆیان لە تاراوگە گەڕاونەتەوە.
ئارەزوو بەبێ دوودڵی دەڵێت “حەزم لێرەیەو حەزم لە ئەوروپا نییە، بەڵام هەندێجاریش هەستدەكەی ژیانی ئێرە قورسە”.
كاتێك ئارەزوو بۆ یەكەمجار گەڕایەوە كوردستان، لەوبڕوایەدا نەبوو بتوانێ بەیەكجاری بمێنێتەوە، بەڵام كاتێك زانی كە زۆر كەسی وەك ئەو لەم شارە دەژین، بەرامبەر بیرۆكەی مانەوەی یەكجاری زیاتر كراوەتەوە.
عومەر دەڵێت كە توانیویەتی بەباشی تێكەڵاوی خەڵكی شارەكە ببێت، ئەو لەو بڕوایەدایە كە بۆ پیاو ئاسانترە خۆی لەگەڵ كەشوهەوا و شێوازی ژیانی ئێرە بگونجێنێ.
بۆ ساراش، كێشە گەورەكە لە جیاوازییەكانی خزمەتگوزاری تەندروستی و ژێرخان و پەروەردەدایە و هێشتا لەگەڵی رانەهاتووە.

لە ماڵپەرى (سەربەست) وەرگیراوە

Thursday, March 1, 2012

چالاكوانێك له‌ چاوه‌ڕوانی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتیدا له‌ئوستورالیا گیانی‌ له‌ده‌ستدا

هه‌ژار ته‌ها  و کۆشان

وێنه‌ی‌ چه‌ند په‌ناخوازێك له‌كاتی‌ مانگرتنیان له‌سه‌ر سه‌قفی‌ كه‌مپێكی‌ ئوستورالیا


داكۆكیكارێكی‌ په‌ناخوازان ڕاگه‌یاند دوێنێ‌ په‌ناخوازێكی‌ به‌ڕه‌گه‌ز ئێرانی‌ كه‌ نزیكه‌ی‌ ساڵ و نیوێكه‌ له‌ كه‌مپێكی‌ په‌ناخوازاندا له‌ ئوسترالیا له‌ چاوه‌ڕوانی‌ وه‌رگرتنی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتیدا بووه‌ گیانی له‌ ده‌ستدا. 
ئه‌و داكۆكیكاره‌ به‌بێ‌ ئه‌وه‌ی‌ ناوی‌ ئه‌و په‌ناخوازه‌ ئاشكرا بكات وتی‌ “ئه‌و په‌ناخوازه‌ چالاكه‌وانێكی‌ سیاسی‌ بووه‌ و سه‌ر به‌ به‌ڕه‌وتی‌ ئۆپۆزیسیۆنی‌ ئێران بووه‌ و پێشتر له‌ پێش كۆچكردنی‌ بۆ ئوسترالیا له‌لایه‌ن ڕژێمی‌ ئێرانه‌وه‌ به‌ندكراوه‌  به‌ تۆمه‌تی‌ به‌شداریكردنی‌ له‌ خۆپیشاندانه‌كانی‌ ساڵی‌ 2009ی‌ ئێران و براكه‌شی‌ له‌لایه‌ن ڕژێمی‌ ئێرانه‌وه‌ له‌ سێداره‌ دراوه‌ “. 
هه‌رچه‌نده‌ لێكۆڵینه‌وه‌ سه‌ره‌تایه‌كان ئه‌وه‌ ده‌رده‌خه‌ن كه‌ به‌هۆی‌ ئازاری‌ سنگه‌وه‌ گیانی‌ له‌ده‌ست داوه‌ به‌ڵام به‌ وته‌ی‌ محه‌مه‌د سادقپور ئه‌ندامی‌ (ڕیكخراوی‌ ئوسترالی‌ بۆ پاڵپشتی‌ دیموكراسی‌ له‌ ئێران) هه‌فته‌ی‌ ڕابردوو ئه‌و په‌ناخوازه‌ی‌ بینیوه‌ و له‌ ڕووی‌ ده‌روونیه‌وه‌ بارودۆخی‌ ناجێگیربووه‌ و لایه‌نی‌ به‌رپرسی‌ ئه‌و وڵاته‌شیان له‌ كێشه‌ ده‌روونیه‌كانی‌ ئه‌و په‌ناخوازه‌ ئاگاداركردۆته‌وه‌. 
هه‌ر سه‌باره‌ت به‌ هۆكاری‌ مردنی‌ ئه‌و په‌ناخوازه‌ ڕێكخراوی‌ SPAی‌ ئوسترالی‌ تایبه‌ت به‌ هۆشداری‌ ده‌رباره‌ی‌ خۆكوشتن داوای‌ له‌ حكومه‌تی‌ ئوسترالیا كرد كه‌ لیژنه‌یه‌كی‌ لێكۆڵینه‌وه‌ بۆ كه‌یسی‌ مردنی‌ ئه‌و په‌ناخوازه‌ بكرێت چونكه‌ ئه‌مه‌ پێنجه‌مین ڕووداوی‌ گیان له‌ده‌ستدانی‌ په‌ناخوازانه‌ له‌ ماوه‌ی‌ 18 مانگی‌ ڕابردوودا له‌ كه‌مپه‌كانی‌ ئه‌و وڵاته‌دا كه‌ چه‌ند حاڵه‌تێكیان خۆكوشتن بووه‌ له‌ دژی‌ سیاسه‌تی‌ كۆچی‌ ئه‌و وڵاته‌..
ئەم ڕووداوە بوویە هۆى ئەوەى کە بەرپرسانى ئوسترالى نیگەران بن، تەنانەت موحەمەد سادیقپور، ئەندامى ئوسترالیانى پشتیوان لە دیموکراسى ڕایگەیاند کە حکومەتى ئێرانى ئەو هاوڵاتییەى نەکوشت، بەڵکو حکومەتەکەى ئێمە بوویە هۆى ئەو کوشتنە. هەروەها ئاماژەى بەوەدا کە هەفتەى ڕابردوو من ئەوم بینیووەو ڕایگەیاندووە کە لە بارێکى زۆر سەختدایە و وتویەتى نیگەرانە دەربارەى خێزان و مناڵەکانى، بۆیەشە کۆمەڵگاى ئێرانى نامەى تایبەتییان ڕەوانە کردووە بۆ بەرپرسانى بەندیخانەکانى ئوسترالیا بۆئەوەى پشتیوانى لێبکەن و بەئاسانى ڕزگارى ببێت.
لەلایەکى ترەوە ئەمنستى ئینتەرناشناڵ (رێکخراوى لێبوردنى نێودەوڵەتى) نیگەرانى خۆى دەردەبڕێت لەهەندێ لە بەندیخانەکانى گیراوەکانى ئوسترالیا. لە ڕاپۆرتێکدا ئەو ڕێکخراوە ڕایدەگەیەنێت کە زیندانییەکانى پەنابەرەکان هەست و نەستییان بەتەواوى وێران دەکات. ئەمەش بەهۆى ئەوەى خزمەتگوزارییەکان لەناویاندا زۆر کۆن و تەواو خراپ و شوێنى بچووکن.
وتەبێژى ئەمنستى دکتۆر گراهام تۆم دەڵێت کە هەندێک لە بەندیخانە و شوێنى مانەوەى پەنابەران وەکو پێویست نین بۆمانەوەى ماوە درێژى پەنابەران.
ئەمنستى ئەوەى خستۆتەڕوو کە پێویستە تەنها ماوەى (30) ڕۆژ ماوەى مانەوەى ئەوانەبێت کە داواى مافى پەنابەرى دەکەن.
به‌پێی‌ دواهه‌مین ئاماری‌ فه‌رمیش نزیكه‌ی‌ 5000 په‌ناخواز كه‌زۆربه‌یان به‌ڕه‌گه‌ز ئه‌فغانی‌ و ئێرانی‌ و عێراقی‌ و كوردن له‌ كه‌مپه‌ زۆره‌ملێیه‌كانی‌ ئه‌و وولاَته‌دا له‌چاوه‌ڕوانی‌ وه‌رگرتنی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتیدان. 
وته‌بێژێك به‌ناوی‌ به‌ڕێوبه‌رایه‌تی‌ كۆچی‌ ئوسترالیاوه‌ وتی‌ به‌زووترین كات په‌یوه‌ندی‌ ده‌كرێت به‌ كه‌سوكاری‌ ئه‌و په‌ناخوازه‌وه‌ و لێكۆلینه‌وه‌ش ده‌كرێت بۆ ده‌رخستنی‌ چۆنێتی‌ و هۆكاری‌ مردنه‌كه‌ی.

سه‌رچاوه‌: ئاژانسه‌كان

بۆ ئەم ڕاپۆرتە سوود لە هەواڵێکى (هاوڵاتى)یش وەرگیراوە