Showing posts with label Kurdish returnee. Show all posts
Showing posts with label Kurdish returnee. Show all posts

Saturday, December 13, 2014

كورده‌ گه‌ڕاوه‌كانی‌ ئه‌وروپا له‌هه‌ردوو دینه‌كه‌ بوون

ئه‌و كوردانه‌ی‌ به‌هیوای‌ ژیانێكی‌ باشتر له‌تاراوگه‌وه‌ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ هه‌رێم، ئه‌مڕۆ رووبه‌رووی‌ ده‌رده‌سه‌ری‌ بێكاری‌ بوونه‌ته‌وه‌‌و به‌شێكیان ئاوات به‌وه‌ ده‌خوازن بڕیاری‌ گه‌ڕانه‌وه‌یان نه‌دابایه‌.
سلێمان مزوری‌ یه‌كێكه‌ له‌و كوردانه‌ی‌ پاش ده‌ ساڵ‌ له‌ژیان له‌هۆڵه‌ندا گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ بۆ هه‌رێم، باسی‌ ساتی‌ گه‌ڕانه‌وه‌ ده‌كات‌و ده‌ڵێت "ئێجگار ئاسووده‌ بووم كاتێك گه‌یشتمه‌وه‌ فرۆكه‌خانه‌ی‌ هه‌ولێر، ته‌نانه‌ت چاوه‌كانم پڕ له‌فرمێسك بوون".
 
سلێمان وه‌ك خۆی‌ ده‌ڵێت به‌هیوای‌ گوزه‌رانێكی‌ باشتر بۆ هه‌رێم گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌، به‌ڵام هیچی‌ ده‌ستگیرۆ نه‌بوو جگه‌ له‌دانیشتن له‌ماڵی‌ برا گه‌وره‌كه‌ی‌ پاش ئه‌وه‌ی‌ سه‌ری‌ به‌چه‌ندین ده‌زگادا كردووه‌، هه‌ر بۆیه‌ پاش مانه‌وه‌ بۆ ساڵێك ئێستا بۆ جارێكی‌ تر بڕیاری‌ داوه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وروپا سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ ده‌زانێت له‌وێش ژیانی‌ ئاسان نابێت.

كێشه‌ی‌ سلێمان، هه‌مان كێشه‌ی‌ ئه‌و شه‌ش هه‌زار ژن‌و پیاوه‌یه‌ كه‌ له‌ماوه‌ی‌ دوو ساڵی‌ رابردوودا گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ بۆ پارێزگای‌ دهۆك، ئه‌م ئاماره‌ دڵشاد عه‌زیز ئه‌ندامی‌ ده‌سته‌ی‌ به‌رێوه‌بردنی‌ كۆمه‌ڵه‌ی‌ په‌ناهه‌نده‌ گه‌ڕاوه‌كان ده‌یخاته‌ روو، دڵشاد به‌"نیقاش"ی‌ وت "زۆربه‌ی‌ ئه‌وانه‌ی‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ لێره‌ كاریان ده‌ست ناكه‌وێت، خۆشبه‌ختترینیشیان ئه‌وانه‌ن كه‌ كارێكی‌ وه‌ك شۆفێری‌ تاكسی‌ ده‌دۆزنه‌وه‌، سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ زمان ده‌زانن‌و له‌رووی‌ لێهاتوییه‌وه‌ كه‌سانی‌ به‌توانان".

به‌قسه‌ی‌ دڵشاد بێكاری‌ تاكه‌ كێشه‌ی‌ په‌ناهه‌نده‌ گه‌ڕاوه‌كان نییه‌، چونكه‌ به‌شی‌ زۆری‌ ئه‌وانه‌ی‌ رۆیشتوون چی‌ موڵك‌و ماڵیان له‌كوردستاندا هه‌بووه‌ فرۆشتویانه‌و كه‌ چوونه‌ته‌ ئه‌وروپاش هیچیان ده‌ست نه‌كه‌وتووه‌و گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌، بۆیه‌ ئێستا خاوه‌نی‌ هیچ شتێك نین له‌هه‌رێمدا.

حسێن ئه‌حمه‌د یه‌كێكه‌ له‌و گه‌ڕاوانه‌‌و له‌مڕووه‌وه‌ به‌"نیقاش"ی‌ وت "به‌ر له‌شه‌ش ساڵ‌ كاتێك به‌ره‌و ئه‌وروپا كه‌وتمه‌ ڕی‌ بڕی‌ ده‌ هه‌زار دۆلارم خه‌رجكرد تا گه‌یشتمه‌ ئیتالیا، ئه‌و تاكسییه‌ی‌ هه‌مبوو فرۆشتم، به‌ڵام دواتر بڕیارمدا بگه‌ڕێمه‌وه‌ به‌و هیوایه‌ی‌ له‌كوردستان گوزه‌رانم باشتر بێت، كه‌چی‌ وا ده‌رنه‌چوو".

دڵشاد عه‌زیز ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌ كۆمه‌ڵه‌كه‌ی‌ ئه‌وان كاری‌ كردووه‌ بۆ دۆزینه‌وه‌ی‌ ده‌رفه‌تی‌ كار بۆ گه‌ڕاوه‌كان‌و ده‌ڵێت "سه‌رمانكرد به‌چه‌ند رێكخراوێكی‌ بیانیدا بۆ دۆزینه‌وه‌ی‌ هه‌لی‌ كار، چونكه‌ ئه‌وانه‌ی‌ گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ زمان ئه‌زانن، به‌ڵام ئه‌و كارانه‌ی‌ ده‌ست ده‌كه‌ون به‌راورد به‌ژماره‌ی‌ گه‌ڕاوه‌كان زۆر كه‌من".

ئه‌وه‌ش باس ده‌كات كه‌ پرۆژه‌یه‌كیان داوه‌ته‌ وه‌زاره‌تی‌ ناوخۆ تا كار بكرێت بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ ئه‌وانه‌ی‌ فه‌رمانبه‌رن هه‌روه‌ها پارچه‌یه‌ك زه‌وی‌و موچه‌ی‌ مانگانه‌ی‌ 250 هه‌زار دینار وه‌ربگرن.

له‌لای‌ خۆیه‌وه‌ دایكی‌ جه‌میله‌ كه‌ ماوه‌ی‌ 14 ساڵه‌ له‌سوید ده‌ژی‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات پاش گه‌ڕانه‌وه‌ی‌ منداڵه‌كانی‌ ناتوانن خۆیان له‌گه‌ڵ‌ سیسته‌می‌ خوێندنی‌ كوردستاندا بگونجێنن‌و ده‌ڵێت "بایی‌ ئه‌وه‌نده‌ پاره‌مان پێ نییه‌ منداڵه‌كان بنێرینه‌ خوێندنگا بیانییه‌كان، له‌خوێندنگا حكومییه‌كانیشدا سه‌ركه‌وتوو نابن، بۆیه‌ وازیان له‌خوێندن هێناوه‌".

دایكی‌ جه‌میله‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌ ماوه‌ی‌ دوو مانگه‌ زۆری‌ له‌هاوسه‌ره‌كه‌ی‌ كردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ رێگایه‌ك بدۆزنه‌وه‌ تابتوانن بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ سوید، چونكه‌ منداڵه‌كانیان توانای‌ خۆگونجاندنیان نییه‌.

له‌هه‌مان رووه‌وه‌ دكتۆر جاجان جومعه‌ راگری‌ كۆلێژی‌ په‌روه‌رده‌ی‌ بنه‌ڕه‌تی‌ زانكۆی‌ دهۆك به‌"نیقاش"ی‌ راگه‌یاند كه‌ په‌ناهه‌نده‌كان پێویستی‌ زۆریان به‌پاڵپشتی‌ هه‌یه‌ به‌تایبه‌تی‌ له‌رووی‌ دۆزینه‌وه‌ی‌ هه‌لی‌ كاره‌وه‌.

ناوبراو داوا له‌حكومه‌تی‌ هه‌رێم ده‌كات ناوه‌ندی‌ راهێنان بۆ ئه‌و گه‌ڕاوانه‌ بكاته‌وه‌و ده‌ڵێت "ئه‌وان ماوه‌یه‌كی‌ زۆر له‌ژینگه‌ی‌ كوردستان دابڕاون، بۆیه‌ تووشی‌ خه‌مۆكی‌‌و نائارامی‌ بوون‌و ناكرێت فه‌رامۆش بكرێن".

ئه‌و پێی‌ وایه‌ ده‌بێت به‌وردی‌ كار له‌سه‌ر په‌روه‌رده‌و فێركردنی‌ ئه‌و گه‌ڕاوانه‌ بكرێت‌و ده‌ڵێت "ده‌بێت حكومه‌ت خوێندنگای‌ تایبه‌تیان بۆ بكاته‌وه‌ كه‌ گران نه‌بێت له‌سه‌ریان، هه‌روه‌ها قه‌رزی‌ بچوكیان بداتێ‌ تا پرۆژه‌ی‌ ئابوری‌ تایبه‌ت به‌خۆیان بكه‌نه‌وه‌".

نیقاش | عەبدولخالق دۆسکی

Tuesday, September 30, 2014

ئه‌گه‌ر له‌ به‌ریتانیا بگه‌ڕێیته‌وه‌، ده‌رفه‌تى كار له‌كوردستان به‌ده‌ست بهێنه‌

رێكخراوی‌ IOM ی نێوده‌وڵه‌تی‌ بۆ كۆچ له‌ پڕۆژه‌یه‌كیدا به‌ناوی‌ (ماگنێت) بۆ دۆزینه‌وه‌ی‌ هه‌لی‌ كار، هه‌وڵده‌دات بۆ دۆزینه‌وه‌ى هه‌لى كار بۆ ئه‌و گه‌نجانه‌ى كوردستان و عێراق كه‌ خۆبه‌خشانه‌ له‌ به‌ریتانیاوه‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ هه‌رێمى كوردستان. 
پڕۆژه‌كه‌ له‌هه‌وڵى ڕێنوێنى كردنى گه‌نجاندا ده‌بێت هه‌روه‌ها یارمه‌تیان ده‌دات بۆ ناساندنیان به‌ كۆمپانیا به‌ناوبانگه‌كان و كۆمپانیا ناوخۆیى و بیانیه‌كان له‌ هه‌رێمى كوردستان. له‌ماوه‌ى ڕابردوودا ژماره‌یه‌ك له‌وانه‌ى له‌ به‌ڕیتانیاوه‌ گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ توانیویانه‌ له‌ڕێگه‌ى ئه‌و پڕۆژه‌یه‌وه‌ ده‌رفه‌تى كار به‌ده‌ست بهێنن. 
ئه‌مه‌ وێبسایتى پڕۆژه‌كه‌یه‌ بۆ زانیارى زیاترو ئاشنابوون به‌ پڕۆژه‌كه‌و په‌یوه‌ندى كردن به‌ پڕۆژه‌كه‌وه‌: 
http://magnet.iomiraq.net/

Monday, September 22, 2014

رێكخراوێك هه‌لی‌ كار بۆ ئه‌وانه‌ ده‌دۆزێته‌وه‌ كه‌ به‌خواستی‌ خۆیان له‌ ده‌ره‌وه‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌

ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه‌ 22ی‌ ئه‌یلولی‌ 2014، له‌ هۆتێل های‌ كریس له‌ شاری‌ سلێمانی‌، رێكخراوی‌ IOM ی نێوده‌وڵه‌تی‌ بۆ كۆچ له‌ پڕۆژه‌یه‌كیدا به‌ناوی‌ (ماگنێت) بۆ دۆزینه‌وه‌ی‌ هه‌لی‌ كار، له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك له‌ كۆمپانیاكانی‌ شاری‌ سلێمانی‌ كۆبۆوه‌ به‌مه‌به‌ستی‌ دۆزینه‌وه‌ی‌ هه‌لی‌ كار بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ له‌وڵاتی‌ به‌ریتانیاوه‌ به‌خواستی‌ خۆیان ده‌گه‌رێنه‌وه‌ هه‌رێمی‌ كوردستان.
 سۆزان كه‌ریم، به‌ر پرسی‌ پڕۆژه‌ی‌ ماگنێت له‌ رێكخراوی‌ IOM ی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ بۆ كۆچ  له‌ لێدوانێكی‌ بۆ خه‌ندان وتی‌: "له‌ رێگه‌ی‌ ئه‌م پڕۆژه‌یه‌مانه‌وه‌ هه‌وڵمانداوه‌ كه‌ له‌ كۆمپانیاكانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان هه‌لی‌ كار بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ بدۆزینه‌وه‌ كه‌ به‌خواستی‌ خۆیان ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ هه‌رێمی‌ كوردستان و ده‌یانه‌وێت كار بكه‌ن.
 وتیشی‌:" تائێستا له‌هه‌ر سێ‌ پازرێزگاكه‌ی‌ هه‌رێم 28 كه‌س له‌ كۆمپانیاكانه‌وه‌ كارمان بۆ دۆزیونه‌ته‌وه‌ و 100 كه‌سیش ناوی‌ خۆیان تۆمار كردوه‌ بۆ دۆزینه‌وه‌ی‌ هه‌لی‌ كار بۆیان".
 سۆزان كه‌ریم، ئه‌وه‌شی‌ خسته‌ڕوو: به‌هۆی‌ ئه‌و قه‌یرانه‌ ئابوورییه‌ی‌ كه‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردستاندا هه‌یه‌ و رووبه‌ڕووی‌ خه‌ڵك و پڕۆژه‌كه‌ی‌ ئه‌وانیش بوه‌ته‌وه‌، بۆیه‌ له‌ ئێستادا هه‌لی‌ كار كه‌متره‌.
 باسی‌ له‌وه‌شكرد: "كۆمپانیاكان داوایان لێ‌ كردوین خه‌ڵكی‌ خاوه‌ن ئه‌زمونیان بۆ بنێرین، ئێمه‌ش داوامان لێكردن كه‌خۆشیان خولێكی‌ فێربوونیان بۆ بدۆزنه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ به‌باشی‌ فێری‌ كاره‌كانیان ببن".
 IOM  رێكخراوێكی‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌ بۆ كۆچ، ئه‌م رێكخراوی‌ له‌ ساڵی‌ 1950دا ده‌مه‌زاره‌وه‌ و له‌ 130 وڵات بنكه‌یان هه‌یه‌ هه‌لی‌ كار بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ ده‌ دۆزنه‌وه‌ كه‌ به‌خواستی‌ خۆیان ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ وڵاته‌كانی‌ خۆیان و ده‌یانه‌وێت كاربكه‌ن.
 خه‌ندان- هێڤی‌ خالید

Tuesday, July 9, 2013

وه‌زیری كۆچ و كۆچبه‌رانی عیراق: توانیومانه‌ 3 هه‌زار شاره‌زای عیراقی بگه‌ڕێنینه‌وه‌ وڵات


pspory872013-bوه‌زاره‌تی كۆچ و كۆچبه‌رانی عیراق ئاشكرایكرد به‌هۆی هه‌وڵی لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان توانراوه‌ 3 هه‌زار مامۆستاو پسپۆڕ و شاره‌زا له‌وانه‌ی پله‌ی به‌رزیان له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵات به‌ده‌ست هێناوه‌ بگه‌ڕێنێته‌وه‌ عیراق و له‌ناوه‌نده‌ جۆراوجۆره‌كانی بواری خوێندن و كاری وه‌زیفی دیكه‌ به‌گه‌ڕیان بخات، ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو كه‌ ئاڵۆزی ره‌وشی ئه‌منی و ئاسته‌نگه‌كانی به‌رده‌م پله‌ی وه‌زیفی رێگرن له‌به‌رده‌م گه‌ڕانه‌وه‌ی كه‌سانی به‌توانای دیكه‌ بۆ عیراق. 
 
له‌كۆنگره‌ی یه‌كه‌می تواناسازیی عیراق وه‌زیری كۆچ و كۆچبه‌رانی عیراق رایگه‌یاند، چه‌ند وه‌زاره‌تێك هاوكار بوون له‌ وه‌رگرتنی ئه‌و ئه‌و خاوه‌ن پسپۆڕییه‌ گه‌ڕانه‌وه‌ و پیاده‌كردنی چه‌ند یاسایه‌كیش بۆ ده‌ستنیشان كردنی ئیمتیازات و ده‌سته‌به‌ر كردنی ژیانی باش هانده‌ر بوون له‌پشت گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌و كه‌سه‌ به‌توانایانه‌ بۆ عیراق. 
 
وه‌زیری كۆچ و كۆچبه‌ران ئه‌وه‌شی راگه‌یاند كه‌ نه‌بوونی ئۆقره‌یی ئه‌منی وسیاسی و ئاسته‌نگه‌كانی به‌رده‌م دیاریی كردنی پله‌ی وه‌زیفی بۆ ئه‌ خاوه‌ن  بڕوانامانه‌ی ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ وڵات  رێگرن له‌به‌رده‌م گه‌ڕانه‌وه‌ی عیراقیه‌ خاوه‌ن پسپۆڕ و شاره‌زاكانی دیكه‌، هه‌روه‌ك ئه‌و رێوشوێنه‌ بیرۆكراتیانه‌ش كه‌له‌ فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌ت به‌رامبه‌ر ئه‌و خاوه‌ن بڕوانامانه‌ پیاده‌ ده‌كرێن هۆكارن بۆ نه‌گه‌ڕانه‌وه‌یان.    
 
هه‌ر له‌ كۆنگره‌كه‌دا وه‌زیری خوێندنی باڵا ئه‌وه‌ی ئاشكراكرد كه‌له‌هه‌وڵدان بۆ كردنه‌وه‌ی 15 به‌ش له‌زانكۆكان بۆ خستنه‌گه‌ڕی پسپۆڕو شاره‌زایانی گه‌ڕاوه‌كانی عیراق، وتیشی:" له‌حاڵێكدا كه‌سانی پسۆڕو شاره‌زای دیكه‌مان پێویست بوو ئه‌وا په‌نا ده‌به‌ینه‌ به‌ر كه‌سانی بیانی"   .  

خه‌ندان – 

Monday, June 10, 2013

حکومەتى عێراقى بڕیارێک بۆ خاوەن بڕوانامە باڵاکانى دەرەوەى عێراق دەردەکات


به‌پێی راگه‌یندراوێكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران، له‌ دانیشتنه‌كه‌ی دوینێ‌ ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا به ژماره‌ (25) بۆ ساڵی 2013، چه‌ند بڕیارێك دراوه‌. لةوانه:
هه‌مواركردنه‌وه‌ی هه‌ردوو بڕگه‌ی (1 و 2) له‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ژماره‌ (441) بۆ ساڵی 2008‌و ببێت به‌:

1.    ئه‌و توێژانه‌ی ئیمتیازات ده‌یانگرێته‌وه‌ ئه‌وانه‌ن كه‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌ی باڵان (ماسته‌ر و دكتۆرا)‌و خاوه‌ن بڕوانامه‌ی دبلۆمی باڵاو پزیشكه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان و ئه‌ندازیاره‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌ باڵاكان، كه‌ ئه‌و بڕوانامانه‌یان له‌ ناو عیراق یان له‌ ده‌ره‌وه‌ گرتووه‌‌و كۆچیان كردووه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی عیراق به‌ هۆی ره‌فتاره‌كانی رژێمی پێشوو یان ناچار بوون عیراق به‌جێبهێڵن تا (1/1/2008) به‌ مه‌رجێك ماوه‌ی نیشته‌جێبوونیان له‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ ساڵێك كه‌متر نه‌بێت.

2.    وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی، سه‌رپه‌رشتی دامه‌زراندن یان گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ دامه‌زراندن له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت بۆ ئه‌وانه‌ی بڕگه‌ی (1)ی یاساكه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌، له‌وانه‌ی له‌ زانكۆكان یان دامه‌زراوه‌ زانستییه‌كان له‌ ده‌ره‌وه‌ كاریان كردووه‌، ئه‌وه‌ش به‌ پێدانی ئه‌و نازناوه‌ زانستییه‌ی وه‌ریگرتووه‌، دوای په‌سندكردنی به‌ دووباره‌ خستنه‌ڕووی توێژینه‌وه‌كانیان له‌و زانكۆ عیراقییه‌ی ده‌وامی تێدا ده‌كات‌و نازاناوه‌ زانستییه‌كه‌ی پێده‌درێت به‌ پێی یاسا. 

Tuesday, April 23, 2013

نوسینگەی سلێمانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق داواکاری پەنابەران ڕەوانەی پەرلەمانی کوردستان دەکات

نوسینگەی سلێمانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، لەنوسراوێکی فەرمیدا داواکاری کوردانی بەزۆر نێردراوەی وڵاتانی ئەوروپا دەگەیەنێتە لیژنەی مافی مرۆڤی پەرلەمانی کوردستان و داوایان لێ دەکات کە ئاوڕیان لێ بدەنەوە. 
    نووسراوەکە لەسەر داوای ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دکتۆرە"ئەشواق جاف"لەڕێگەی نوسینگەی سلێمانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقەوە ئاراستەی لیژنەی مافی مرۆڤی پەرلەمانی کوردستان کراوە و تیایدا داواکاری پەنابەرە دیپۆرتکراوەکانیووڵاتانی ئەوروپای لەگەڵدا هاوپێچ کراوە. 
  لەنووسراوەکەی نوسینگەی سلێمانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقدا ئاماژە بە ناهەمەمواری بارودۆخی ئەو کەسانە کراوە کە لە ئەوروپاوە بەزۆر ڕەوانەی هەرێمی کوردستان کراوەنەتەوە و داوا لە لیژنەی مافی مرۆڤی پەرلەمانی کوردستان کراوە ئاوڕیان لێ بداتەوە و ئەو کەسانەی پێش ئەوەی بچنە دەرەوەی وڵات کاری حکومیان هەبووە، بیانگێڕنەوە سەر کارەکانیان". 
  لەبەشێکی نوسراوەکەشدا باس لە هەژاری و خراپی باری ئابووری ئەو خێزانانە کراوە و هاتووە:"ئەو خێزانانە هیچ دەرامەتێکیان نییە تاکو بتوانن منداڵەکانیان وەکو هەموو هاووڵاتیەک لە قوتابخانەکانی هەرێمی کوردستاندا خوێندن تەواو بکەن ". 
  لەکۆتایی نوسراوەکەشدا وێرای ئەوەی ئاماژە بۆ ئەوە کراوە کە هەندێکیان کرێی خانووەکانیان زۆر بەسەختی بۆ دابین دەکرێت و داوا لە لیژنەی مافی مرۆڤی پەرلەمانی کوردستان کراوە بەدەنگ داواکاری ئەو کەسانەوە بچن و کاریان بۆ بکەن". 
  زیرەک عەبدولڕەحمان/م. 
(PNA)

Tuesday, January 8, 2013

کرێکار وه‌ک هه‌ر فه‌رمانبه‌رێک خانه‌نشین ده‌کرێت


تاوەکو دێت دەرفەتەکان لە هەرێمى کوردستاندا زیاتر دەبن. بۆیەشە گەنجانى ئێمە باشتر وایە زیاتر ڕوویان لە هەرێمى کوردستان بێت و تواناکانى خۆیان لەناوخۆدا گەشە پێبدەن. یەکێک لەوانە مافى هاوڵاتیانە لەم هەرێمە و کرێکارانە. 
حکومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ کوردستان هه‌وڵی‌ ده‌رکردنی‌ یاسایه‌کی‌ تازه‌ی‌ کار تایبه‌ت به‌ هه‌رێم ده‌دات، به‌ گوێره‌ی‌ ئه‌و بیرۆکه‌یه‌ به‌و یاسایه‌ ماف و ئیمتیازی‌ کرێکار دیاریده‌کرێت و سنووریش بۆ هێنانی‌ کرێکاری‌ بیانی‌ داده‌ندرێت. هاوکات هه‌ر به‌پێی ئه‌و یاسایه‌ کرێکار وه‌ک هه‌ر فه‌رمانبه‌رێکی دیکه‌ خانه‌نشین ده‌کرێت.
یاسین عه‌زیز، سه‌رۆکی‌ سه‌ندیکا کرێکارییه‌کانی‌ کوردستان به‌ (خه‌ندان)ی‌ راگه‌یاند: به‌مه‌به‌ستی‌ خزمه‌تکردنی‌ زیاتری‌ کرێکاران و ده‌سته‌به‌رکردنی‌ مافه‌کانیان به‌ یاسایه‌کی‌ سه‌رده‌میانه‌، حکومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ کوردستان له‌ رێگای‌ وه‌زاره‌تی‌ کارو کاروباری‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌، به‌ هاوکاریی‌ سه‌ندیکاکانی‌ کرێکاران و ژووره‌کانی‌ پیشه‌سازی‌ و بازرگانی‌ کوردستان پرۆژه‌یاسایه‌ک بۆ یاسای کاری‌ تایبه‌ت به‌ هه‌رێم ئاماده‌ده‌کات.
یاسین عه‌زیز وتیشی‌: ده‌رکردنی‌ یاسایه‌کی‌ تایبه‌ت به‌ کار له‌ هه‌رێمی‌ کوردستان به‌شێوه‌یه‌ک ده‌بێت له‌گه‌ڵ سیاسه‌تی‌ حکومه‌تی‌ هه‌رێم و بارودۆخی‌ ئێستای‌ کرێکار بگونجێت، به‌ر له‌ ئاماده‌کردنی‌ پرۆژه‌که‌ چه‌ندین کۆنفرانس و سیمیناری‌ بۆ سازده‌کرێت ، تاکو له‌ دواجار پرۆژه‌یه‌کی‌ پوختکراوه‌ ئاماده‌ بکرێت‌و له‌ رێگای‌ ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زیرانیشه‌وه‌ ئاراسته‌ی‌ په‌رله‌مان بکرێت بۆ په‌سندکردنی‌.
ئه‌وه‌شی‌ روونکرده‌وه‌: تائێستا له‌ هه‌رێمی‌ کوردستان کار به‌ یاسای‌ ژماره‌ 71ی‌ ساڵی‌ 1987ی‌ عیراق ده‌کرێت، ئه‌مه‌ش ته‌واو ماف به‌ کارێکار نادات، به‌تایبه‌تی‌ کرێکاری‌ رۆژانه‌ و ئه‌وانه‌ی‌ له‌گه‌ڵ حکومه‌ت گرێبه‌ستیان هه‌یه‌، به‌ڵام ئه‌و یاسایه‌ به‌گوێره‌ی‌ ستانده‌ری‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ ده‌بێت و تێیدا ماف و ئیمتیازی‌ کرێکار له‌رووی‌ کرێی‌ ئیشکردن ‌و جۆره‌ی‌ مامه‌ڵه‌کردن له‌گه‌ڵیان دابینده‌کرێت.
ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌شکرد: هه‌رچه‌نده‌ ئه‌وه‌ یه‌کلایی نه‌بووه‌ته‌وه‌ که‌ ئایا مه‌سه‌له‌ی‌ کرێکاری‌ بیانی‌ له‌ چوارچێوی‌ یاساکه‌ بێت، یان یاسایه‌کی‌ تایبه‌تی‌ هه‌بێت، به‌ڵام به‌گشتی‌ له‌و گۆڕانکاریانه‌ مافه‌کانی‌ کرێکار به‌بیانی‌ و ناوخۆوه‌ دابین ده‌کرێت.
وتیشی:له‌کاتی‌ ده‌رچو‌ونی‌ ئه‌و یاسایه‌ سه‌رجه‌م داموده‌زگاکانی‌ تری‌ حکومه‌ت پابه‌ند ده‌کرێن به‌ جێبه‌جێکردنی‌.
"هه‌وڵیشده‌درێ هێنانی‌ کرێکاری‌ بیانی‌ رێکبخرێت و به‌گوێره‌ی‌ پێویستی‌ ناوخۆ بێت، بۆ ئه‌مه‌ش رێگا به‌و کرێکارانه‌ ده‌درێت که‌ له‌ هه‌رێمی‌ کوردستان ده‌ست ناکه‌ون، له‌رووی‌ هونه‌ری‌ یان ئه‌و کارانه‌ی‌ لێره‌ کرێکاری‌ خۆمان ئاماده‌نین ئه‌نجامی‌ بده‌ن"، یاسین عه‌زیز وای‌ وت.
ئاماده‌کردنی‌ پرۆژه‌یه‌ک بۆ یاسای‌ کار له‌کاتێکدایه‌ ، له‌ناوه‌ڕاستی‌ ساڵی‌ رابردوو په‌رله‌مان یاسای‌ خانه‌نشین و ده‌سته‌به‌ری‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌ هه‌موارکرده‌وه‌، به‌گوێره‌ی‌ ئه‌و هه‌موارکردنه‌ کرێکار وه‌ک هه‌ر فه‌رمانبه‌رێک ده‌توانێت خانه‌نشین بکرێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ی‌ له‌و هه‌موارکردنه‌ یه‌کلایی نه‌کرایه‌وه‌ و بووه‌ جێگای‌ ره‌خنه‌، چاره‌سه‌رنه‌کردنی‌ کێشه‌ی‌ کرێکاری‌ رۆژانه‌یه‌ و ئه‌وانه‌ی‌ خاوه‌نکاریان دیار نییه‌..
ئەم هەنگاوە چاوەڕوان دەکرێت ببێتە مایەى دڵخۆشى کرێکارو فەرمانبەرانى چین و توێژە جیاوازەکان. لەهەمان کاتدا هاندەرێکى گەورەیە بۆئەوەى گەنجانى ئەم هەرێمە تواناکانى خۆیان باشتر پێشبخەن لە کەرتى تایبەتیشدا و تەنها ڕوو لە دامودەزگاکانى حکومەت نەکەن.
لەهەمان کاتدا ئەمە دڵنیاییەک دەبەخشێت بە هاوڵاتیان ئەگەر لەدەرەوەى دامودەزگاکانى حکومەتیش کار بکەن هیوا بڕاو نەبن.
بۆ ئەم بابەتە سوود وەرگیراوە لە  ڕاپۆرتێکى (ڕەهێڵ سەمەد)، کە لە (خەندان) بڵاوکراوەتەوە. 

Wednesday, January 2, 2013

ساڵێکى تریش لە هەندەران


کۆچى کوردان و کۆچ بۆ ئوسترالیا

گەنجانى ئێمە ساڵانێک بوو بە لێشاو کۆچیان بۆ وڵاتانى دەرەوە دەکرد و ئێستاشى لەگەڵدا بێت تاڕاددەیەکى زۆر ئەو کۆچە هەر بەردەوامە. پرسیار لێرەدا ئەوەیە، ئایا کاتى ئەوە نەهاتووە کۆتایى بە کۆچ و بەتایبەت کۆچى نایاسایى بێت؟ لەم سەرى ساڵەدا گەنجانى دەرەوەى وڵات و ناوەوەى وڵات چۆن بیر دەکەنەوە؟
کوردستان ئەگەر لە چەند ساڵى ڕابردوودا هەموو دەروازەى وڵاتانى بەسەردا داخرابێت، ئەوا لەئێستادا هەموو دەروازەکانى بەسەردا کراوەتەوەو تەنانەت دواهەمین کرانەوەى دەروازەى وڵاتان گەشتى ڕاستەوخۆى ئەمریکا دەبێت لە هەرێمى کوردستانەوە. ئەگەر لە ڕابردوودا ئەم هەرێمەمان هیچ یەک لە وڵاتان دانیان پێدا نەنابێت، لەئێستادا ئەوە بەتەواوى گۆڕاوەو دەبینین چەندین وڵاتى بیانى و گەورە زلهێزەکان کونسوڵخانەى خۆیان کردۆتەوەو لە بەرامبەریشدا هەرێم لە چەندین وڵات نوێنەرایەتى خۆى هەیە.
ئەم هەرێمە ساتەوەختێک سەرچاوەیەکى نەبوو و کۆمپانیایەکى ئەوتۆى لێنەبوو، لەئێستادا سەدان کۆمپانیاى تێدایەو سەدان ناوچەى پیشەسازى و ئابوورى و خوێندن و فێرکردنى هەیە.
گەنجانى ئێمە لە سەرى ساڵدا بۆ تورکیا و ئێران و وڵاتانى دوورو نزیک گەشت دەکەن. لە بۆنەو کاتە جیاوازەکاندا سەردانى وڵاتانى جیاواز دەکەن.
بۆخوێندن تەنها کوردستان شوێنى خوێندنى نەوەکانمان نییە و تەنها کەرتى گشتى ئەو ئەرکەى لەئەستۆدا نییەو بەڵکو ئەمەش بەتەواوى گۆڕاوە. 
کوردستان لەڕابردوودا هەمیشە مەترسى دەرەکى و وڵاتانى ئیقلیمى لەسەربوو و تەنانەت مەترسى حکومەتى ناوەندى هەبوو، بەڵام لەئێستادا تاوەکو دێت کوردستان بەرەو ئاقارى هێمنى و بەهێز بوون دەچێت.
لە سۆنگەى ئەم گۆڕانکارییانەوەو لە هەموو ئەو جیاوازییە گەورانەى بەدى دەکرێن، حەقە لە گەنجانى خۆمان بپرسین، ئایا دەکرێت گەنجى ئێمە خۆى تووشى مەترسى بکات و بە گەشتێکى پڕ مەترسیدا وڵاتەکەى خۆى جێ بهێڵێت؟ 
بۆچى ئەوانەى گەشتیان کردووە ناگەڕێنەوە لە هەرێمدا دووبارە ژیانێکى نوێ دروست بکەن کە چەندین دەرفەتى جیاواز بوونى هەیە.
لەوانەیە هەندێ لەگەنجان لەگەڵ ئەو بیرۆکەیەدا نەبن و حەزیان لەگەڕانەوە یاخود دەستبەردارى کۆچ کردن نەبێت. بەڵام دەکرێت گەنجى ئێمە ئەمجارە بەشێوەیەکى تر لە کۆچ بڕوانێت، لەشوێنى ئەوەى کۆچ بکات و وڵاتەکەى خۆى جێ بهێڵێت بەشێوەیەکى کاتى کۆچ بکات. کۆچ بکات بۆ کارکردن. کۆچ بکات بۆ خوێندن. کۆچ بە شێوەیەکى یاسایى بکات کە زۆرێک لە وڵاتانى بیانى خۆیان داواى ئەم جۆرە لەکۆچ دەکەن و پشتیوانى لێدەکەن.
هیوادارین ئەمساڵ ساڵى ئاسوودەیى گەنجانى ئێمە بێت. ساڵى نوێبوونەوەو بیرکردنەوەى پڕگوڕو تین بێت. کوردانى هەندەران لە سەلامەتیدا و کوردانى ناوخۆش لە ئاسوودەیدا بژین.

Sunday, December 9, 2012

پەنابەرێکی دیپۆرتکراو لە کێشەیەکی کۆمەڵایەتیدا گیانی لەدەستدا


بەپێ ئەو هەواڵانەی بەدەستی لقی کوردستانی فیدراسیۆن گەیشتوە پەنابەرێك لە قه‌زای‌ چه‌مچه‌ماڵ له‌ڕووداوێکی کۆمەڵایەتیدا گیانی لەدەستدا.
به‌پێی‌ زانیاریه‌كانی‌ فیدراسیۆنی سەرسەری پەنابەرانی عێراقی  لقی کوردستان، ئه‌و په‌نابه‌ره‌بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە وڵاتی بەریتانیا ژیانی بەسەر بردوە، بەڵام بەهۆی گوشاری سیاسەتی دژی پەنابەری حکومەتی بەریتانیا لەمافی پەنابەری نائومید دەکرێت.
ئه‌و هاوڵاتیه‌ لەبەرواری ٢٠-١١-٢٠١١ دیپۆرتی فرۆکەخانەی بەغدا دەکرێتەوه‌، ئه‌و په‌نابه‌ره‌ لە خۆپێشاندانی ناڕەزایەتی دیپۆرتکراوەکان لە بەرواری١٥-٤-٢٠١٢ لەبەردەم نوسینگەی پەرلەمانی کوردستان لە شاری سلێمانی بەشداری دەکات لەپێناو جێبەجێکردنی  خواستە ڕەواکانی دیپۆرتکراوەکان لە هەرێمی کوردستاندا.
هاوڵاتی‌

Wednesday, November 28, 2012

رۆژی پێنجشەممە په‌نابه‌رانی‌ دیپۆرتكراو له‌سلێمانی‌ خۆپیشاندان ده‌كه‌ن


فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراق رایدەگەیەنێت دابین كردنی ژیانی 6 هەزار پەنابەری دیپۆرتكراوە، لەئەستۆی حكومەتی هەرێمدایە‌و داوا لەهاوڵاتیان دەكات بەشداری لەو خۆپیشاندانەدا بكەن كە رۆژی پێنجشەممە لەسلێمانی بۆ پشتیوانیكردن لەپەنابەرە دیپۆرتكراوەكان سازدەكرێت.
لقی كوردستانی فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی، لەبەیاننامەیەكدا رونیدەكاتەوە لە ساڵی ٢٠٠٥ وە زیاتر لە ٦ هەزار پەنابەری هەرێمی كوردستان بەدور لە خواست و بڕیاری خۆیان بەزۆرە ملێ دیپۆرتی هەرێمی كوردستان كراونەتەوە‌و ‌ژمارەیەكی بەرچاویشیان خاوەنی مناڵ‌و هاوسەرین‌و ئەوەی لەژیاندا هەمانبووە‌ لەدەستیانداوە.
بەیاننامەكە كە بەناوی پەنابەرە دیپۆرتكراوەكانەوە بڵاوكراوەتەوە تێیدا هاتووە “ئێمە نامانەوێت چیتر ببینەوە خۆراكی دەریا‌و دەمانەوێت لەم خەمۆكی‌و دەردو مەینەتیە، لەبێكاری‌و دەستكورتی‌و نەبوونی ڕزگارمان بێت”.
ئاماژەبەوەشدەكەن ناچارین دەنگی نارەزایەتی دەربرین‌و ئەویش لەكاتێكدا كەدەسەڵاتداران وەڵام بە كێشەكانمان‌ نادەنەوەو بەرپرسیارێتی بەرامبەر بەكێشەكانی ئێمە نیشان نادات‌.
فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەران داوا لەهاوڵاتیان دەكات بەشداری لەخۆپیشاندانەكەدا بكەن كە بڕیارە رۆژی پێنجشەممە ٢٩-١١ لەبەردەم بەردەم پارێزگاری سلێمانی، كاتژمێر٣٠:٨ بەیانی بەرێوەبچێت.
دەقی بەیاننامەكە:
دابین كردنی ژیانی 6 هەزار پەنابەری دیپۆرتكراوە، لەئەستۆی حكومەتی هەرێمدایە
ئێمە هاوڵاتی ئەم كۆمەڵگایەین
لە خۆپیشاندانی ناڕەزایەتی  لقی كوردستانی فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی بۆ وەڵامدانەوە بەكێشەوگیروگرفتی پەنابەرە دیپۆرتكراوەكان پشتیوانی بكەن
رۆژی:پێنج شەمە بەرواری: ٢٩-١١
شۆین: بەردەم پاریزگاری سلێمانی، كاتژمێر٣٠:٨ بەیانی
ئێمە پەنابەرانی دیپۆرت كراوە، قوربانی هەڵومەرجی نەخوازراوی كۆمەڵگای كوردستانین. سەرباری  لەدەستدانی ماڵو حاڵو پیداویستیەكانی ژیانمان، ئێمە ئەو ئینسانانەین ‌كە بۆ بەهرەمەند بوون لەژیانێكی ئاسودە، بەناچاری ڕێگای هەندەرانمان گرتەبەر ودوای سالانێكی زۆر ژیانكردن لە ولاتانی ئەوروپا، بەزۆرەملێ وەك ئەنجامێك لەسیاسەتی هاوبەشی نێوان دەوڵەتانی ئەوروپا وحكومەتی عێراقی و هەرێم، دیپۆرت كراوینەتەوە وسفرەی خاڵیمان بۆ ڕاخرا. ئێمە جگەلە نەبوونی سەرچاوەیەكی دەرامەت بێكاریش یەخەی پێگرتووین، سەرپەنایەكمان نیە بۆئەوەی تێیدا بژین‌و بوینەتەبار بەسەر كەسوكارمانەوه. بێئومیدی‌و نەخۆشی دەرونی‌و خۆشنەویستی ژیان هەرساتەو هەر ڕۆژه ژیانی داگیركردوین. بەڵام ئەوە دەسەڵاتو لایەنە بەرپرسەكانە كەتائێستا نەك هیچ مەسئولەیەتێك بەرامبەر بەژیانی خۆمان‌و ژیانی خێزان و مناڵانی بەجێماومان نیشان نادات، بگرە لەسەر سیاسەتی دیپۆرتكردنەوەی هاوچارەنوسەكانمان بەردەوامە.

ئێمە بەم ژیانی بێدەرەتانیو سەرگەردانیەمانەوە، چەندین جار لەرێگای فیدراسیۆنی پەنابەرانەوە، داوامان لەدەسەلاتدارن كردووە كەلەكێشەو گرفتەكانی ئێمەی پەنابەرە دیپۆرتكراوەكان تێبگات وبۆ گێرانەوەی ژیانی ئاسایمان وەك هاولاتیانی ئەم ولاتە هەنگاو هەڵگرێ. بەڵام  بە داخەوە جگەلە وەعدەو بەڵێن تائێستا ولەماوەی ٢سالی ڕابردوودا، كەمترین داخوازی بۆ باشكردنی ژیانمان وەڵامی وەرنەرگرتۆتەوە.
لە ساڵی ٢٠٠٥ وە زیاتر لە ٦ هەزار پەنابەری هەرێمی كوردستان بەدور لە خواست و بڕیاری خۆمان بەزۆرە ملی دیپۆرتی هەرێمی كوردستان كراوینەتەوە. ‌ژمارەیەكی بەرچاویشمان خاوەنی مناڵ‌و هاوسەرین‌و ئەوەی لەژیاندا هەمانبووە‌ لەدەستمانداوە. ئێستاش هیچ سەرچاوەیەكمان نیە بۆ دامەزراندنەوەی ژیان وچونەوە نێوكۆمەڵگا وەك هەر هاولاتیەكی ئاسایی ئەم ولاتە.
ئێمە نامانەوێت چیتر ببینەوە خوراكی دەریا ودەمانەوێت لەم خەمۆكی ودەردو مەینەتیە، لەبێكاریو دەستكورتی ونەبوونی ڕزگارمان بێت. مافی ژیان وبەهرەمەندبوون لەپێداویستیەكانی هاولاتی ئاسایی مافی ئێمەشه.‌ هەربۆیە ناچارین دەنگی نارەزایەتی دەربرین. ئەویش لەكاتێكدا كەدەسەلاتداران وەڵام بە كێشەكانمان‌ نادەنەوەو بەرپرسیارێتی بەرامبەر بەكێشەكانی ئێمە نیشان نادات‌.
ئێمە لەم ڕێگایەدا ئێوە بەهاولاتیو كەسوكاری خۆمان دەزانین. هانای ئێوە ئازادیخوازانو ئینسان دۆستان وڕیكخراوەكان وهەموو ئەولایەنە سیاسی وپیشەییانەی كەژیانی هاولاتیان بۆ مەبەستە وئەركی خۆیان بۆ بەدیهێنانی ژیانێكی ئاسودەو مسۆگەر داناوە، گەورەترین پشتیوانییە. بەتایبەتی باشبونی ژیانی ئێمە 6هەزار ئینسان باش بوونی 6هەزار خێزانە.. بۆیە گرنگە‌ لەگەڵمان بن.. پشتیوانمان بن. دەنگی ناڕەزایەتیو داخوازیەكانمان بەدەنگو داوای خۆتان بزانن.. ئەمە تەنها ڕیگایەكی شارستانیە بۆ ناچاركردنی دەسەڵاتداران تا وەلام بەژیانو داخوازیەكانمان بدەنەوە. داوادەكەین بەهەر شیوەیەكی گونجاوی خۆتان پشتگیری ناڕەزایەتیو خۆپیشاندانەكانمان بكەن بەشداری بكەن. 
بەهرەمەند بوون لەژیانی شایستەی ئینسانی، مافی هەر هاولاتیەكی كوردستانە!

لقی كوردستانی فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی
٢٦-١١-٢٠١٢
بۆ زانیاری زیاتر بەریزەوە پەیوەندی بكەن بە ژمارە تەلەفونەكانی(٠٧٧٠٢٢٠٤٨٤٤ یان ٠٧٥٠١٧٣٠٧٠٧)


ئاگادارییەکی بەپەلە بۆ گەنجانی بێکار


وه‌زاره‌تى کارو کاروبارى کۆمه‌ڵایه‌تى خولى مه‌شق و راهێنانى پیشه‌یى له‌هه‌ولێر ده‌ستپێده‌کات
 
به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى به‌کارخستن و راهێنانى پیشه‌یى هه‌ولێر هه‌ڵده‌ستێت به‌کردنه‌وه‌ى خولى راهێنانى پیشه‌یى (به‌یانیان) بۆ ماوه‌ى 4 مانگ به‌خۆڕاى له‌پیشه‌کانى (کۆمپیوته‌ر – درومان – کاره‌با – ساردکه‌ره‌وه‌ – موه‌لیده‌ – لیحام – دارتاشى) بۆ ئه‌و که‌سانه‌ى که‌ته‌مه‌نیان له‌نێوان (18 – 45) سالێدایه‌. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ئه‌وانه‌ى ئاره‌زووى به‌شداربوونیان له‌م خولانه‌ هه‌یه‌. با سه‌ردانى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى به‌کارخستن و راهێنانى پیشه‌یى هه‌ولێر بکه‌ن له‌ 20/11/2012 تاکو 29-12-2012 .

ناونیشان: هه‌ولێر – رێگاى که‌رکوک – به‌رامبه‌ر به‌نزینخانه‌ى مه‌نتکاوه‌.
تێبینى: هه‌ر به‌شداربوێک رۆژانه‌ 5000 هه‌زار دینار خه‌رجى گیرفان و 2000 هه‌زار دینار هاتوچۆى بۆ خه‌رجده‌کرێت و ژه‌مێک خواردنیشى بۆ دابین ده‌کرێت.

Sunday, November 4, 2012

4 عێراقى له‌ كامپه‌كانى ئوسترالیا ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌

به‌ ئاره‌زووى خۆیان بڕیارى گه‌ڕانه‌وه‌یان داوه‌

چوار عێراقى و دوو ئێرانى بڕیاریان دا له‌ كامپى نارۆ بگه‌ڕێنه‌وه‌‌و چاوه‌ڕێى ئیقامه‌ نه‌كه‌ن له‌ ئوسترالیا.

پرۆو تیگ، به‌رپرسێكى وه‌زاره‌تى كۆچى ئوسترالى رایگه‌یاند "ئه‌و كه‌سانه‌ى بڕیاریانداوه‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌ زێدى خۆیان له‌ ره‌گه‌زى نێرن‌و به‌ ئاره‌زووى خۆیان بڕیارى گه‌ڕانه‌وه‌یان داوه‌".

تاوه‌كو ئێستا 82 په‌ناخواز له‌ ئوسترالیا به‌ویستى خۆیان گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ زێدى خۆیان‌و چیدیكه‌ به‌رگه‌ى ره‌وشى ناله‌بارى ناو كامپه‌كانیان نه‌گرتووه‌، به‌پێى بڕیارێكى په‌رله‌مانى ئوسترالیا كه‌ مانگى رابردوو ده‌رچوو، هه‌ر په‌ناخوازێكى نایاسایى بگاته‌ خاكى ئوسترالیا یه‌كسه‌ر دیپۆرت ده‌كرێته‌وه‌ بۆ كامپى نارو و پاپاگینوا، دواتر ده‌بێت له‌وێ چاوه‌ڕێ بكه‌ن بۆ كاتێكى نادیار.

هه‌فته‌ى رابردوو په‌ناخوازان له‌ كامپى نارو مانگرتنیان راگه‌یاند له‌ دژى خراپى ژیانى ناو كه‌مپه‌كه‌، یه‌كێك له‌ په‌ناخوازان به‌ (سكای نیوز)ى راگه‌یاندبوو "رۆژانه‌ په‌ناخواز نه‌خۆش ده‌كه‌ون له‌به‌ر گه‌رما‌و ئاوى پیس‌و خۆراكى ناته‌ندروست و نه‌بوونى خزمه‌تگوزارى سه‌ره‌تایى وه‌ك ئاو و كاره‌با".

وه‌ڵامى ئوسترالیا بۆ ئه‌م دۆخه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌وا ده‌مێكه‌ خه‌ڵكیان ئاگادار كردووه‌ته‌وه‌ له‌وه‌ى ئه‌وه‌ى به‌ قاچاخ بگاته‌ ئه‌و وڵاته‌ ره‌وانه‌ى ئه‌و كامپه‌ ده‌كرێ و ده‌بێ له‌وێ چاوه‌ڕێ بكات، رێكخراوگه‌لى پاراستنى مافه‌كانى مرۆڤیش ناڕه‌زاییان له‌ دژى ئه‌م دۆخه‌ ده‌ربڕى و ره‌خنه‌ى تووندیان ئاڕاسته‌ى حكومه‌تى ئوسترالى كرد، به‌ڵام ئوسترالیا سووره‌ له‌سه‌ر ناردنى په‌ناخوازانى نایاسایى بۆ ئه‌و كامپانه‌.

گیلان تریگس، سه‌رۆكى كۆمیسیۆنى باڵاى مافه‌كانى مرۆڤ له‌ ئوسترالیا له‌ وتارێكدا پێشنیارى كرد بۆ ئوسترالیا یاساى كۆچ به‌ زووترین كات بگۆڕردرێت.

تۆڕى كه‌ناڵى ئه‌ى بى سى ئوسترالى رایگه‌یاند "له‌و 20 هه‌زار كه‌سه‌دا، ئوسترالیا زیاتر له‌ 3 هه‌زار‌و 800 عێراقى وه‌رده‌گرێ كه‌ ئاواره‌ى سووریا، توركیا، لبنان و ئوردن بوون، هه‌روه‌ها 600 ئه‌فغانى و عێراقى و ئێرانیش وه‌رده‌گرێ له‌وانه‌ى ئێستا له‌ ئه‌نده‌نوسیا ده‌ژین.

له‌ ماوه‌ى 2 مانگى رابردوودا ئوسترالیا بڕیارێكى ده‌ركرد بۆ دیپۆرتكردنه‌وه‌ى ئه‌وانه‌ى به‌ قاچاخ ده‌گه‌نه‌ ئه‌وێ بۆ دوورگه‌ى نارۆ، هه‌ر له‌و ماوه‌دا ئوسترالیا به‌ ده‌یان كه‌سى دیپۆرتكرده‌وه‌، ئێستا ئه‌م وڵاته‌ به‌هیچ شێوه‌یه‌ك رێ به‌وانه‌ نادات كه‌ به‌ قاچاخ ده‌گه‌نه‌ ئه‌و وڵاته‌.

به‌پێى دواین ئامارى وه‌زاره‌تى كۆچى ئوسترالى، ئێستا 304 كه‌س له‌ كامپى نارۆدا ده‌ژین (154 سریلانكى، 23 عێراقى، 26 ئێرانى، 58 ئه‌فغانى و 43 پاكستانى).

گۆران سه‌باح
رووداو- ئوسترالیا

Wednesday, September 19, 2012

وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ به‌ڵێنی‌ پێدانی‌ سلفه‌ی‌ هاوسه‌ر گیری‌ ده‌دات بوَ ئه‌وانه‌ی‌ له‌هه‌نده‌ران ده‌گه‌ڕێنه‌وه


وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ و ئابووری‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان به‌ڵێنی‌ بڕینه‌وه‌ی‌ ده‌رماڵه‌ بوَ ژن و منداڵی‌ شه‌هید و ئه‌نفال و پێدانی‌ سلفه‌ی‌ هاوسه‌ر گیری‌ بوَ كوڕ و كچی‌ شه‌هیدو و ئه‌نفال و كیمیا باران له‌ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان و ئه‌وانه‌شی‌ له‌ هه‌نده‌ران ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ ده‌دات.

ئه‌مڕوَ سێشه‌ممه‌ 18/9/2012 به‌مه‌به‌ستی‌ به‌ دواداچوون بوَ هه‌ندێ‌ بڕیار كه‌ تا ئێستا له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ و ئابووری‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمه‌وه‌ نه‌خراوه‌ته‌ بواری‌ جێبه‌جێكردنه‌وه‌، لیژنه‌ی‌ كاروباری‌ پێشمه‌رگه‌ و شه‌هیدان و قوربانیانی‌ جینوَساید له‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستان به‌ ئاماده‌بوون و سه‌رۆكایه‌تی‌ محه‌مه‌د شاره‌زووری‌، سه‌رۆكی‌ لیژنه‌كه‌ و به‌شێك له‌ئه‌ندامان سه‌ردانی‌ وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ و ئابوری‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانیان كرد  و له‌لایه‌ بایز تاڵه‌بانی‌ وه‌زیری‌ دارایی‌ و ئابووری‌ پێشوازیان لێكرا.

له‌ كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا كه‌ له‌دیوانی وه‌زاره‌ت به‌رێوه‌چوو وه‌زیری‌ دارایی و ئابووری‌  هه‌موو ئاماده‌یه‌كی‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌ی‌ ده‌ربڕی‌ له‌ پێناو خزمه‌تكردنی‌ كه‌سوكاری‌ شه‌هیدان و پێشمه‌رگه‌ سه‌ربه‌رزه‌كانی‌ كوردستان.

وه‌زیری‌ دارایی‌ و ئابووری‌ ده‌ست به‌جێ‌ بڕیاری‌ جێبه‌جێكردنی‌ چه‌ند خاڵێكیدا كه‌ بریتی‌ بوون له‌خه‌رج كردنی‌ ده‌رماڵه‌ بوَ  ژن و منداڵی‌ شه‌هید و ئه‌نفال و جینوَساید كه‌ له‌ بودجه‌ی‌ ساڵی‌ 2012 بڕیاری‌ له‌ سه‌ر دراوه‌ له‌ 1/1/2012 وه‌ خه‌رج ده‌كرێت، ئه‌ویش بۆ  ژنی‌ شه‌هید بڕی‌ 50 هه‌زار دینار و بوَ هه‌ر منداڵێك بڕی‌ 25 هه‌زار دینار و خه‌رجده‌كرێت و ده‌چێته‌ سه‌ر موچه‌كانیان.

وه‌زیری‌ دارایی‌ و ئابووری‌ به‌ڵێنیشیدا سلفه‌ی‌ هاوسه‌رگیری‌ وه‌ك مینحه‌ بۆ  كوڕ و كچی‌ شه‌هیدان و ئه‌نفال و كیمیاباران له‌ ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان هاوشێوه‌ی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان خه‌رج بكرێت و ئه‌و كوڕ و كچی‌ شه‌هیدانه‌ش كه‌له‌ هه‌نده‌ران ده‌گه‌رێنه‌وه‌ به‌ هه‌مان شێوه‌ ده‌یان گرێته‌وه‌.

له‌كۆتایشدا باس له‌وه‌كرا كه‌ مادده‌ی‌ (10) بڕگه‌ی‌ دووه‌م له‌ یاسای‌ ژماره‌ (38)ی‌ ساڵی‌ (2007) له‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستان ده‌رچووه‌ جێبه‌جێ بكرێت كه‌ تایبه‌ته‌ به‌و پێشمه‌رگانه‌ی پێش به‌رواری‌ 5/3/1991 پێشمه‌رگه‌ بوون یان به‌هوَی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ ڕزگاری‌ خوازی‌ كوردستانه‌وه‌ ئاواره‌بون ،كه‌ خزمه‌ته‌كانیان ساڵێََك به‌ دووساڵ هه‌ژمار بكرێ‌ به‌مه‌به‌ستی‌ زیاد كردنی‌ موچه‌ و سه‌ره‌ موچه‌ و خانه‌نشینی‌ كه‌ تا ئیستا جێ‌ به‌ جێ‌ نه‌كراوه‌.

خه‌ندان ـ
سەردانى گروپ و پەیجەکانمان بکەن بۆ وەرگرتنى زانیارى لەبارەى کۆچ، مینحەى خوێندن، دەرفەتى کار لە وڵاتانى دەرەوە و کۆچى یاسایى:
https://www.facebook.com/kochikurdan
https://www.facebook.com/groups/102175996536494/
http://kochikurdan.wordpress.com/
http://immigration2australia1.blogspot.com/
https://twitter.com/Kurd_Migration

Wednesday, June 20, 2012

له‌یادی‌ ڕۆژی‌ په‌نابه‌راندا


هه‌ژار ته‌ها

له‌ساڵی‌ 2001ه‌وه‌ تاكو ئێستا، (20) حوزه‌یرانی‌ هه‌موو ساڵێك كراوه‌ته‌ ڕۆژی‌ جیهانی‌ په‌نابه‌ران، ئه‌مه‌ش به‌بڕیارێكی‌ كۆمه‌ڵه‌ی‌ گشتی‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان له‌كۆتاییه‌كانی‌ ساڵی‌ (2000)دا ناسێنرا.

مه‌به‌ست له‌م یاده‌ بیرهێنانه‌وه‌ی‌ وڵاتانی‌ جیهانه‌ سه‌باره‌ت به‌قه‌یرانی‌ كۆچ‌و خستنه‌گه‌ڕی‌ هه‌وڵه‌كانیان بۆ جێگیركردنی‌ ڕه‌وشی‌ جیهان به‌گشتی‌ به‌ئاڕاسته‌یه‌ك كه‌ جگه‌ له‌كۆچی‌ یاسایی‌ كۆچه‌كانی‌ تر، به‌شێكیان به‌مه‌به‌ستی‌ وه‌رگرتنی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتی‌ ئه‌نجام ده‌درێن‌و به‌شێكی تریان به‌هۆی‌ گرفتی‌ كاتی‌ ناوخۆی‌ وڵاتانه‌وه‌ ڕووده‌ده‌ن‌و دانیشتوانی‌ ئه‌و وڵاته‌ ده‌بنه‌ ئاواره‌ له‌وڵاتانی‌ تر ڕابگیرێت. 

هه‌موو ساڵێك له‌م ڕۆژه‌دا كۆمیسیۆنی‌ باڵای‌ په‌نابه‌رانی‌ سه‌ر به‌ته‌نه‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان، تازه‌ترین ئامارو ڕێژه‌ی‌ په‌نابه‌ران له‌جیهاندا بڵاوده‌كاته‌وه‌‌و له‌ 2011دا به‌پێی‌ زانیارییه‌كانی‌ كۆمیسیۆن، زیاتر له‌ (800) هه‌زار مرۆڤ ناچاربوون سنوری‌ وڵاته‌كه‌ی‌ خۆیان به‌ره‌و وڵاتێكی‌ تر به‌جێ‌ بهێڵن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر سه‌رجه‌م جۆره‌كانی‌ كۆچ وه‌ك ئاواره‌بوون له‌ناوخۆی‌ وڵات‌و ئاواره‌بوون بۆ وڵاتێكی‌ تر، له‌شێوه‌ی‌ كۆڕه‌و‌و كۆچ به‌مه‌به‌ستی‌ وه‌رگرتنی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتی‌ وه‌ربگیرێت، ئه‌وا زیاتر له‌ (42) ملیۆن مرۆڤ له‌قه‌یرانی‌ كۆچدان.

به‌بڕوای‌ پسپۆڕان، كۆچ به‌مه‌به‌ستی‌ وه‌رگرتنی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتی‌‌و به‌ڕێگه‌ی‌ قاچاخ زۆرترین قه‌یرانی‌ بۆ وڵاتانی‌ جیهان دروستكردووه‌، چونكه‌ كاره‌كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ نایاسایی‌ ده‌كرێت، به‌مه‌ش خراپترین‌و ترسناكترین ڕێگه‌ ده‌گیرێته‌به‌ر له‌یه‌ن په‌ناخوازانه‌وه‌ به‌مه‌به‌ستی‌ گه‌شتن به‌وڵاتانی‌ وه‌رگر.

جگه‌له‌وه‌ش بازارێكی‌ گه‌رمی‌ دروستكردووه‌ بۆ ئه‌وكه‌سانه‌ی‌ كه‌ بازرگانی‌ به‌مه‌ینه‌تییه‌كانی‌ مرۆڤه‌وه‌ ده‌كه‌ن‌و پێیان ده‌ڵێن (قاچاخچی‌).

ڕووباری‌ ئه‌ڤیروسی‌ نێوان توركیا‌و یۆنان‌و ئاوه‌كانی‌ نێوان ئوستڕالیاو ئه‌نده‌نوسیا هێشتا بوونه‌ته‌ ڕووباری‌ مه‌رگ‌و ڕۆژانه‌ په‌ناخوازان ده‌كه‌نه‌ قووتی‌ ده‌ریا.

وه‌ك نمونه‌یه‌ك له‌پاش دووساڵ له‌دیارنه‌مانی‌ نزیكه‌ی‌ (99) په‌ناخواز كه‌ به‌شێكیان عێراقی‌ بوون له‌ئاوه‌كانی‌ نێوان ئوسترالیا‌و ئه‌نده‌نوسیا، له‌م چه‌ند ڕۆژه‌ی‌ ڕابردوودا هه‌واڵی‌ چۆنێتی‌ دیارنه‌مانی‌ ئه‌و په‌ناخوازانه‌ ئاشكرابوو.

سه‌باره‌ت به‌و وڵاتانه‌ش كه‌ زۆرترین كۆچیان به‌مه‌به‌ستی‌ وه‌رگرتنی‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتی‌ لێوه‌ ڕووده‌دات، هێشتا عێراق له‌ڕیزی‌ پێشه‌وه‌ی‌ ئه‌و وڵاتانه‌یه‌‌و ته‌نها له‌ساڵی‌ (2011)دا (23) هه‌زار‌و پێنجسه‌د هاوڵاتی‌ عێراقی‌ داوای‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتیان له‌جیهان كردووه‌ كه‌ به‌شێكی‌ زۆریان كه‌یسه‌كانیان به‌بیانووی‌ جۆراوجۆر ڕه‌تكراوه‌ته‌وه‌. 


هه‌ژار ته‌ها
NNA

Thursday, April 26, 2012

گەنجێک لە ئەڵمانیاوە دەگەڕێتەوەو لە کوردستان گیان لەدەست دەدات

گه‌نجێك كه‌ دوو هه‌فته‌یه‌ له‌ ئه‌ڵمانیا گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ بۆ ژنهێنان به‌هۆى نه‌زانینى شۆفێرییه‌وه‌ تووشى رووداوى هاتوچۆ ده‌بێت‌و گیانله‌ده‌ست ده‌دات.

مولازم موئه‌یه‌د، به‌رێوه‌به‌رى بنكه‌ى پۆلیسى مه‌هات به‌ ماڵپه‌ڕى (رووداو)ى راگه‌یاند "دوێنێ گه‌نجێكى ئێزدى به‌هۆى رووداوێكى هاتوچۆوه‌ گیانى له‌ده‌ستداو یه‌كێكى دیكه‌ش بریندار بوو".

مولازم موئه‌یه‌ گوتى "ئه‌و گه‌نجه‌ى گیانى له‌ده‌ستداوه‌ ناوى (دیار جه‌لال)ه‌‌و ئێزدییه‌‌، ئه‌و 15 رۆژه‌ له‌ ئه‌ڵمانیا گه‌راوه‌ته‌وه‌ بۆ قه‌زاى شێخان بۆ ناو كه‌سوكاره‌كه‌ى به‌مه‌به‌ستى ژنهێنان، به‌ڵام دواى نیوه‌ڕۆى دوێنێ كه‌ خه‌ریكى خۆئاماده‌كردن بووه‌ بۆ ژنهێنان كه‌ ئه‌مڕۆ ئاهه‌نگى ژنهێنانه‌كه‌ى بووه‌، ئۆتۆمبێلى ماڵه‌وه‌ى بردووه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌ تووشى رووداوى هاتوچۆ بووه‌‌و گیانى له‌ده‌ستداوه‌".

هاووڵاتییه‌ك به‌ناوى ئیبراهیم دینو به‌ (رووداو)ى راگه‌یاند "دیار به‌مه‌به‌ستى ژنهێنان گه‌ڕابووه‌وه‌، ئه‌و هه‌رچه‌نده‌ شۆفێرى باش نه‌ده‌زانى ئۆتۆمبێلى لێخوڕیوه‌‌و ویستوویه‌تى خۆى بۆ ئه‌مڕۆ ئاماده‌بكات بۆ ئاهه‌نگى ژنهێنان، به‌ڵام به‌هۆى رووداوى هاتوچۆوه‌ گیانى  له‌ده‌ستداو داوه‌ته‌كه‌یان بوو به‌ شین‌و رۆڕۆ".


بارزان شێخانى
رووداو- شێخان