Showing posts with label Killed. Show all posts
Showing posts with label Killed. Show all posts

Thursday, May 10, 2012

ۆرکشۆپێک لەبارەى کۆچى نایاساییەوە لەلایەن ستات و رێکخراوى میدیاى سەربەخۆ


دیمەنێک لە ۆرکشۆپەکە

بلۆگى کۆچى کوردان

رێکخراوى میدیاى سەربەخۆ لە کوردستان بە هاوکارى ستات هەستا بەئەنجامدانى ۆرکشۆپێکى تایبەت لەبارەى فۆتۆگرافى و کۆچى نایاسایى لە سلێمانى، لە 8 و 9ى ئایارى سەرەتاى ئەم مانگەدا.
وەکو دەزانین ژمارەیەکى زۆر لە گەنجان خواستى ئەوەیان هەیە کە وڵاتەکەیان جێبهێڵن. بەڵام ئەمەش لەکاتێکدایە کە وەرگرانى ڤیزا زەحمەتتر بووە و زۆرێکیش لەڕێگەى قاچاخچییەوە ئەو کارە ئەنجام دەدەن و پاسپۆرت بە فیزاوە دەکڕنەوە. ئەم جۆرە لە کۆچ چەندین زیان و ئەنجامى خراپى دەبێت. لەبەرئەوەى رێکخراوى میدیاى سەربەخۆ و ستات ویستیان فۆتۆگرافەر، رۆژنامەنووس و بلۆگەران هۆشیار بکەنەوە لەبارەى ئەم پرسەوەو ڤیستیڤاڵێکى دۆکیومێنتارى لەوبارەیەوە ڕێکبخرێت.
ۆرکشۆپە فۆتۆگرافییەکە یەکەم قۆناغى پڕۆژەکەیە لەبارەى کۆچى نایاساییەوە بۆ میدیاى کوردى. فۆتۆگرافەرەکان زانیارى گرنگییان لەوبارەیەوە پێدرا لەلایەن ئێدى ڤان وێزێڵ، کە فۆتۆگرافەرێکى هۆڵەندییەو ژمارەیەک خەڵاتى نێودەوڵەتى بەدەست هێناوە.
لەهەمانکاتدا ڕێکخراوى ستات زانیارى گرنگ لەبارەى کۆچى نایاساییەوە بە بەشداربووان دەدات، ئەمەش بە پێدانى زانیارى و باکگراوندى مێژوویى و داتا لەبارەى ئەو کێشەیەوە. ئەمە لەکاتێکدایە کە باس لە بەزۆر ناردنەوەو دەرفەتى گەڕانەوە بەخۆبەخشانە باس دەکرێت.
دوابەدواى ۆرکشۆپەکە بەشداربووان کۆمەڵێک ستۆرى تایبەت لەبارەى پرسى کۆچى نایاساییەوە ئامادە دەکەن بۆ پێشانگایەک کە لەمانگى داهاتوودا سازدەدرێت و سەرکەوتووان خەڵات دەکرێن.




دیمەنى ۆرکشۆپەکە

Monday, May 7, 2012

نوح سەری ژنەكەی بڕی


دەڵێ: تۆڵەی شەرەفی خۆم كردەوە

گەنجێكی تەمەن 26 ساڵەی كورد لەبەردەم دادگایەكی بەلجیكادا دانی بەوەدانا كە ژنە 22 ساڵەكەی سەربڕیوە. ئەو ژنەكەی بە خیانەتكردن تۆمەتبار دەكات و دەڵێ "تۆڵەی شەرەفی خۆم كردەوە". راپۆرتی پزیشكی و دادوەری رەتیدەكاتەوە ژنەكە خیانەتی كردبێ، باسی ئەوەش دەكات كە "جگە لەوەی قوربانییەكە سەربڕدراوە، سكیشی هەڵدڕاوە و ریخۆڵەكانی پچڕێندراون".
(نوح. ك) كوردێكی دانیشتووی بەلجیكایە. هاوسەرە سەربڕدراوەكەی ناوی (سەڤدا. ك) بوو. سەرلەبەیانی رۆژی 6/5/2009 ئەو ژن و مێردە لە ژووری خەوتنی شوقەكەیاندا لە شارۆچكەی ڤیللەبروك، بەشەڕدێن، لەئەنجامدا نوح بە چەقۆیەكی تایبەتی قەسابی هاوسەرەكەی سەردەبڕێت. دوای ئەوەش رادەكات و بەلجیكا بەجێدەهێڵێ. 4 مانگ دواتر، نوح دێتەوە بەلجیكا و لە فڕۆكەخانە خۆی بە پۆلیس دەناسێنێ. هەفتەی رابردوو پرۆسەی دادگاییكردنی ئەو گەنجە كوردە لە دادگای شاری ئانتڤێرپن دەستیپێكرد. 

كێشەی داراییان هەبوو

لە راپۆرتی لێكۆڵەرانی دادیاری دۆسیەكەدا دەردەكەوێ هەریەكە لە نوح و كەسوكاری سەڤدا ئەوەیان پشتڕاستكردووەتەوە كە ئەو ژن و مێردە گەنجە كێشەی داراییان هەبوو و بەوهۆیەوە بەردەوام بەشەڕ دەهاتن . نوح لە قەسابخانەیەكدا كاری كردووە. هەموو سەری مانگێك ناچاربووە 1800 یۆرۆ ئامادە بكات بۆ دانی كرێی خانووەكەی و خانووی ماڵی خەزووری. لەگەڵ ئەوەشدا ناچاربووە هەندێك قەرزیش بداتەوە كە بەهۆی هاوسەرگیری و ماڵ پێكەوەنانەوە بۆی دروستببوو. بەپێی راپۆرتی دادیاری نوح و سەڤدا ئەوەندە گوشاری داراییان لەسەربووە كە بەردەوام لە سەرەتای مانگەوە بەبێ پارە ماونەتەوەو ناچاربوون لەم و لەو قەرز بكەن تاوەكو پێی بگەنە كۆتایی مانگ. 
كاتێك سەڤدا بەدەستی نوح سەری بڕدراوە هەمووی یەك ساڵ بووە ژیانی هاوسەرییان پێكهێنابوو. نوح گلەیی ئەوەی هەبووە كە ماڵی خەزووری 3 كوڕیان هەیە، كەچی ئەو كرێی خانووی بۆ داون و بەوهۆیەوە قەرزدار بووە، سەڤداش ئەو گلەییەی قبوڵ نەبووە.

"خیانەتی لێكردم"

نوح بە لیكۆڵەرە بەلجیكییەكانی گوتووە كە كێشەی ئەو و سەڤدا هەر لەسەر پارە نەبووە، بەڵكو خیانەتیشی لێكردووە "بەردەوام لەناو پێخەفدا پێیدەگوتم پیاوی دیكە لە تۆ باشتر سێكس دەكەن و تۆ وەك ئەوانت پێناكرێت". ئەو گەنجە كوردە پێیوایە ژنەكەی "لەگەڵ زۆرتر لە پیاوێكدا پەیوەندی هەبوو و سێكسی لەگەڵ دەكردن. ئەو ژنێكی تینووی سێكس بوو". ئەم قسەیەی نوح لەگەڵ راپۆرتی پزیشكی خێزانی سەڤدا و نوحدا یەكناگرێتەوە. ئەو پزیشكە بە پۆلیسی راگەیاندووە كە "سەڤدا نەك هەر تینووی سێكس نەبوو، بەڵكو زۆریش ئازاری پێوە دەبینی. چونكە ئەو ڤاجینیست بوو". هەر ژنێكی نەخۆشی ڤانجینیست لەكاتی سێكسدا ئازارێكی زۆر دەبینێ، بۆیە رێگری دەكات لەوەی كردەی سێكسی بەتەواوی بەئەنجام بگات. 

"خیانەتكار" خیانەتی نەكردووە

یەكێك لەو كەسانەی نوح تۆمەتباری دەكات بە پەیوەندی هەبوون لەگەڵ هاوسەرە كوژراوەكەیدا گەنجێكی توركی دانیشتووی شاری برۆكسەلە و ناوی شاهانە. ئەو گەنجە خاوەنی تۆمارگایەكە و وەك باسیدەكات لەنێوان ساڵانی 2007 و 2008دا بەردەوام سەڤدا و دایكی سەردانیان كردووە. شاهان دەڵێ "دایكی سەڤدا زۆر حەزی لێبوو ئێمە پەیوەندیمان هەبێ، سەڤدا خۆیشی نامەیەكی دامێ و تێیدا ژمارە تەلەفۆنی خۆی نووسیبوو و گوتبووی: ئەگەر دەتەوێ هاوسەرگیریم لەگەڵ بكەی تەلەفۆن بكە"، بەڵام ئەو گەنجە دەڵێ "من پێمگوتن كە سەڤدا وەك خوشكی خۆم تەماشا دەكەم و ناتوانم ئەو كارە بكەم". شاهان رەتیدەكاتەوە دوای هاوسەرگیری سەڤدا لەگەڵ نوحدا هیچ پەیوەندییەكی سۆزداری لەنێوانیاندا هەبووبێ: "بەر لە هاوسەرگیریشیان رۆژێك نوح هاتە لام و پرسیاری كرد كە ئایا پەیوەندیم لەگەڵ سەڤدادا هەبووە یان نا، منیش پێمگوت كە نەمبووە."

"كوێر ببووم و پەشیمانم"

لە دانیشتنی هەفتەی رابردووی دادگادا نوح بە دادوەری راگەیاند كە ئەو بەیانییەی سەڤدای سەربڕیوە تووڕەیی كوێری كردووە و ئاگای لێنەبووە چ كارێكی كردووە. ئەو گوتی"لەگەڵ سەڤدادا كەوتینە گەنگەشە. ئەو لەپڕ لە ژووری خەوتن چووە دەرەوە و چەقۆیەكی هێنا. كە ئەوەم بینی زۆر تووڕەبووم و چەقۆكەم لەدەستی دەرهێنا. دوای ئەوە خستمە سەر پێخەفەكەوە و ئینجا سەرم بڕی..". لەكاتی گوتنی ئەم قسانەدا نوح لە پرمەی گریان دەدا و دەڵێ "ئێستا زۆر پەشیمانم. خۆزگە هەر لێك جیاببووینایەتەوە و قەت ئەوە رووینەدابووایە، زۆر پەشیمانم." 

پۆلیس لە شەڕ دەترسێ

لەكاتی بەڕێوەچوونی پرۆسەی دادگاییكردنی نوحدا لە شاری ئانتڤێرپن، 60 پۆلیسی بەلجیكی بە جلی سیڤیلەوە لەنێو هۆڵی دادگادا ئامادەبوون. كاری ئەو پۆلیسانە رێگەگرتن بوو لە ئەگەری پێكداهەڵپژانی كەسوكاری نوح و سەڤدا. كەسوكاری سەڤدا كە زۆریان توركن هاتبوونە نێو دادگاكە و باسی تۆڵەكردنەوەیان دەكرد. كەسوكاری نوحیش خۆیان بۆ داكۆكیكردن لە كوڕەكەیان ئامادە كردبوو. ژنێكی خزمی سەڤدا، كە تەرمەكەی شووشتبوو، بە دادوەر و لێكۆڵەرانی راگەیاند كە بەچاوی خۆی بینیویەتی چۆن سەڤدا "وەك مەڕێك سكی هەڵدڕابوو و ریخۆڵەكانی پچڕێندرابوون". كاتێك لە هۆڵی دادگادا وێنەكانی سەڤدا بە جەستەی شێواو و هەڵدڕاوەوە پێشاندران، كەسوكاری بە گریانەوە هۆڵی دادگایان بەجێهێشت.

"خۆی بە مێز و كورسیدا دەدا"

ئەو كەسانەی سەڤدایان ناسیوە و لای پۆلیسی بەلجیكی شایەتییان داوە، باسی ئەوە دەكەن كە هاوسەرەكەی زۆرجار لێیداوە و ئاسەواری لێدان بەردەوام بەسەر دەموچاوییەوە بینراوە. نوح ئەو تۆمەتانە رەتدەكاتەوە و دەڵێ "تەنیا یەكجار لێمداوە. جارەكانی دیكە، سەڤدا ئاگای لەخۆی نەبوو و زۆر خۆی بە مێز و كورسی ناوماڵدا دەدا، بۆیە دەموچاوی بەردەوام بریندار دەبوو".
رووداو -بەلجیكا 

Tuesday, March 20, 2012

كچه‌ كوردێك له‌سوید گه‌ڕایه‌وه‌و له‌ رانیه‌ “كوژرا


له‌‌میانه‌ى مانه‌وه‌شیدا له‌سوید هاوسه‌رگیریی و په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ هه‌موو گه‌نجێك ره‌تده‌كرده‌وه‌


هه‌رگیز ئه‌وه‌ به‌ بیرى “س، م”ى ته‌مه‌ن (21) ساڵدا نه‌ده‌هات كه‌ دواى ئه‌وه‌ى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ شوێنى له‌دایكبوونى خۆى (هه‌رێمى كوردستان) جارێكى تر سوید نابینێته‌وه‌.
(س) كه‌ له‌ساڵى 2008 گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ ناوچه‌كه‌ى خۆى “شارى رانیه‌” نه‌یزانى ئه‌وه‌ رێگه‌ى مه‌رگى یه‌كجاریه‌تى، ئه‌و دواى ئه‌وه‌ى باوكى له‌ڕێگه‌ى براكانیه‌وه‌ پێى راگه‌یاند سه‌ردانى دایكه‌ نه‌خۆشه‌كه‌ى بكات، بڕیاردا به‌ره‌و رانیه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌.
رۆژنامه‌ى ” Aftonbladet ” سویدى كه‌ رۆژنامه‌یه‌كى به‌ر بڵاوه‌ له‌و وڵاته‌، دواى پێنج ساڵ دۆسیه‌ى گیان له‌ده‌ستدانى “س” ى هه‌ڵداوه‌ته‌وه‌و ورده‌كاریییه‌كه‌ى ئاشكراكردووه‌.
رۆژنامه‌كه‌ نوسیویه‌تى “س” پێش چوونى بۆ سوید ره‌تیكردبوویه‌وه‌ كه‌ هاوسه‌رگیریی له‌گه‌ڵ هه‌ر گه‌نجێكدا بكات له‌عێراق، سووربوو له‌سه‌ر ره‌تكردنه‌وه‌ى هه‌ر داواكارییه‌كى هاوسه‌رگیریی له‌و باره‌یه‌وه‌، به‌ڵام ئه‌و به‌ ژیانى باجى ئه‌وه‌یدا.
رۆژنامه‌كه‌ باس له‌وه‌ده‌كات “س” له‌‌میانه‌ى مانه‌وه‌شیدا له‌سوید هاوسه‌رگیریی و په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ هه‌موو گه‌نجێك ره‌تده‌كرده‌وه‌.
به‌پێى هه‌واڵى رۆژنامه‌كه‌، سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى خێزانى “س” بانگه‌شه‌ى ئه‌وه‌یانكردووه‌ كه‌ ئه‌وان كچه‌كه‌یان نه‌كوشتووه‌و به‌ مردنى ئاسایی و به‌ “نه‌خۆشى سه‌ره‌تان” مردووه‌، به‌ڵام سه‌رۆكى ده‌سته‌ى “”GAPF” ى سویدى ئه‌وه‌ ره‌تده‌كاته‌وه‌ و رایگه‌یاندووه‌ به‌ڵگه‌ى به‌هێزیان له‌به‌ده‌ستدایه‌ كه‌ ده‌یسه‌لمێنێت (س) روبه‌ڕووى پاكتاوكردن بووه‌ته‌وه‌ له‌لایه‌ن باوكى یه‌وه‌ و به‌ خێرایی نێژراوه‌، ته‌نانه‌ت رێوڕه‌سمیشیان بۆ سازنه‌كردووه‌ و رێگه‌ به‌ هیچ یه‌كێك له‌ ئه‌ندامانى خێزانه‌كه‌ى و كه‌سه‌ نزیكه‌كانى نه‌دراوه‌ كه‌ چاویان به‌ جه‌سته‌كه‌ى بكه‌وێت.
رۆژنامه‌كه‌ نوسیویه‌تى كه‌ چاویان به‌ ژماره‌یه‌ك له‌ هاوڕێكانى (س) كه‌وتووه‌ له‌ سوید، ئه‌وان جه‌ختیان له‌وه‌كردووه‌ته‌وه‌ كه‌ په‌یوه‌ندیان كردووه‌ به‌ رێكخراوێكى سویدى پارێزه‌رى ژنان له‌ توندوتیژى له‌ عێراق و داوایانكردووه‌ هاوكارى (س) بكه‌ن چونكه‌ هه‌ڕه‌شه‌ى كوشتنى له‌سه‌ره‌، ناشتوانێت جارێكى تر بگه‌ڕێته‌وه‌ سوید له‌به‌رئه‌وه‌ى باوكى ده‌ستى به‌سه‌ر “پاسپۆرته‌كه‌یدا” گرتووه‌.
هاوڕێكانى ده‌ڵێن كه‌ هیچ رێكخراوێكى سویدى و پۆلیس هیچ شتێكیان بۆ (س) نه‌كردووه‌، ئه‌وه‌ش جێگه‌ى مشتومڕو ره‌خنه‌ى زۆره‌.
رۆژنامه‌كه‌ باسى له‌وه‌شكردووه‌ كه‌ ره‌خنه‌ى توند له‌و باره‌یه‌وه‌ له‌ كونسوڵگه‌ریی سوید له‌ هه‌ولێر ده‌گیرێت، به‌هۆى ئه‌وه‌ى (س) داوایكردووه‌ كه‌ “پاسپۆرتێكى” نوێى پێ بده‌ن بۆ ئه‌وه‌ى بتوانێت پێى بگه‌ڕێته‌وه‌ سوید، به‌ڵام كونسوڵگه‌رى سوید ئه‌وه‌یان ره‌تكردووه‌ته‌وه‌.
هاوڕێكانى (س) ئه‌وه‌ش ده‌خه‌نه‌ڕوو كه‌ ئه‌و كه‌سێكى خۆشه‌ویست بووه‌و حه‌زى به‌ یارمه‌تیدانى خه‌ڵكانى دیكه‌ هه‌بووه‌، هه‌رچه‌نده‌ باوكى به‌ڵێنیدا بوو لێى ببورێت له‌سه‌ر هه‌ڵهاتنى له‌كوردستان، به‌ڵام به‌ڵێنه‌كه‌ى نه‌برده‌ سه‌ر.
پۆلیسى سویدى ده‌ڵێت لێكۆڵینه‌وه‌ى له‌و باره‌یه‌وه‌ ده‌ستپێكردووه‌، به‌ڵام هیچ كه‌سێكى به‌تۆمه‌تى تێوه‌گلان له‌و تاوانه‌ ده‌ستگیرنه‌كردووه‌، ناشزانرێت لێكۆڵینه‌وه‌ له‌و باره‌یه‌وه‌ به‌رده‌وام ده‌بێت یان داده‌خرێت به‌هۆى ئه‌وه‌ى ئه‌و تاوانه‌ له‌ده‌ره‌وه‌ى خاكى سوید ئه‌نجامدراوه‌.

هاوڵاتى