چیرۆکى پەناخوازێک لە دوورگەى مانوس کە دەیەوێت لە ئوسترالیا ببێتە پەنابەر

کۆچى کوردان و کۆچ بۆ ئوسترالیا

بارودۆخمان زۆر خراپە. منداڵەکانمان دەچنە قوتابخانەیەکەوە کە هیچ فێنککەرەوەیەکى تێدا نیە. چەندان منداڵ و ئافرەتیان هێناوە بۆ ئەم دوورگەیەو بەشێوەیەکى باش مامەڵەیان لەگەڵدا ناکەن، بەهۆى گەرمى ژینگەکەوە و هەموویان لە بارودۆخێکى زۆر گەرم و کەشوهەوایەکى ناخۆشدان کە ئارەزووى خواردن بەتەواوى لەدەست دەدەن. تواناى ئەوەیان نامێنێت کە خواردن بخۆن چونکە بەهۆى کەشوهەواى گەرمەوە ئارەزووى خواردنیان نیە .منداڵەکانمان کێشیان دابەزیوە، خەڵکى وادەزانن کە ئوسترالیا ڕێز لە ئافرەت و منداڵ دەگرێت، بەڵام هەموو شتێک لێرە پێچەوانەى ئەوەیە پێشبینى دەکرێت. ئێمە داواى فێنککەرەوە دەکەین لە قوتابخانەدا بۆ منداڵەکانمان. زۆر گەرمە و تەنها دوو پانکە لە ژوورەوەدایە و خەرکە لە گەرماندا دەمرین. بەهۆى ئەو گەرمایەوە نەدەتوانن بخوێنن و نە دەتوانن بخەون و نە دەتوانن بحەوێنەوە. منداڵەکان زۆر گەنجن لە ژێر تەمەنى 10 ساڵیدان و بەرگەى ئەو گەرمایە ناگرن. خەڵکى نەخۆش دەکەون و پیردەبن بەهۆى گەرماوە. یەکێک لە ئافرەتەکان کێشەى بەردى گورچیلەى هەیە و لێرە بارودۆخی تەندروستى زۆر خراپە. ئافرەتێکى لێیە کە ڕەبۆى هەیە دوو جار بێهۆش کەوت، هەندێ لە خەڵکى بەهۆى گەرماوە پێستیان کاریگەر بووە، چونکە کەشوهەوایەکە زۆر خراپە. هەندێ لە خەڵکى ناتوانن لەم بارودۆخەدا هەناسە بدەن. هەندێ لە خەڵکى ئازارى دانیان هەیە. 

ئەم بارودۆخە کاریگەرى لەسەر بیروهۆش و جەستەمان داناوە. پێتانوایە ئەوە کارێکى مرۆڤانەیە کە چەندین خەڵک بخەنە خێمەکانەوە. کە هیچ گەرماوێکى پێویستى لێنیە. ئەم شوێنە بەڕاستى کۆن و پەڕپوتە و هیچى تێدا نیە، تەنانەت پەنجەرەو دەرگاکانیشى زۆر خراپن. ئێمە نازانین کە چەند لێرە دەمێنینەوە. هیچ تایبەتمەندى و نهێنیەکمان سەلامەت نیە. 

بۆچى ئێمە دەخەنە ناوچەیەکى مەترسیدارەوە کە مەترسى ئەوە هەیە کە تووشى مەلاریا ببین. خەڵکى کاریگەر بوون بەو بارودۆخە و لەسەر قۆڵ و قاچیان کاریگەرى تەواو هەیە. منداڵەکانمان زۆر هەستیارن بەو بارودۆخە. ئاوى پاکى خواردنەوەمان نیە و زۆر کەمە. ئێمە بیروهۆشمان زۆر کاریگەر بووە بەو بارودۆخە، و لە بارودۆخێکى زۆر خراپداین. لەناو مشک و جرج و گیانلەبەرى پیسدا دەژین. دەرمان و دەرزیمان لێدەدەن بۆئەوەى هَمن ببینەوە بەڵام ئەوە هیچ کاریگەرییەکى نیەو بارودۆخەکە باشتر نابێت. 

پێویستمان بە فێنککەرەوە هەیە بۆ یەکەکان و بۆئەوەى خەومان لێکەوێت و چیتر شێت نەبین. هیچ شوێنێکى پشوومان نیە. لە دوورگەى کریسمس ئێمە فێنککەرەوەمان هەبوو، و ئامێرى جلشۆردن و سەلاجە لە ژوورەکانماندا بوو. خواردنەکەشمان باش نیە، لە دوورگەى کریسمس خواردن باش نەبوو بەڵام دەرفەتى ئەوە هەبوو بگەڕێین و خواردن بۆ منداڵەکانمان پەیدا بکەین. 

ئێمە دڵنیا نین لە بارودۆخى خۆمان، نازانین کە چەندى تر لێرە چاوەڕێ دەکەین. نازانین کە لە داهاتوودا چى ڕوودەدات. لەوبڕوایەداین کە هیچ کەسێک گرنگى نادات بەئێمە و ئێمە سزادراوین چونکە ئێمە ڕاستیەکەیان پێدەڵێن. کام وڵات ئێمە قبووڵ دەکات و ئێمە چەندى تر لێرە دەمێنینەوە. ژیانمان لە مەترسیدایە و کاتێک گەشتمان کرد بۆ ئێمە هیوامان بە ئازادى هەبوو بەڵام ئێمە لە بارودۆخێکداین کە کاریگەرە بە بارودۆخى سیاسى و ئێمە قوربانیەکە دەدەین. ئەوەى ئێمە لێرە دەیڵێین بارودۆخەکە ڕوون دەکاتەوە، و ئەوە تەنها کێشەى ئێمەیە کە پێویستمان بە فێنککەرەوەیە و دەرگاکانمان بۆ چاک بکەنەوەو ئێمە نیگەرانین لەبارەى داهاتوومانەوە. 

وێنە-ڕاپۆرت: کامپى دەستبەسەرکردن لە دوورگەى مانووس وەکو وێرانەیە

بلۆگى کۆچى کوردان و کۆچ بۆ ئوسترالیا

حکومەتى ئوسترالیا لە 17ى ئابدا رتیمێکى گەیشتە دوورگەى پاپوا نیو گینیا بۆئەوەى کاربکات لەسەر دووبارە ڕێکخستنەوەى ناوەندەکانى دەستبەسەرکردن لەو ناوچانەدا و پڕۆسێس کردنى کەیسى ئەو پەناخوازانەى بە بەلەم کۆچ دەکەن.

تیمەکە کە لە بەرپرسانى وەزارەتى بەرگرى و دەرەوەو  کۆچ کردن پێکهاتبوو سەردانى کامپەکانى دوورگەى مانووسیشان کرد کە وەکو جەنگەڵ و وێرانەى لێهاتووە. 

وێنەکان بارودۆخى سەختى ئەو ناوچەیە و تێکچوونیان بەتەواوى نیشان دەدەن. 

تاوەکو ئێستا بوارو پێداویستییە ئەندازیارى، و لۆجیستى، و تەندروستییەکانمان هەڵسەنگاندووە بۆئەوەى ئەم ناوەندە بکرێتەوەو دەستبەکاربێت. 

لەکاتێکدا ناوەندى دوورگەى مانووس لە 2007دا داخرا، پاراستنى ناوەندەکە خرایە ئەستۆى خەڵکى ناوچەکەوە بەڵام شتێکى لەوشێوەیە نامەوەتەوە. 

بەڵام حکومەت پێشبینى ئەوە دەکات کە ئامادەکارییەکانى دوورگەى پاپوا نیو گینیا و ناورو لەماوەى چەند هەفتەیەکدا بکرێنەوە. 

سەردانى گروپ و پەیجەکانمان بکەن بۆ وەرگرتنى زانیارى لەبارەى کۆچ، مینحەى خوێندن، دەرفەتى کار لە وڵاتانى دەرەوە و کۆچى یاسایى:

https://www.facebook.com/kochikurdan

https://www.facebook.com/groups/102175996536494/

http://kochikurdan.wordpress.com/

http://immigration2australia1.blogspot.com/

https://twitter.com/Kurd_Migration

دواهەمین گۆڕانکاری و هەواڵ لەبارەى یاساو ڕێوشوێنەکانى کۆچ بۆ ئوسترالیا

بلۆگى کۆچى کوردان و کۆچ بۆ ئوسترالیا

خوێنەرانى بەڕێزى پەیج و گروپ و بلۆگ و ڕاگەیاندنەکانمان ئاگاداردەکەینەوە کە بەردەوام دەبین لە ڕووماڵ کردنى گۆڕانکارییەکان لە یاسا و ڕێوشوێنەکانى کۆچ لە ئوسترالیا... بۆ ئەمڕۆش کۆمەڵێک زانیارى لەبارەى گۆڕانکارییەکان و نوێترین هەواڵتان لەوبارەیەوە بۆدەخەینە ڕوو. 

میدیا قەدەغەدەکريت بچێتە ناوەندەکانى دەستبەسەرکردن لە دوورگەى مانوس.

وەزیرى کۆچى ئوسترالى ڕاگەیاند ماوەیەکى پێدەچێت تاوەکو زانیارى لەبارەى سیاسەتى نوێى وەرگرتنى پەناخوازان بڵاودەکرێتەوە، بۆئەوەى خەڵکى بووەستێنن لە کۆچ بە بەلەم بۆ ئوسترالیا

وەزیرى کۆچى ئوسترالى ڕاگەیاند ئەم سیاسەتە زیاتر کاریگەر دەبێت دواى ئەوەى حکومەت فڕۆکە دابین دەکات و پەناخوازان دەگوازێتەوە بۆ دوورگەکانى مانووس و ناورو 

سەرلەبەیانى چوارشەممە ناورو بەفەرمى ڕێککەوتننامەیەک واژۆ دەکات بۆ دووبارە کردنەوەى ناوەندى پڕۆسێسکردنى کەیسى پەناخوازان بۆ ئوسترالیا 

هەرچەندە دوورگەى ناورو ڕاستەوخۆ ناتوانێت ئەو خەڵکەى تازە گەیشتوون لەدواى ڕاگەیاندنى سیاسەتە نوێیەکەوە لەخۆیان بگرێت، بەڵام لەگەڵ دەستبەکاربوونیاندا ناوەندەکانى ناورو و پاپوا نیو گینیا 2100 پەناخواز لەخۆدەگرن. 

سەرۆک وەزیرانى پاپوا نیو گینیا: کردنەوەى ناوەندى پڕۆسێسکردنى کەیسى پەناخوازان بۆ ئوسترالیا، هیچ یاسایەک ناشکێنێت. 

هەرچەندە بەپێى یاساى نوێى ئوسترالیا هەر پەناخوازێک لەڕێگەى بەلەمەوە بگاتە ئەو وڵاتە ڕاستەوخۆ بۆ دوورگەکانى ناورو و مانوس دەکرێت. بەڵام هێشتا هەندێ پەناخواز هەن کە لەپێشوودا بەبەلەم گەیشتوون و لەناوخۆى ئوسترالیادا کەیسەکانییان هەڵدەسەنگێنرێت. ئەوانیش کۆمەڵێک چیرۆکى سەخت و سەیریان هەیە. 

زۆرێک لە دەستبەسەرکراوانى ناوەندى پەناخوازان لە ناوەندى دەستبەسەرکردنى سچێرگێر تووشى تێکچوونى بیرو خواستى خۆکوشتنیان هەیە. 

ناوەندەکانى دەستبەسەرکردنى پەناخوازان لە ئوسترالیا پڕن لە بێ سەروبەرى، توندوتیژى، و پێکدادانى زۆر. لە ڕاپۆرتەکانى ئاسایشى ئوسترالیدا ئاماژەى زۆر دراوە بە لاقە کردن، دەستدرێژى سێکسى، کحولى دروستکراو، چەک، مانگرتن لە خواردن و ژمارەیەکى زۆر لە هەوڵى خۆکوشتن و چەندین تاوانى تر. 

ناوەندى دەستبەسەرکردنى نۆرزام زۆر قەرەباڵغ بووە. بەهۆى قەرەباڵغیەوە پەناخوازان لەناوەندەکەدا لەژێر فشاردان و تەنگژەو پشێوى بەردەوامیان هەیە. 

هەندێک لە پەناخوازان وەکو پەنابەر ناسێنراون بەڵام ناتوانن ناوەندەکانى دەستبەسەرکردن جێبهێڵن، چونکە ئاسایشى ئوسترالیا ناتوانێت گرەنتى ئەوە بدات ئەوان لەکۆمەڵگادا بێ پشێوى گێڕان دەتوانن بژین. 

سەردانى گروپ و پەیجەکانمان بکەن بۆ وەرگرتنى زانیارى لەبارەى کۆچ، مینحەى خوێندن، دەرفەتى کار لە وڵاتانى دەرەوە و کۆچى یاسایى:

https://www.facebook.com/kochikurdan

https://www.facebook.com/groups/102175996536494/

http://kochikurdan.wordpress.com/

http://immigration2australia1.blogspot.com/

https://twitter.com/Kurd_Migration

پشکی شێر بۆ مافی پەنابەرێتی لەئوسترالیا بۆ کەمە نەتەوەکانی عێراقە

مافی پەنابەرێتی ساڵانە زیاد بکات بۆ ٢٠ ھەزار پەنابەر

پاش ئەوەی حکومەتی ئوسترالیا بڕیاری دیپۆرتکردنەوە و ڕاگواستنی ئەو پەناخوازانەی جا کە بەشێوەیەکی نایاسایی و لەڕێگەی کەنارە ئاویەکانەوە دەگەنە ئەو ووڵاتە ، ئەمڕۆ - پێنج شەممە - وەزیری کۆچی ئوسترالیا ڕایگەیاند وەک ھەوڵێکی تر بۆ ڕیگەگرتن لە شاڵاوی کۆچی نایاسایی بۆ ئوسترالیا ، حکومەتی ووڵاتەکەی ژمارەی وەرگرتنی ئەو پەنابەرانەی کەلە ڕێگەی UNەوە و لە دەرەوەی ئوسترالیا داوای مافی پەنابەرێتیان کردووە لە ١٣ ھەزار پەنابەرەوە ساڵانە زیاد بکات بۆ ٢٠ ھەزار پەنابەر. 

بەمەش ئوسترالیا دەبێتە دووەم ووڵات لەپاش ووڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا کە زۆرترین ڕێژەی مافی پەنابەرێتی دەدات بەوانەی کە لەدەرەوەی ئەو ووڵاتە داوای مافی پەنابەرێتی دەکەن. 

وەزیری کۆچی ئوسترالیا ئەوەشیخستەڕوو کە کەمایەتیە عێراقیەکان و ئەفغیەکان و موسوڵمانانی بورما پشکی شێریان دەبێت لەناو ئەو ٢٠ ھەزار پەنابەرەی کە ساڵانە وەردەگیرێن بەمەرجێک خۆیان تۆماربکەن لەڕێگەی یوئێن و پەنانەبەنە بە ڕێگە نایاسایەکان کە ساڵانە سەدان پەناخواز لە پێش گەشتنیان بەو ووڵاتە دەکەنە قوربانی بە تایبەت لە ڕێگەی کەنارە ئاویەکانەوە. 

بەپێی سەرچاوەکانی ھەواڵیش ، کوردە فەیلەیەکان یەکێکن لەو کەمە نەتەوەیانەی عێراق کە زۆرجار ویستویانە بە ڕیگەی نایاسایی خۆیان بگەیەنە ئوسترالیا و حکومەتی ئەو ووڵاتەش ھۆشداریان دەداتێ کە چیتر بەو جۆرە داوای مافی پەنابەرێتی نەکەن و سود لە پڕۆگرامە ساڵانەیەی ئوسترالیا ببینن کەلەڕێگی یۆئێنەوە جێ بەجێ دەکرێت ، ئەگەر نا ، چارەنوسیان لە ئوسترالیا نابێت و بەرەو ھەردوو دوورگەی ناورۆ و پاپانیوگینیا ڕەوانە دەکرێن.

سەرچاوە : ڕۆژنامەی " The Australian"

بەفەرمی بڕیاری دیپۆرتكردنەوەی پەناخوازان درا

بريارى دیپۆرتكردنەوەی پەناخوازان بۆ ووڵاتی سێیەم پەسەندكرا

دوای ئەوەی لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا دیپۆرتكردنەوەی پەناخوازان بۆ ووڵاتی سێیەم لەلایەن پەرلەمانی ئوسترالیا و ئەنجومەنی پیرانی ئەو ووڵاتەوە پەسەندكرا، ئەمڕۆش یەكەم وەفدی باڵای ئەو ووڵاتە گەشتنە ووڵاتی ناورۆ بۆ گفتۆگۆكردن لەبارەی چۆنێتی جێبەجێ كردنی ڕاگواستنی پەناخوازان بۆ ئەوو ووڵاتە.

قەیرانی كۆچی نایاسایی لەڕێگەی كەنارە دەریایەكانەوە بۆ ئوسترالیا یەكێكە لەو كێشانەی كە گفتوگۆكانی نێوان حكومەت و ئۆپۆزیسیۆن لە ماوەی ڕابردوودا بە بنبەست گەیاند. هەرچەندە هەردوولا كۆكن بوون لەسەر كۆتایی هێنان بەو قەیرانە كە ساڵانە سەدان پەناخواز دەكاتە قوربانی لە پاش تێكشكاندنی بەلەمەكانیان لە سنوری ئاوە دەریایەكانی ئەو ووڵاتەدا، حكومەت و پارتە ئۆپۆزیسیۆنەكان نەدەگەشتنە ڕێكەوتنێك لەسەر چۆنێتی كۆتایهێنان بەو قەیرانە . بەڵام لەپاش پێكهێنانی لیژنەیەكی سەربەخۆ و ئامادەكردنی ڕاپۆرتێك سەبارەت بە كێشەی كۆچی نایاسایی كە ڕاسپاردەكانی حكومەت و پارتە ئۆپۆزیسیۆنەكانیشی لەخۆگرتبوو، هەردوولا بە فەرمی ڕایانگەیاند ئەو ڕاسپاردانە دەخەنە بواری جیبەجێكردنەوە.  

بەپێی ئامارە فەرمیەكانی وەزارەتی كۆچی ئوسترالیاش كە دوێنێ نوێ كراوەتەوە، 7983 پەناخواز لەسەرەتای ئەمساڵەوە لەڕێگەی كەنارە ئاویەكانی ئوسترایا و بەبەلەمی بچوكی نەشیاو كەلەلایەن قاچاخچیەكانەوە لە بری پارەیكی زۆر ڕیكخراون خۆیان گەیاندۆتە ئوسترالیا لەكاتێكدا نزیكەی 4565 پەناخواز لە تەواوی ساڵی ڕابردوودا بەو شێوازە گەشتونەتە ئوسترالیا.

سەبارەت بە ڕیزبەندی ئەو ووڵاتانەش كە هاوڵاتیانی بەشێوەیەكی نایاسایی و بەبەلەم خۆیان دەگەیەننە ئوسترالیا، ئەڤغانستان و ئێران و عێراق لە ڕیزی پێشەوەی ئەو ووڵاتانەن. ئەمە جگە لە هەبوونی سەدان پەناخوازی تری بێدەوڵەت كە پێشتر لە لایەن حكومەتە ستەمەكارەكانیانەوە ماوەی دەیان ساڵە ئاوارەی ووڵاتانی دراوسێیان كراون ئەوانیش كوردە فەیلەیەكانن كەلەلایەن حكومەتی بەعسی عێراقەوە لەساڵانی حەفتاوهەشتاكانی سەدەی ڕابردوودا ئاوارەی ئێران كران و هەروەها موسوڵمانانی ووڵاتی بۆرماش كە تائێستاش بەدەست ئەو ستەمكارانەوە دەنالێنن.

سەبارەت بە ئاماری مردنی پەناخوازانیش، لە ماوەی 10 ساڵی ڕابردوودا 964 پەناخواز بەهۆی خراپی بەلەمەكانیانەوە و پێش گەشتنیان بە ئوسترالیا گیانیان لە دەست داوە كە لە ناویاندا دەیان پەنابەری بەڕەگەز عێراقی و كورد هەبوون.

ڕاگواستنی پەناخوازان بۆ ووڵاتی سێیەم و یەكلایكردنەوەی كەیسەكانیان لەو ووڵاتە بە دووبارە ناساندنەوەی ئەو میكانیزمە دادەنرێت كەلەسەردەمی حكومەتەكەی (جۆن هاوەرد)ا لەساڵی 2000 بۆ 2001 دا دانرا بە مەبەستی ڕێگەگرتن لە شاڵاوی كۆچی نایاسایی و كۆتایهێنان بە مردنی پەناخوازان كە كاریگەریەكی زۆری هەبوو لەسەر كەمگردمەوەی ئەو قەیرانە، بەڵام لەژێر فشاری پارتە ئۆپۆزیسیۆنەكانی ئەو كاتەو ڕێكخراوە نێودەوڵەتیەكانی تایبەت بە داكۆكیكردن لە مافەكانی مرۆڤ لە ساڵی 2007 دا لە كابینەی حكومەتەمەی كیڤن روودا هەڵوەشێنرایەوە.

سەبارەت بە چۆنێنی جێبەجێكردنی ڕاگواستنەكە، لە قۆناغی یەكەمدا 150 پەناخواز دەگوێزرێنەوە بۆ دوورگەی ناورۆ لەكۆی ئەو 1500 پەناخواز كە بۆ ئەو دوورگەیە قۆناخ بە قۆناخ دەگوێزرێنەوە و 600 پەناخوازیتریش بەهەمان شێوە دەگوێزرنێنەوە بۆ دوورگەی ( پاپا نیوگینیا) كە هەردووكیان دوو ووڵاتی بچوكی دوورگەیی سەربەخۆن و دەكەونە باكوری خۆرهەڵاتی ئوسترالیاوە لەناو زەریای هێمندا.

ڕێكەوتنەكەی ساڵی پاری نێوان حكومەتی ئوسترالیا و مالیزیاش كە بۆ ڕاگواستنی پەناخوازان بوو بۆ مالیزیا هاوشێوەی ڕێكەوتنامەكەی نێوان ئوسترالیا و ووڵاتانی ناورۆ و پاپانیوگینیا دووبارە دەخرێتە بواری جێبەجێكردنەوە.

لای خۆشیەوە سەرۆك وەزیرانی ئوسترالیا ڕایگەیاند كە حكومەتەكەی بەشێوەیەك دەخوازێت ئەو ڕێكەوتنامانە بەزوویی بخاتە بواری جێبەجێكردنەوە كە پێدەچێت پەناخوازان لەژێر خێمەدا دابنرێن لە دوورگەی ناورۆ تا ئەوكاتەی كەمپەكانییان بۆ ئامادە دەكرێت.

سەبارەت بە چارەنوسی پەناخوازان لەپاش ڕاگواستنیان بۆ ئەو ووڵاـانە، پێشتر وەزارەتی ناوخۆی ئوسترالیا ڕایگەیاندبوو كەدوای ئەوەی ئەو پەناخوازانەی كە دەیسەلمێنن پەنابەری ڕاستەقینەن هێشتا مەرج نیە ئوسترالیا پێشوازیان لێبكات و ڕەنگە بنێردرێن بۆ ئەوو ووڵاتانەی كە دەیانەوێت داڵدەیان بدەن.

لەیەكەم كاردانەوەی نێودەوڵەتیشدا، ڕێكخراوی لێبووردنی نێودەوڵەتی بەتوندی ئیدانەی ڕاگواستنی پەناخوازانی كرد لەلایەن ئوسترالیاوە و بەپێشێلكردنی مافەكانی پەناخوازانی وەسف كرد.

سەرچاوە : ماڵپەری فەرمی وەزارەتی كۆچی ئوسترالیا و ئاژانسەكانی هەواڵ

رووبەرنێت

سەردانى گروپ و پەیجەکانمان بکەن بۆ وەرگرتنى زانیارى لەبارەى کۆچ، مینحەى خوێندن، دەرفەتى کار لە وڵاتانى دەرەوە و کۆچى یاسایى:

https://www.facebook.com/kochikurdan

https://www.facebook.com/groups/102175996536494/

http://kochikurdan.wordpress.com/

http://immigration2australia1.blogspot.com/