Wednesday, August 20, 2014

ئەم وڵاتانە ئامادەن مافی پەناپەرێتی بەعێراقیەكان بدەن

بەهۆی هێرشەكانی چەكدارانی داعشەوە، چەندین وڵات هەڵویستی خۆیان دەگۆڕن‌و ئامادەن مافی پەنابەرێتی بەهاوڵاتیانی عێراق بدەن‌و كارئاسانیان بۆ بكەن. 
ئاوێنەنیوز، سلێمانی: پاش ئەوەی حكومەتی فەرەنسا لەزاری چەند بەرپرسێكی باڵای ئەو وڵاتەوە ئامادەیی نیشاندا بۆ ئاسانكاریكردن بۆ پێدانی مافی پەنابەرێتی بەو هاوڵاتیە مەسیحیانەی عێراق كەبەهۆی توندوتیژیەكانی چەكدارانی تیرۆریستی داعش لەپارێزگای موسڵ ئاوارە بوون، حكومەتی ئوسترالیاش بەفەرمی بڕیاریدا لەچوارچێوەی پڕۆگرامی ساڵانەی وەرگرتنی پەنابەراندا 2 هەزارو 200پەنابەری عێراقی وەربگرێت.
هەفتەی ڕابردوو وەزیری كۆچی ئوستڕالیا ، سكۆت مۆریسۆن ، ِرایگەیاند ئاوارە مەسیحكان‌و ئێزیدیەكان دەتوانن داوای مافی پەنابەرێتی بكەن لەچوارچێوەی پڕۆگرامی ساڵانەی وەرگرتنی پەنابەرانی ووڵاتەكەیدا، بەڵام لەدواهەمین لێدوانیدا كەئاژانسی هەواڵی (ئەی بی سی نیوز) بڵاویكردەوە ناوبراو ڕایگەیاند كەهەرچەندە پڕۆگرامی پەنابەرانی وڵاتەكەی لەسەربنەمایەكی ئایینی  تایبت دانەڕێژراوە، بەڵكو  وەرگرتنی پەنابەران لەسەر بنەمای ئاستی ئەو چەوسانەوەیە دێت، كە دووچاریان بۆتەوە.
مۆریسۆن هۆشداریدا كە پڕۆگرامەكە ئەو پەناخوازانە ناگرێتەوە كە بەبەلەم بەشێوەیەكی نایاسایی خۆیان دەگەیەننە ئەو  وڵاتە. 
هاوكات ، لەئەمریكاش كە یەكێكە وڵاتانەی كە خاوەنی پڕۆگرامێكی ساڵانانەی  فراوانی وەرگرتنی پەنابەرانە، هەوڵەكانی داكۆكیكاران بۆ پێدانی پشكی شێر بەپەنابەرانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست بەگشتی‌و كەمینەكانی عێراق بەتایبەتی بەردەوامە.
 مارك ئەرەبۆ ، كەسایەتی دیاری ئەمریكیە كەلە بنەچەدا خانەوادەكەی عێراقین و لەئێستادا وەك كەسێكی دیاری داكۆكیكار لەئاوارەكانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست بەگشتی و عێراق بە تایبەتی دەردەكەوێت داوا لە حكومەتی ئەمریكا دەكات كە 40 بۆ 50 هەزار پەنابەری خۆرهەڵاتی ناوەڕاست وەربگرێت لەكۆی ئەو 70 هەزار پەنابەرەی كە ئەمریكا لە سەرتاسەری جیهانەوە ساڵانە وەریدەگرێت .
زۆرێك لەو ولاتانەی ئامادەن پەنابەری عێراقی وەرگرن بەهۆی هێرش‌و توندوتیژییەكانی چەكدارانی داعشەوە هەڵوێستەكانیان گۆڕیوە، پێشتر ئامادە نەبوون پەنابەران وەربگرن. 
ئامادەكردنی: hazhar taha 
سەرچاوە :ئاژانسی هەواڵی ئەی بی سی نیوز ، سی بی ئێس

Monday, August 18, 2014

ئوسترالیا ئاواره‌ سوری و عیراقییه‌كان له‌خۆده‌گرێت


ده‌سه‌ڵاتدارانی ئورسترالیا به‌نیازه‌ زیاتر له‌ چوار هه‌زار ئاواره‌ی سوری و عیراقی له‌خۆبگرێت و په‌ناگه‌یان بۆ دابین بكات.
ئاژانسی هه‌واڵی روسیا توده‌ی، له‌زاری سكۆت مۆریسن، وه‌زیری كۆچ-ی ئورسترالیا بڵاویكرده‌وه‌: له‌چوارچێوه‌ی به‌رنامه‌ مرۆییه‌كانی وڵاته‌كه‌ی، به‌نیازن په‌ناگه‌ بۆ چوار هه‌زار و 400 هاوڵاتیی عیراقی و سوریا دابین بكه‌ن.
سكۆت مۆریسن روونیكردووه‌ته‌وه‌ كه‌ حكومه‌تی ئوسترالیا ئاماده‌یه‌ له‌و ژماره‌یه‌ دوو هه‌زار و 200 عیراقی له‌ كه‌مه‌ نه‌ته‌وه‌كان و هه‌مان ژماره‌ له‌ هاوڵاتیانی سوریا وه‌ربگرێت.
ساڵانه‌ ئوسترالیا 13 هه‌زار په‌نابه‌ر وه‌رده‌گرێت و ساڵی رابردووش هه‌زار په‌ناری سوریا و دوو هه‌زار له‌ عیراق و زیاتر له‌ چوار هه‌زاری دیكه‌ش له‌ ئه‌فغانستان و میانمار روویان له‌و وڵاته‌ كردووه‌.

Sunday, August 17, 2014

ئوستورالیا بیر لە بەخشینی مافی پەنابەرێتی بە ئێزدییەکان دەکاتەوە

سەرۆك وەزیرانی ئوسترالیا رایگەیاند، کە وڵاتەکەی بیر لەوەدەكاتەوە، کە هەندێك لە كوردانی ئێزدی وەک پەبنابەر وەربگرێت.
تۆنی ئابۆت، سەرۆك وەزیرانی ئوسترالیا ئەو كەیسەی بە كراوەیی هێشتەوە، كە ئایا ئوستورالیا هاوكاری سەربازی كورد دەكات یاخود نا، بەڵام جەختی لەسەر ئەوە كردەوە، كە بە بەردەوامی هاوكارییە مرۆییەكان رەوانەی باشووری کوردستان دەكات. 
دوای ئەوەی كە لە ئەنجامی هێرشەكانی چەكدارانی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) بۆ سەر باشووری کوردستان ژمارەیەكی زۆر لە خەڵكی ئەو ناوچانە ئاوارەی چیای شنگال بوون، ئوستورالیاش وەك كۆمەڵێك لە وڵاتانی دیكە بڕیاری دا هاوكاری مرۆیی بگەیەنێتە عێراق بۆ ئەوەی ژیانی بەشێكی زۆر لەو خەڵكە رزگار بكات، كە ژیانیان مەترسی لەسەرە. 
تۆنی ئابۆت رایگەیاند، كە وەزارەتی بەرگری وڵاتەكەی بیریان لە كۆمەڵێك پلان كردووەتەوە بۆ رزگاركردنی ئاوارەكانی شنگال و یەكێك لەو پلانانە ئەوەیە، كە وەك "دۆخێكی لە ناكاوی پەنابەرێتی"، ژمارەیەك لە كوردانی ئێزدی لە باشووری كوردستانەوە ببەن بۆ ئوستورالیا.
بە گوتەی ئابۆت، رەوشی ئێزدییەكان باشتر بووە، بەڵام رەوشی عێراق وەك خۆیەتی و ئەوانە هێشتاش ژیانیان مەترسی لەسەرە. 
هەروەها سەرۆک وەزیرانی ئوستورالیا رایگەیاند، كە ئوستورالیا هەوڵدەدات وەك هاوپەیمانێكی باش لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست كاربكات.

Thursday, August 14, 2014

بەتەمەنترین پەنابەری رۆژئاوای کوردستان گەیشتە ئەڵمانیا

60059Image1لە کەناراوەکانی یۆنان ئافرەتێک لەمردن رزگاردەکرێ و دوای لێکۆڵینەوە دەردەکەوێت، ئافرەتە بەساڵاچووەکە خەڵکی رۆژئاوای کوردستانە و تەمەنی گەیشتووەتە 107 ساڵ.
ئەم ئافرەتە بەساڵاچووە لەلایەن هاووڵاتیانی کەناراوەکانی یۆنان یارمەتیدراوە بۆ ئەوەی بگاتە ناو خاکی یۆنان و لەوێشەوە چاودێری کراوە بۆ گەیشتن بە نێو خاکی ئەڵمانیا بۆ بەدەستهێنانی پەنابەری مرۆیی لەگەڵ خانەوادەکەی، هەروەها نازناوی گەورەترین پەنابەری سووری پێبدرێت هەتا ئێستا.
سەبریە خەلەف خەلەف لە دایکبووی ساڵی 1907ی ناحیەی قەحتانییەی سەر بە پارێزگای حەسەکەی رۆژئاوای کوردستانە، بە درێژایی تەمەنی هەموو ئەو ناخۆشییانەی بە چاوی خۆی بینیون لە داگیرکردنی عوسمانییەکان و فەرەنسییەکان و شۆڕشی ئێستای سووریا، ئەو دەیەوێت ئەم ناخۆشی و کارەساتانە لەدوای خۆی بەجێبهێڵێ و روو لە دەرەوە بکات.
کۆمسیۆنی باڵای کاروباری پەنابەران لە راگەیەنراوێک کە لە ماڵپەڕی فەرمی کۆمسیۆن بڵاوکراوەتەوە،  چیرۆکی حاجییە سەبریيەی بە رووداوێكی خەمناک ناساندووەو هەروەها باس لە ژیانی رابردووی و باری پەنابەری کراوە.
گۆڤەند مستەفا
Rudaw

Wednesday, August 13, 2014

په‌ناخوازێكى عێراقى له‌ ئوسترالیا سزا ده‌درێت

 هاوكات، میدیاكانی‌ نیوزله‌ندا بڵاویانكرده‌وه‌ كه‌دادگای‌ تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ی‌ نیوزله‌ندا فه‌رمانی‌ ده‌ستگیركردنی‌ بۆ هاوڵاتیه‌كی‌ به‌ڕه‌گه‌ز عێراقی‌ كه‌له‌ئێستادا دانیشتوی‌ ئه‌و وڵاته‌یه‌ ده‌ركردووه‌و پێده‌چێت  ڕاپێچی‌ دادگایه‌كی‌ ئوسترالیا بكرێت به‌ تۆمه‌تی‌ تێوه‌گلان له‌ هاوكاریكردن له‌ به‌رامبه‌ر ده‌ستكه‌وتی‌ ماددیدا بۆ ئه‌و زیاتر 400 په‌ناخوازه‌ی‌ كردبوو كه‌له‌ساڵی‌ 2001 دا بوونه‌ قوربانی‌ شپۆله‌كانی‌ ده‌ریا و 353 كه‌سیان گیانیان له‌ ده‌ستدا له‌ ئه‌نجامی‌ تێكشكانی‌ به‌له‌مه‌كه‌یان له‌پێشگه‌شتنیان به‌ ئوسترالیا كه‌ به‌ ووته‌ی‌ به‌شێك له‌ ڕزگاربووانی‌ كاره‌ساته‌كه‌ ژماره‌یه‌ك له‌و كه‌سانه‌ی‌ گیانیان له‌ ده‌ستدابوو به‌ڕه‌گه‌ز كورد بوون. 
ئه‌مه‌ش دووه‌م هاوڵاتی‌ به‌ڕه‌گه‌ز عێراقی‌ ده‌بێت كه‌له‌م ساڵدا له‌ ووڵاتانی‌ تره‌وه‌ گێڕداونه‌ته‌وه‌ بۆ ئوسترالیا چونكه‌ له‌ ئوسترالیا داواكراون به‌مه‌به‌ستی‌ دادگایكردنیان به‌ تۆمه‌تی‌ تێوه‌گلان  به‌ قاچاخبردنی‌ په‌ناخوازان بۆ ئه‌و ووڵاته‌.
هه‌ژار ته‌ها

زۆری‌ په‌ناخوازی‌ عێراقی‌‌و سوری ته‌نگه‌ژه‌ی‌ ئابووری‌ بۆ سوید دروستده‌كه‌ن

وه‌زیری‌ دارایی‌ سوید ئه‌ندێرس بۆرگ ڕایگه‌یاند كه‌ زۆری‌ په‌ناخوازانی‌ به‌ڕه‌گه‌ز عێراقی‌‌و سوری‌ ته‌نگه‌ژه‌ی‌ بۆ دارایی‌ گشتی‌ ئه‌و وڵاته‌ دروستكردووه‌. ئه‌مه‌ش له‌ كاتێكدایه‌ پێده‌چێت حكومه‌تی‌ ئه‌و وڵاته‌ خه‌مڵاندنه‌كانی‌ بۆ گه‌شه‌ی‌ ئابووری‌ بۆ ساڵی‌ داهاتوو كه‌مبكاته‌وه‌.
به‌پێی‌ ئاماره‌ فه‌رمیه‌كانی‌ سوید، ته‌نها له‌ حه‌وت مانگی‌ یه‌كه‌می‌ ئه‌مساڵدا 41 هه‌زار و 303 كه‌س داوای‌ مافی‌ په‌نابه‌رێتیان له‌ سوید كردووه‌و ئه‌مه‌ش به‌ له‌سه‌دا 80 زیادیكردووه‌ به‌به‌راود به‌ هه‌مان ماوه‌ له‌ ساڵی‌ ڕابردوودا.
به‌ ووته‌ی‌ وه‌زیری‌ دارایی‌ سوید، به‌رده‌وامی‌ خراپی‌ بارودۆخی‌ عێراق‌و سوریا بۆته‌ هۆی‌ زیادبوونی‌ ژماره‌ی‌ په‌ناخوازان له‌و دوو وڵاته‌وه‌ كه‌ بۆته‌ هۆی‌ زیادبوونی‌ تێچوونی‌ پرسی‌ كۆچ بۆ ئه‌و وڵاته‌. 
له‌گه‌ڵ زیادبوونی‌ تێچوون بۆ پرسی‌ كۆچیش بۆ ئه‌و وڵاته‌، به‌پێی‌ ڕاپرسیه‌كان، (دیموكراته‌كانی‌ سوید) كه‌ به‌ پارتی‌ دژه‌ كۆچكردن بۆ سوید ناسراوه‌ پێگه‌ی‌ جه‌ماوه‌ری‌ گه‌شه‌ی‌ كردووه‌ به‌ر له‌ هه‌ڵبژاردنه‌ گشتیه‌كانی‌ ئه‌و وڵاته‌ كه‌ بڕیاره‌ له‌ مانگی‌ داهاتوودا ئه‌نجامبدرێت. 
هه‌ژار ته‌ها

Saturday, August 9, 2014

ساڵی‌ داهاتووی‌ خوێندن ئه‌م سێ زانكۆ تایبه‌ته‌ له‌ هه‌رێم ده‌كرێنه‌وه‌


به‌وته‌ی‌ به‌رپرسانی‌ وه‌زاره‌تی‌ خوێندنی‌ باڵا و توێژینه‌وه‌ی‌ زانستی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، بۆ ساڵی‌ داهاتووی‌ خوێندن (2014 - 2015) سێ زانكۆی‌ تری‌ تایبه‌ت له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌كرێنه‌وه‌ كه‌ دووانیان ئه‌مریكی‌ و به‌ریتانین، به‌مه‌ش ژماره‌ی‌ ئه‌و زانكۆیانه‌ ده‌گاته‌ 14 زانكۆ و سێ لقی‌ زانكۆ.
د. جه‌مال كه‌مال حسێن به‌ڕێوه‌به‌ری‌ خوێندنی‌ ئه‌هلی‌ له‌ وه‌زاره‌تی‌ خوێندنی‌ باڵا و توێژینه‌وه‌ی‌ زانستی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان به‌خه‌ندانی‌ راگه‌یاند: بۆ ساڵی‌ خوێندنی‌ داهاتوو (2014- 2015) سێ زانكۆی‌ تری‌ تایبه‌ت له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌كرێته‌وه‌.
د. جه‌مال وتی‌: "ئه‌وانیش بریتین له‌ زانكۆی‌ ئه‌مریكی‌ له‌  پارێزگای‌ دهۆك و زانكۆی‌ به‌یان بۆ زانست و ته‌كنه‌لۆجیا و لقی‌ زانكۆی‌ ستارتفۆرتی‌ به‌ریتانی‌ له‌ پارێزگای‌  هه‌ولێر)ن.
وتیشی‌: "جگه‌ له‌و سێ زانكۆیه‌ بڕیاره‌ په‌یمانگایه‌كی‌ ئه‌هلی‌ تایبه‌ت له‌ قه‌زای‌ ره‌واندز بكرێته‌وه‌، به‌ڵام تاكو ئێستا یه‌كلانه‌كراوه‌ته‌وه‌.
به‌ڕێوه‌به‌ری‌ خوێندنی‌ ئه‌هلی‌ له‌ وه‌زاره‌تی‌ خوێندنی‌ باڵا ئاشكراشیكرد كه‌ داواكاری‌ بۆ كردنه‌وه‌ی‌ ژماره‌یه‌كی‌ تری‌ زانكۆی‌ تایبه‌ت یان لقی‌ زانكۆی‌ تایبه‌ت پێشكه‌ش به‌لایه‌نی‌ په‌یوه‌ندیدار كراوه‌، به‌ڵام دیار نییه‌ له‌و ژماره‌یه‌ چه‌ندیان ره‌زامه‌ندی‌ وه‌رده‌گرێت.
روونیشیكرده‌وه‌ كه‌ به‌گوێره‌ی‌ یاسای‌ زانكۆ تایبه‌ته‌كان، دوای‌ پێشكه‌شكردنی‌ داواكارییه‌كان بۆ كردنه‌وه‌ی‌ زانكۆی‌ تایبه‌ت له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، له‌لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‌ دڵنیایی جۆری‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی‌ بۆ ده‌كرێت، له‌وانه‌ هه‌ندێكیان راسته‌وخۆ ره‌تده‌كرێنه‌وه‌ و هه‌ندێكی‌ تر ئاراسته‌ی‌ لیژنه‌ی‌ باڵای‌ هه‌ڵسه‌نگاندن ده‌كرێن، دواتر پێویستی‌ به‌ ره‌زامه‌ندی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زاره‌تی‌ خوێندنی‌ باڵا و ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زیرانی‌ كوردستان ده‌بێت.
له‌ ئێستادا 13 زانكۆی‌ حكومی و 9 زانكۆی‌ تایبه‌ت و 2 لقی‌ زانكۆ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان هه‌یه‌، به‌ كردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و سێ زانكۆیه‌ش ژماره‌ی‌ زانكۆ تایبه‌ته‌كان ده‌گاته‌ 14 زانكۆ و سێ لقی‌ زانكۆ، كه‌ زۆربه‌ی‌ ئه‌و زانكۆیانه‌  دوای‌ راپه‌ڕین و زیاتر دوای‌ پرۆسه‌ ئازادی‌ عیراق له‌ ساڵی‌ 2003 كراوه‌ته‌وه‌، ژماره‌یه‌كیش به‌هۆی‌ كه‌موكوڕییه‌كانیان داخراون.

خه‌ندان – ره‌هێڵ‌ سه‌مه‌د